Hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch hàng hóa phái sinh

Tại phiên họp thứ 6 diễn ra vào sáng 22/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Ảnh: Chinhphu.vn

Sáng 22/9, tại phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Tờ trình dự án Luật do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn trình bày.

Theo cơ quan soạn thảo, Việt Nam có độ mở kinh tế lớn, nhiều mặt hàng nông sản, năng lượng giữ vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, nhu cầu phòng ngừa rủi ro trước biến động giá ngày càng lớn trong các lĩnh vực năng lượng, xăng dầu, khí, điện, kim loại và xuất nhập khẩu.

Luật Thương mại năm 2005 hiện mới quy định những nguyên tắc cơ bản về giao dịch hàng hóa, chưa tạo lập đầy đủ cơ sở pháp lý cho việc phát triển và sử dụng các phương thức phòng ngừa, quản lý rủi ro do biến động giá. Vì vậy, dự án Luật được xây dựng theo hướng phát triển thị trường phái sinh gắn với thị trường hàng hóa cơ sở và nhu cầu phòng ngừa rủi ro của nền kinh tế.

Đáng chú ý, giao dịch hàng hóa phái sinh có thể giúp người sản xuất chủ động bảo vệ mức giá bán dự kiến; doanh nghiệp chế biến, kinh doanh và xuất nhập khẩu kiểm soát tốt hơn chi phí đầu vào khi giá hàng hóa biến động.

Dự thảo Luật gồm 8 chương, 54 điều, tập trung hoàn thiện tổ chức và vận hành thị trường; vai trò của Sở Giao dịch hàng hóa, Trung tâm thanh toán bù trừ và các thành viên; quy trình niêm yết, giao dịch, thanh toán bù trừ, ký quỹ. Dự thảo cũng tăng yêu cầu về an toàn hệ thống, quản trị rủi ro, cảnh báo sớm; ứng dụng công nghệ, dữ liệu số và giám sát theo thời gian thực.

Thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết nghiên cứu xây dựng Luật nhằm góp phần phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại, an toàn.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ phạm vi các giao dịch thuộc Luật này và các luật chuyên ngành; phân định giữa giao dịch tập trung qua Sở Giao dịch hàng hóa với giao dịch trên thị trường phi tập trung; đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, giám sát liên ngành.

Một yêu cầu khác là chuẩn hóa hoạt động giao nhận hàng hóa vật chất, hệ thống kho, kiểm định và chứng thư kho; hoàn thiện cơ chế niêm yết sản phẩm phái sinh dựa trên hàng hóa cơ sở sản xuất tại Việt Nam, hướng tới kết nối với thị trường quốc tế.