'Hơi ấm' chính sách lan tỏa giữa đại ngàn

Các em học sinh khu Suối Lóng, Trường Tiểu học Tam Chung tan trường. Ảnh: Trần Hằng

"Bệ đỡ" từ chính sách

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Thanh Hóa có 82 xã miền núi và 5 xã có thôn miền núi với trên 700 nghìn người DTTS, chiếm trên 18% dân số toàn tỉnh và trên 70% dân số khu vực đồng bào DTTS và miền núi. Đây là khu vực có địa bàn rộng lớn, địa hình phức tạp, xuất phát điểm thấp, từng là khu vực “lõi nghèo” của tỉnh với tỷ lệ hộ nghèo đầu nhiệm kỳ lên tới trên 20%. Thực tiễn đó đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, với tư duy nhất quán: phát triển vùng DTTS không chỉ là nhiệm vụ kinh tế - xã hội, mà còn là vấn đề chính trị, an sinh và phát triển bền vững lâu dài.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai toàn diện các chủ trương, chính sách của Trung ương về công tác dân tộc; đồng thời cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn. Nhờ đó, diện mạo vùng đồng bào DTTS và miền núi từng bước đổi thay rõ nét. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo toàn vùng giảm còn khoảng 8,6%, phản ánh hiệu quả thực chất của các chính sách giảm nghèo bền vững. Cùng với đó, cơ cấu đơn vị hành chính miền núi từng bước được sắp xếp hợp lý. Số xã khu vực III - các xã đặc biệt khó khăn - giảm từ 21 xã năm 2021 xuống còn 17 xã, cho thấy nhiều địa bàn đã “thoát ngưỡng” đặc biệt khó khăn. Đây là minh chứng cho sự chuyển biến toàn diện từ hạ tầng, sinh kế đến tiếp cận dịch vụ xã hội của người dân.

Đáng chú ý, vai trò của người có uy tín trong đồng bào DTTS tiếp tục được phát huy mạnh mẽ. Toàn tỉnh hiện có khoảng 1.500 người có uy tín - những “cầu nối” quan trọng giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân. Việc tổ chức 14 hội nghị phổ biến kiến thức cho hơn 1.400 lượt người có uy tín ngay từ đầu nhiệm kỳ đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm, tạo sự lan tỏa tích cực trong tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương, chính sách, bài trừ hủ tục, xây dựng đời sống văn hóa mới ở thôn, bản.

Nguồn lực cho mục tiêu phát triển toàn diện, bền vững

Một trong những dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ là việc triển khai hiệu quả Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi theo Quyết định 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Với tổng nguồn vốn Trung ương phân bổ cho Thanh Hóa hơn 2.700 tỷ đồng, tỉnh đã chủ động giao chi tiết tới 10 dự án thành phần, đạt gần 100% kế hoạch vốn được giao- một kết quả thể hiện rõ quyết tâm và năng lực tổ chức thực hiện.

Nguồn lực này được đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện đời sống Nhân dân. Qua hơn 4 năm thực hiện, khoảng cách về thu nhập, mức sống giữa vùng đồng bào DTTS và miền núi với bình quân chung của tỉnh từng bước được thu hẹp. Thu nhập bình quân năm 2025 đạt trên 52 triệu đồng - con số mang nhiều ý nghĩa đối với một khu vực từng được xem là “vùng trũng” phát triển.

Song song với phát triển kinh tế, công tác văn hóa - xã hội được chú trọng, đặc biệt là các đề án, kế hoạch mang tính đặc thù vùng dân tộc. Việc triển khai Kế hoạch tuyên truyền xây dựng nếp sống văn hóa trong tang lễ vùng đồng bào Mông và Đề án giảm thiểu tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống đã tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành vi của người dân. Hơn 200 hội nghị tuyên truyền với hàng chục nghìn lượt đại biểu tham dự không chỉ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, mà còn giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc.

Đặc biệt, cuộc vận động xóa nhà tạm, nhà dột nát được xem là “điểm sáng” mang đậm tính nhân văn sâu sắc. Trong bối cảnh nguồn lực còn nhiều khó khăn, tỉnh Thanh Hóa vẫn xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Kết quả, chỉ trong khoảng 16 tháng, hơn 14.700 hộ nghèo, gia đình chính sách, hộ khó khăn về nhà ở đã có mái ấm kiên cố, an toàn; trong đó trên 80% là hộ dân vùng DTTS và miền núi. Không chỉ là những ngôi nhà mới, đó còn là niềm tin, là động lực để người dân an cư, lạc nghiệp, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Lan tỏa niềm tin, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc

Sau 5 năm triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc, vùng đồng bào DTTS và miền núi Thanh Hóa đã có bước phát triển khá toàn diện. Hệ thống hạ tầng giao thông, điện, trường học, trạm y tế, thủy lợi, chợ nông thôn được tăng cường đầu tư; dịch vụ giáo dục, y tế ngày càng tiệm cận với khu vực đồng bằng. Quan trọng hơn, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển lâu dài.

Cùng với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng- an ninh trên địa bàn miền núi, biên giới được giữ vững. Hệ thống chính trị cơ sở không ngừng được củng cố, kiện toàn; công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ người DTTS được quan tâm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành ở cơ sở. Đáng ghi nhận hơn cả là sự đồng thuận xã hội ngày càng được củng cố. Đồng bào các dân tộc đoàn kết, tin tưởng, chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, tỉnh Thanh Hóa xác định tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp đối với công tác dân tộc; thực hiện hiệu quả các chương trình, chính sách lớn của Trung ương; đồng thời chú trọng tổng kết thực tiễn, lắng nghe phản hồi từ người dân để kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện chính sách. Đó chính là “chìa khóa” để “hơi ấm” chính sách không chỉ lan tỏa, mà còn thấm sâu, bền chắc giữa đại ngàn.

Từ những bản làng xa xôi nơi biên giới đến các xã miền núi mới chuyển mình, “hơi ấm” của chính sách dân tộc đang lan tỏa ngày càng rõ nét, bền bỉ và sâu rộng. Với quyết tâm chính trị cao, cách làm khoa học và sự đồng lòng của Nhân dân, vùng đồng bào DTTS và miền núi Thanh Hóa đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong bức tranh phát triển chung của tỉnh - nơi đại ngàn không chỉ giữ đất, giữ rừng, mà còn giữ trọn niềm tin vào tương lai phát triển bền vững.

Trần Hằng