Học Bác tinh thần hành động cách mạng trong kỷ nguyên vươn mình

Kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026) diễn ra trong bối cảnh cả nước và TP.HCM đang bước vào nhiệm kỳ hành động mạnh mẽ theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng. Hơn lúc nào hết, những tư tưởng cốt lõi của Người như “dân là gốc”, “nói đi đôi với làm” càng vẹn nguyên giá trị thời sự, trở thành kim chỉ nam soi đường để đội ngũ cán bộ hành động quyết liệt trong kỷ nguyên mới.

Trao đổi với báo Pháp Luật TP.HCM, TS Vũ Trung Kiên, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh khu vực II, nhấn mạnh: Học Bác hiện nay phải trở thành áp lực tự thân để mỗi cán bộ dám nghĩ, dám làm, tạo ra giá trị thực chất cho nhân dân.

Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc tại Phủ Chủ tịch. Ảnh tư liệu - TTXVN

Học tinh thần tiên phong, đổi mới

. Phóng viên: Thưa ông, khi TP.HCM và cả nước bước vào nhiệm kỳ hành động theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, cán bộ học Bác trước hết cần học điều gì để tạo ra được hiệu quả thực chất?

+ TS Vũ Trung Kiên: Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định cán bộ là cái gốc của mọi công việc và công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém. Khái quát này của Người đến nay vẫn còn nguyên giá trị và vẫn mang tính thời sự.

Thỉnh thoảng đâu đó chúng ta nghe ý kiến cho rằng sở dĩ có sai lầm, khuyết điểm là do bất cập của quy định. Nếu vậy thì phải quay trở lại trả lời câu hỏi: Vậy quy định do ai làm ra? Xét đến cùng, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có một nhiệm vụ quan trọng đó là tham mưu ban hành và thực thi chính sách.

Khi nghĩ về Hồ Chí Minh, chúng ta thường nghĩ ngay tới một nhà tư tưởng, nhà chính trị, một lãnh tụ thiên tài nhưng rõ ràng Hồ Chí Minh là một nhà hành động cách mạng, nói đi đôi với làm, nói ít, làm nhiều và theo đuổi đến cùng các mục tiêu đã vạch ra.

Đại hội XIV đề cập rất nhiều đến đổi mới tư duy. Một nhà báo nước ngoài từng nói đại ý rằng người ta không thể trở thành Hồ Chí Minh nhưng ở Hồ Chí Minh, mỗi người đều có thể học được điều gì đó để tốt lên. Đối chiếu với những yêu cầu mà Đại hội XIV đã đề ra, việc học Bác đầu tiên có lẽ là học về tinh thần tiên phong, đổi mới, sáng tạo.

Cũng vậy, Đại hội XIV xác định thực hành “dân là gốc” với tiêu chí rất cụ thể là lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo đánh giá. Các công việc phải được lượng hóa bằng kết quả cụ thể. Đây cũng chính là những đòi hỏi mà lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt ra.

Cán bộ phải xác định rõ vị trí của mình

. Đại hội XIV đã xác định thực hành “dân là gốc”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng liên tục nhấn mạnh thông điệp này, lấy kết quả phục vụ nhân dân làm thước đo cán bộ. Vậy cán bộ phải làm gì để hiện thực hóa kim chỉ nam này?

+ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong trả lời báo chí trước thềm năm mới 2026 đã khẳng định khát vọng giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trước hết phải được đo bằng những điều rất đời thường: Người dân có việc làm tốt hơn không, thu nhập có ổn định hơn không; có chỗ ở đàng hoàng hơn, to đẹp hơn không; con cái học hành có thuận lợi hơn không, bệnh tật có được chăm sóc tốt hơn không, người già có được nương tựa không, vùng khó khăn có được trợ giúp kịp thời không...

Tôi cho rằng nếu kết quả phục vụ nhân dân là thước đo thì đó phải được đo bằng hiệu quả cụ thể. Lời hứa danh dự trước nhân dân như khẳng định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chính là nguyên tắc nhất quán, nói thì phải làm, làm đến cùng và làm hiệu quả.

Với tất cả mục tiêu, khát vọng lớn mà Đại hội XIV đề ra, chắc chắn là một thử thách, một áp lực không nhỏ, thậm chí nặng nề đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là những người “đứng mũi chịu sào”. Tuy nhiên, chính áp lực này cũng là cơ hội để mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, nhất là những người được giao giữ các trọng trách rèn luyện thử thách để hoàn thiện mình hơn. Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu trong bài thơ Nghe tiếng giã gạo đã viết: “Sống ở trên đời người cũng vậy/ Gian nan rèn luyện mới thành công”.

Cơ đồ đất nước hôm nay không tự nhiên mà có, đó là kết quả sự hy sinh máu xương của biết bao thế hệ tiền nhân. Những cánh đồng thẳng cánh cò bay hôm nay cũng đâu phải tự nhiên mà có - để có nó, các thế hệ nông dân Việt Nam đã đổ mồ hôi, nước mắt và thậm chí cả máu trên ruộng đồng.

Vậy nên, khi cán bộ, đảng viên nếu cảm thấy áp lực nặng nề, hãy bình tâm lại và tự trả lời câu hỏi rằng vị trí mà mình đảm nhiệm là từ đâu? Có phải chính là do nhân dân giao phó trọng trách. Từ đâu thì xin hãy trở về nơi đó, từ dân thì hãy trở về với dân.

Thực hành “dân là gốc”, cần nhớ và làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”. Hiểu sâu sắc điều này sẽ giúp mỗi cán bộ, đảng viên thêm niềm tin, thêm tinh thần trách nhiệm… để vượt lên những khó khăn, thách thức hay những áp lực, trở ngại vì cơ đồ vững bền của đất nước.

Xe rước chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh tại tổng duyệt diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, tháng 4-2025. Ảnh: NHÂN DÂN

Thiết lập các kênh giám sát, phản hồi

. Nhiều ý kiến cho rằng học Bác hôm nay không chỉ là rèn đạo đức mà còn là tinh thần dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Ông nhìn nhận thế nào về quan điểm này?

+ Rèn luyện đạo đức, tác phong theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cũng là để làm việc tốt hơn, sống tốt hơn. Vậy thì học và làm theo Bác về tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung chính là biến lý luận thành hành động cụ thể mang lại lợi ích thiết thực cho tổ chức, đất nước và nhân dân.

Trong bối cảnh hiện nay, khi Đảng khuyến khích đội ngũ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung với nhiều quy định bảo vệ chính là tiền đề quan trọng. Điều này một mặt bảo đảm an toàn để mỗi cán bộ, công chức phát huy tinh thần, năng lực, trình độ, bản lĩnh của cá nhân đóng góp cho sự phát triển chung của xã hội.

Mặt khác, ngoài những cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo thì cũng rất cần những nhà lãnh đạo có tinh thần và tư duy đổi mới để dẫn dắt, cổ vũ, động viên và bảo vệ cấp dưới.

Cán bộ tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Tam Bình, TP.HCM hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính. Ảnh: PHẠM HẢI

. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, “nói đi đôi với làm” là yêu cầu căn cốt đối với cán bộ. Tuy nhiên, thực tế vẫn có tình trạng cam kết nhiều nhưng hiệu quả thực thi chưa tương xứng?

+ Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao hiệu quả thiết thực, vậy nên việc học và làm theo Bác chắc chắn phải hướng đến thực hiện tốt phương châm “nói đi đôi với làm”. Trong bối cảnh hiện nay không chỉ làm mà còn làm đến nơi, đến chốn và cho ra kết quả, sản phẩm cụ thể.

Để việc học và làm theo Bác đi vào chiều sâu, trở thành áp lực tự thân về trách nhiệm và hiệu quả công vụ, thay vì chỉ dừng ở các tiêu chí hình thức thì cần định lượng hóa các cam kết với những tiêu chí đo lường cụ thể. Cụ thể, lấy hiệu quả thực thi nhiệm vụ và sự tín nhiệm của người dân làm thước đo chính. Đồng thời, phát huy vai trò giám sát của nhân dân và minh bạch hóa các quy trình thực thi cũng như thiết lập các kênh thông tin để người dân giám sát, phản hồi.

Đặc biệt, cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ chủ chốt, bởi khi sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: Một tấm gương sống có giá trị hơn hàng trăm bài diễn văn tuyên truyền và muốn cho người ta theo thì mình phải trở thành mực thước cho người ta bắt chước.

. Xin cảm ơn ông.

*****

Học Bác từ tinh thần trách nhiệm với nhân dân

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn đội ngũ cán bộ, đảng viên phải lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu cao nhất, mọi chủ trương, hành động đều phải hướng đến cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân.

Trải qua các giai đoạn cách mạng, lời căn dặn ấy vẫn giữ nguyên giá trị thời sự, đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM đang vươn mình hiện thực hóa những mục tiêu bứt phá của năm 2026 và nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Điều cốt lõi nhất mà cán bộ hôm nay cần học ở Bác chính là tinh thần trách nhiệm với nhân dân, nói đi đôi với làm và lấy hiệu quả công việc làm thước đo phẩm chất.

Bác Hồ từng căn dặn: “Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh”. Vì vậy, học Bác hiện nay không thể chỉ dừng ở nhận thức hay khẩu hiệu, mà phải thể hiện bằng hành động cụ thể, thái độ phục vụ và hiệu quả công việc hằng ngày. Mỗi cán bộ phải tự hỏi mình đã làm gì tốt hơn cho người dân, cho cơ quan, cho thành phố; công việc có được giải quyết nhanh hơn, hiệu quả hơn, người dân có hài lòng hơn hay không.

*****

Ý KIẾN

Ông PHAN TRUNG TRINH, Bí thư chi bộ khu phố 8, phường Bến Thành:

Học Bác không phải khẩu hiệu, mà từ việc làm cụ thể

Tôi muốn gửi đến đội ngũ cán bộ trẻ hôm nay một điều tưởng chừng rất giản dị nhưng lại có ý nghĩa căn cốt: Hãy bắt đầu từ việc học.

Tuổi trẻ ai cũng có khát vọng, có hoài bão cống hiến. Nhưng theo tôi, khát vọng nếu không được soi sáng bởi tri thức và nền tảng lịch sử thì rất dễ trở nên mơ hồ, thậm chí lệch hướng. Vì vậy, điều đầu tiên người trẻ cần làm là chịu khó đọc, tìm hiểu về cội nguồn, lịch sử dân tộc và những tấm gương lớn của đất nước, đặc biệt là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi hiểu sâu những giá trị đó, mỗi người sẽ tự tìm thấy con đường phù hợp cho mình.

Tôi luôn nghĩ rằng việc học và làm theo Bác không thể chỉ bằng những lời kêu gọi chung chung hay sự áp đặt. Phải để mọi người hiểu và tự giác làm theo. Học Bác là một quá trình thấm dần, ngấm dần vào nhận thức, để rồi chuyển hóa thành hành động thiết thực trong công việc và cuộc sống.

Cán bộ, đảng viên hôm nay cần học ở Bác không chỉ ở tư tưởng lớn mà còn ở những giá trị rất cụ thể như cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, tinh thần tận trung với nước, tận hiếu với dân. Những điều này nếu chỉ dừng ở khẩu hiệu thì rất dễ trở nên hình thức. Quan trọng là phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng tinh thần trách nhiệm, làm việc đến nơi đến chốn, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Nếu mỗi cán bộ đều làm tốt phần việc của mình, làm bằng cái tâm và trách nhiệm thì đó chính là cách thiết thực nhất để học và làm theo Bác.

-----

Bà PHẠM THỊ NHÀN, Bí thư chi bộ khu phố 19, phường Linh Xuân:

Rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả

Theo tôi, học Bác trong giai đoạn hiện nay trước hết là học cách làm việc có nguyên tắc, có kỷ luật và chịu trách nhiệm đến cùng với phần việc của mình. Mỗi nhiệm vụ được giao cần được theo dõi đến nơi đến chốn, có kiểm tra, đánh giá, không để tình trạng làm xong rồi để đó.

Điểm cốt lõi là biến từng chủ trương, kế hoạch thành việc làm cụ thể, có tiến độ, kết quả rõ ràng. Khi mỗi việc đều được làm nghiêm túc, có trách nhiệm thì tự nhiên sẽ tạo ra chuyển biến thực chất.

Trong “kỷ nguyên hành động”, cách làm cũng cần thay đổi theo hướng giảm hình thức, tăng hiệu quả thực tế. Khi mỗi cán bộ đều làm việc với tinh thần như vậy sẽ tạo ra giá trị thực, góp phần nâng chất lượng công việc chung.

-----

Ông HOÀNG TỬ HÙNG, Đảng bộ Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng:

Hành động phải tiếp nối sau quá trình suy nghĩ

Tôi nhận thấy đội ngũ cán bộ, đảng viên ngày nay đã phần nào thể hiện được tính tiên phong. Với tinh thần đổi mới và hành động quyết liệt, tôi tin tưởng chúng ta sẽ xây dựng được đội ngũ ngày càng làm việc tốt hơn, được trang bị nền tảng lý luận vững vàng hơn và mang lại những hiệu quả công tác thật sự.

Tôi mong mỗi cán bộ, đảng viên sẽ luôn không ngừng soi chiếu bản thân vào tấm gương của Bác Hồ. Bác là người dẫn dắt, lãnh đạo nhưng điều quan trọng là Bác luôn biết nắm bắt thời cơ để làm việc thành công. Đấy chính là bài học sâu sắc mà tất cả đảng viên phải luôn học tập, noi theo.

Học Bác, ta thấy hành động luôn phải tiếp nối sau quá trình suy nghĩ. Phải suy nghĩ thấu đáo, vạch ra phương hướng rõ ràng, dấn thân hành động, làm được điều mình mong muốn. Mỗi người cần kề vai sát cánh và dẫn dắt quần chúng làm theo.

-----

Chị PHAN THỊ LAN ANH, Bí thư Đoàn Kho bạc Nhà nước khu vực II:

Chủ động nhận việc khó, việc mới

Tôi cho rằng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không nên chỉ dừng ở việc học lý thuyết hay phát động phong trào, mà quan trọng là chuyển hóa thành hành động cụ thể trong công việc và cuộc sống.

Tuổi trẻ có lợi thế về sự năng động, sáng tạo và tinh thần xung kích. Do đó, học Bác hôm nay cần thể hiện bằng tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động nhận việc khó, việc mới, không ngừng đổi mới phương thức làm việc nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ cơ quan và người dân.

Đối với công tác Đoàn, mỗi hoạt động phải thật sự thiết thực, xuất phát từ nhu cầu thực tế của đoàn viên thanh niên và nhiệm vụ chính trị của đơn vị, tránh hình thức. Ví dụ như đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Đoàn, thực hiện các mô hình hỗ trợ chuyên môn, cải cách hành chính, tình nguyện vì cộng đồng, hay xây dựng môi trường làm việc văn minh.

Việc học và làm theo Bác sẽ có sức lan tỏa hơn khi được thể hiện qua những việc làm cụ thể, thái độ tận tâm và tinh thần trách nhiệm của mỗi cán bộ trẻ. Khi mỗi đoàn viên đều cố gắng làm tốt phần việc của mình, đó cũng chính là cách thiết thực nhất để góp phần xây dựng hình ảnh cán bộ trẻ bản lĩnh, trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của tập thể lên trên hết.

LÊ THOA - HẢI NHI ghi