Hoàng hôn của các đế chế TV Nhật Bản, TV Trung Quốc lên ngôi

Quyết định mới nhất của Panasonic về việc chuyển giao hoạt động kinh doanh tivi tại Âu - Mỹ cho đối tác Trung Quốc không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là hồi chuông báo hiệu sự kết thúc của một kỷ nguyên vàng son. Từ Sharp, Toshiba cho đến Sony và nay là Panasonic, sự thoái lui đồng loạt này đã vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về sự dịch chuyển quyền lực khủng khiếp, nơi các nhà sản xuất Trung Quốc không chỉ thắng thế bằng giá rẻ mà đang thực sự thâu tóm cuộc chơi bằng sức mạnh công nghệ và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng toàn diện.

Skyworth sẽ dần thay thế Panasonic trên các kệ hàng ở châu Âu và Bắc Mỹ

Panasonic và cuộc chia tay định mệnh với giấc mơ phương Tây

Thông tin Panasonic chính thức ký kết thỏa thuận chuyển giao toàn bộ hoạt động kinh doanh tivi tại thị trường Bắc Mỹ và châu Âu cho tập đoàn Skyworth của Trung Quốc bắt đầu từ tháng 4 tới đây đã gây chấn động giới quan sát, dù thực tế điều này đã được dự báo từ lâu. Đây được xem là một bước lùi chiến lược đầy đau đớn nhưng cần thiết của gã khổng lồ Osaka để bảo toàn sinh lực. Sau nhiều năm nỗ lực tái định vị thương hiệu và gồng mình chịu lỗ để duy trì sự hiện diện tại các thị trường phương Tây khốc liệt, Panasonic cuối cùng đã phải chấp nhận thực tế rằng mô hình kinh doanh truyền thống của họ không còn đủ sức cạnh tranh.

Thỏa thuận này cho phép Panasonic cắt bỏ hoàn toàn gánh nặng chi phí cố định khổng lồ tại nước ngoài. Việc duy trì bộ máy nhân sự bán hàng, hệ thống kho vận logistics và các chiến dịch quảng cáo đắt đỏ tại châu Âu hay Mỹ đã bào mòn biên lợi nhuận của hãng đến mức báo động. Trong hoàn cảnh tập đoàn mẹ Panasonic Holdings đang phải thực hiện cuộc đại phẫu nhân sự với việc cắt giảm 12.000 việc làm trên toàn cầu, việc trút bỏ được gánh nặng mảng tivi quốc tế được ví như việc cắt bỏ một phần cơ thể đã hoại tử để cứu lấy phần còn lại. Skyworth, với tư cách là đối tác tiếp nhận, sẽ không chỉ nắm quyền phân phối mà còn tham gia sâu vào quy trình phát triển và sản xuất, biến thương hiệu Panasonic tại phương Tây trở thành một cái vỏ Nhật Bản mang hồn cốt sản xuất của Trung Quốc.

Tuy nhiên, sự rút lui này không đồng nghĩa với việc Panasonic từ bỏ hoàn toàn mảng nghe nhìn. Hãng đang thực hiện chiến lược co cụm phòng thủ, dồn toàn lực về "thánh địa" Nhật Bản - nơi họ vẫn nắm giữ thị phần vững chắc và lòng trung thành tuyệt đối của người tiêu dùng nội địa. Tại đây, cùng với các nhà máy ở Đài Loan và Malaysia, Panasonic sẽ chỉ tập trung vào các dòng tivi OLED và Mini-LED cao cấp nhất, những sản phẩm mang lại biên lợi nhuận dày và vẫn cần đến bí quyết xử lý hình ảnh độc quyền mà các đối thủ Trung Quốc chưa thể sao chép hoàn toàn. Bằng cách nhường lại phân khúc phổ thông và tầm trung cho Skyworth và trước đó là TCL, Panasonic đang chuyển mình từ một nhà sản xuất đại chúng thành một thương hiệu ngách xa xỉ, phục vụ nhóm khách hàng nhỏ nhưng chịu chi, chấp nhận thu hẹp quy mô để đổi lấy sự an toàn về tài chính.

Hiệu ứng domino: Từ Sharp, Toshiba đến cú sốc mang tên Sony

Quyết định của Panasonic chỉ là mảnh ghép mới nhất trong bức tranh sụp đổ dây chuyền của các thương hiệu điện tử Nhật Bản, một quá trình đã diễn ra âm thầm trong suốt một thập kỷ qua và bùng nổ dữ dội vào đầu năm 2026. Trước Panasonic, hai cái tên lừng lẫy khác là Sharp và Toshiba đã sớm ngã ngựa và trở thành những bài học kinh điển về sự tàn khốc của thị trường.

Toshiba, người từng tiên phong với những chiếc tivi màu đầu tiên, đã phải bán mảng kinh doanh tivi của mình cho Hisense sau những bê bối tài chính và sự thua lỗ triền miên. Sharp, biểu tượng của công nghệ màn hình LCD, cũng đã phải bán mình cho Foxconn để tìm đường sống. Những thương hiệu này giờ đây tuy vẫn còn hiện diện trên kệ hàng, nhưng dòng máu chảy trong huyết quản của chúng đã hoàn toàn thay đổi.

Thế nhưng, cú sốc lớn nhất đối với những người yêu mến công nghệ Nhật Bản chính là động thái của Sony vào tháng 1 vừa qua. Vốn được xem là "thành trì cuối cùng" của chất lượng và đẳng cấp tivi Nhật, việc Sony tuyên bố chuyển giao mảng kinh doanh tivi cho một liên doanh do TCL dẫn đầu đã thực sự làm sụp đổ niềm tin về sự bất khả chiến bại của thương hiệu này. Sony đã từng rất kiên cường với chiến lược giá cao và công nghệ độc quyền, nhưng trước sức ép của làn sóng giá rẻ và sự thu hẹp của thị trường tivi cao cấp toàn cầu, ngay cả tượng đài này cũng không thể đứng vững một mình.

Sự thoái lui của Sony, Sharp, Toshiba và nay là Panasonic cho thấy sự thất bại của mô hình "Monozukuri" (nghệ thuật chế tác) truyền thống của người Nhật trong kỷ nguyên kỹ thuật số mới. Người Nhật đã quá chú trọng vào sự hoàn hảo của sản phẩm, vào độ bền và những chi tiết kỹ thuật tinh xảo mà quên mất rằng tốc độ ra mắt sản phẩm và khả năng tối ưu hóa chi phí mới là chìa khóa của thị trường điện tử tiêu dùng hiện đại.

Khi các đối thủ Hàn Quốc và sau này là Trung Quốc áp dụng chiến lược tích hợp dọc, kiểm soát từ khâu sản xuất tấm nền đến lắp ráp cuối cùng, các công ty Nhật Bản với chuỗi cung ứng rời rạc và chi phí vận hành đắt đỏ đã dần bị đẩy ra khỏi cuộc chơi. Họ buộc phải chọn giải pháp bán thương hiệu hoặc thuê ngoài sản xuất như một cách để duy trì sự tồn tại của cái tên, dù thực chất quyền lực công nghiệp đã tuột khỏi tay họ từ lâu.

Thiên thời của người Trung Quốc: Khi giá rẻ song hành cùng công nghệ lõi

Sự trỗi dậy của các hãng tivi Trung Quốc như TCL, Hisense và Skyworth thường bị gán mác đơn giản là chiến thắng của "giá rẻ". Tuy nhiên, nhận định đó đã trở nên lỗi thời và thiếu chính xác trong bối cảnh hiện tại. Thực tế, các doanh nghiệp Trung Quốc đã tận dụng rất tốt khoảng thời gian gia công cho các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc để tích lũy kinh nghiệm, nguồn vốn và quan trọng nhất là công nghệ lõi. Giờ đây, họ không chỉ làm chủ được quy trình sản xuất với chi phí thấp nhất thế giới mà còn đang dẫn đầu trong nhiều xu hướng công nghệ màn hình tiên tiến.

Các tập đoàn như TCL hay Hisense đã đầu tư hàng tỉ USD vào việc phát triển công nghệ màn hình Mini-LED và Micro-LED, những công nghệ được xem là tương lai của ngành hiển thị. Họ sở hữu những nhà máy sản xuất tấm nền quy mô khổng lồ (như CSOT của TCL hay BOE), cho phép họ kiểm soát hoàn toàn nguồn cung và giá thành đầu vào - điều mà các hãng Nhật Bản đã đánh mất từ lâu khi phải đi mua tấm nền từ đối tác bên ngoài. Nhờ sự tự chủ này, các hãng Trung Quốc có thể tung ra thị trường những mẫu tivi có cấu hình "khủng", kích thước màn hình khổng lồ với mức giá chỉ bằng một nửa so với các sản phẩm tương đương từ Sony hay Samsung.

Hơn thế nữa, chiến lược thâu tóm thương hiệu của người Trung Quốc cũng đang phát huy tác dụng triệt để. Việc Skyworth tiếp quản hệ thống kinh doanh của Panasonic tại Âu - Mỹ, hay Hisense sở hữu thương hiệu Toshiba, cho phép họ thâm nhập vào các thị trường khó tính bằng những cái tên quen thuộc, xóa bỏ rào cản tâm lý e ngại hàng Trung Quốc của người tiêu dùng phương Tây. Họ sử dụng chính lớp vỏ uy tín của người Nhật để bao bọc cho những công nghệ và dây chuyền sản xuất của mình, tạo ra một sự kết hợp hoàn hảo giữa thương hiệu di sản và hiệu quả công nghiệp hiện đại.

Không chỉ dừng lại ở phần cứng, các hãng tivi Trung Quốc còn rất nhanh nhạy trong việc tích hợp trí tuệ nhân tạo và các hệ điều hành thông minh vào sản phẩm, biến chiếc tivi thành trung tâm của hệ sinh thái nhà thông minh. Trong khi các hãng Nhật Bản thường chậm chạp trong việc cập nhật phần mềm và giao diện người dùng, các đối thủ Trung Quốc lại liên tục đổi mới, mang lại trải nghiệm mượt mà và hiện đại hơn. Sự vươn lên của họ là kết quả của một quá trình đầu tư dài hạn, bài bản và đầy tham vọng, chứ không chỉ đơn thuần là cuộc chiến về giá cả.

Giờ đây, khi nhìn vào một chiếc tivi mang thương hiệu Nhật Bản tại siêu thị điện máy ở châu Âu hay Mỹ, người tiêu dùng có lẽ không hề hay biết rằng, đằng sau logo quen thuộc ấy là cả một bộ máy công nghiệp khổng lồ của Trung Quốc đang vận hành trơn tru, đánh dấu sự chuyển giao quyền lực hoàn toàn của ngành công nghiệp nghe nhìn thế giới.

Bùi Tú