Hoàn thiện pháp luật về công nghệ mới nổi, mô hình kinh tế mới

Chiều 17/11, tại Hà Nội, Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp phối hợp Quỹ Hanns Seidel Foundation (HSF) tổ chức Hội thảo quốc tế “Trao đổi kinh nghiệm quốc tế về pháp luật đối với công nghệ mới nổi và các mô hình kinh tế mới”.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: HẠ AN)

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: HẠ AN)

Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Chu Thị Hoa, Phó Viện trưởng Chiến lược và Khoa học pháp lý nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật để thúc đẩy các lĩnh vực này ngày càng trở nên cấp thiết.

Các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước đã xác định vai trò của thể chế, pháp luật trong tạo động lực phát triển, khơi thông nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đặc biệt, Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược tiếp tục khẳng định định hướng thúc đẩy phát triển, ứng dụng các công nghệ quan trọng đối với đất nước.

Tiến sĩ Chu Thị Hoa, Phó Viện trưởng Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Tiến sĩ Chu Thị Hoa, Phó Viện trưởng Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Theo Tiến sĩ Chu Thị Hoa, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, nhất là từ các quốc gia có nền khoa học, công nghệ phát triển như Đức và Liên minh châu Âu (EU), có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam. Giá trị của việc nghiên cứu không chỉ nằm ở tìm hiểu các quy định cụ thể mà còn ở việc nhận diện tư duy lập pháp, nguyên tắc điều chỉnh và phương thức tổ chức thực thi pháp luật.

Hội thảo là dịp để các cơ quan, tổ chức và chuyên gia Việt Nam, Đức trao đổi tri thức, kinh nghiệm, qua đó làm rõ xu hướng phát triển pháp luật đối với công nghệ mới nổi và các mô hình kinh tế mới; nhận diện những vấn đề pháp lý mới, khoảng trống và khó khăn trong thực tiễn áp dụng.

Những trao đổi này sẽ góp phần cung cấp cơ sở khoa học, thực tiễn cho hoạt động nghiên cứu, tham mưu hoàn thiện thể chế pháp luật tại Việt Nam, đồng thời tăng cường cách tiếp cận liên ngành giữa các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu và cơ quan thực thi pháp luật.

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Axel Neubert, Trưởng đại diện Quỹ Hanns Seidel Foundation tại Việt Nam cho rằng, trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (blockchain), các nền tảng số và công nghệ mới nổi mang lại nhiều cơ hội kinh tế, song cũng đặt ra những vấn đề về trách nhiệm pháp lý, tính minh bạch, bảo vệ dữ liệu và quyền công dân.

Công nghệ cần hỗ trợ nâng cao hiệu quả quản trị nhưng không được thay thế trách nhiệm của con người và các nguyên tắc cơ bản của Nhà nước pháp quyền.

Tiến sĩ Axel Neubert, Trưởng đại diện Quỹ Hanns Seidel Foundation tại Việt Nam. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Tiến sĩ Axel Neubert, Trưởng đại diện Quỹ Hanns Seidel Foundation tại Việt Nam. (Ảnh: HƯƠNG GIANG)

Theo Tiến sĩ Axel Neubert, Đức và EU đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong xây dựng khuôn khổ pháp lý để điều chỉnh các lĩnh vực này. Trong đó, Đạo luật Trí tuệ nhân tạo của EU thiết lập khung pháp lý đối với AI; Đạo luật Dịch vụ số, Đạo luật Thị trường số cùng các quy định khác góp phần điều chỉnh thị trường số, quản trị dữ liệu và các mô hình kinh tế mới, bao gồm tài sản số và kinh doanh dựa trên nền tảng.

Những kinh nghiệm này cho thấy, pháp luật có thể vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa bảo vệ các quyền cơ bản và bảo đảm tính chắc chắn về pháp lý. Tuy nhiên, không có một mô hình chung phù hợp với tất cả các quốc gia. Mỗi nước cần xây dựng quy định phù hợp với hệ thống pháp luật và ưu tiên phát triển của mình, trong đó Luật Trí tuệ nhân tạo của Việt Nam là một thí dụ tiêu biểu.

Tại hội thảo, các đại biểu trình bày tham luận về các chuyên đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động của Chính phủ, Tòa án, hành chính và xây dựng pháp luật”; chuyên đề “Kế hoạch hành động của EU về an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo”; “Một số khía cạnh pháp lý mới về trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam”; “Hoàn thiện pháp luật về công nghệ chiến lược và mô hình kinh tế mới gắn với xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật”.

Các tham luận tập trung trao đổi những vấn đề pháp lý đặt ra trong quá trình phát triển, ứng dụng công nghệ mới và xây dựng các mô hình kinh tế mới…

HẠ AN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/hoan-thien-phap-luat-ve-cong-nghe-moi-noi-mo-hinh-kinh-te-moi-post1003400.html