Hội đồng Bảo an LHQ tranh luận về chương trình hạt nhân Iran

Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an về hạt nhân Iran. (Nguồn: UN Web TV)

Theo UN News, ông Grossi cho biết, IAEA đã không thể tiếp tục hoạt động xác minh tại Iran kể từ khi các cuộc tấn công quân sự bắt đầu vào tháng 6/2025 và phải rút các thanh sát viên vì lý do an toàn. Iran chưa cung cấp đầy đủ thông tin và quyền tiếp cận cần thiết để xác minh vật liệu hạt nhân tại các cơ sở thuộc diện giám sát, ngoại trừ Nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nơi hoạt động xác minh vẫn đang được tiến hành.

Tổng giám đốc IAEA đặc biệt quan ngại về 440 kg uranium được Iran làm giàu ở mức 60%, đồng thời yêu cầu Tehran cung cấp thông tin về lượng vật liệu này và cho phép tiếp cận Nhà máy làm giàu nhiên liệu Isfahan. Ông nhấn mạnh các nghĩa vụ pháp lý về bảo đảm hạt nhân không thể bị đơn phương đình chỉ.

Tại cuộc họp, đại diện Pháp cảnh báo, lượng uranium nói trên về lý thuyết có thể đủ để chế tạo khoảng 10 thiết bị nổ hạt nhân, đồng thời kêu gọi Iran lập tức thực hiện các nghĩa vụ quốc tế và nối lại hợp tác hiệu quả với IAEA. Đại diện Anh cũng yêu cầu Tehran cho phép các thanh sát viên trở lại tất cả các cơ sở hạt nhân để xác minh chương trình của nước này.

Đại diện Mỹ chỉ trích Iran không tuân thủ các nghĩa vụ hạt nhân và tuyên bố Washington sẽ phối hợp với các thành viên Hội đồng Bảo an thúc đẩy một cơ chế đa phương độc lập nhằm giám sát việc thực thi các biện pháp trừng phạt theo Nghị quyết 1737.

Trong khi đó, đại diện Nga cho rằng, Hội đồng Bảo an không có cơ sở thủ tục để tiếp tục thảo luận vấn đề hạt nhân Iran, vốn đã khép lại vào tháng 10/2025. Moscow khẳng định, Tehran vẫn duy trì hợp tác với IAEA tại những cơ sở không bị tấn công, đồng thời kêu gọi giải quyết vấn đề bằng con đường chính trị và ngoại giao.

Đại diện Trung Quốc quy trách nhiệm cho việc bế tắc hiện nay là do quyết định Mỹ rút khỏi Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), các biện pháp trừng phạt đơn phương và chính sách “gây sức ép tối đa” của Washington. Bắc Kinh cũng chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran thuộc diện giám sát của IAEA, đồng thời kêu gọi chấm dứt sử dụng vũ lực.

Về phần mình, đại diện Iran cho rằng, việc Hội đồng Bảo an xem xét vấn đề hạt nhân nước này đã kết thúc ngày 18/10/2025, khi Nghị quyết 2231 năm 2015 hết hiệu lực. Tehran cáo buộc Mỹ và Israel nhiều lần tấn công các cơ sở hạt nhân thuộc diện giám sát của IAEA, cảnh báo những hành động này có nguy cơ gây rò rỉ phóng xạ. Đại diện Iran bác bỏ các cáo buộc nhằm vào chương trình hạt nhân của nước này và chỉ trích điều mà ông gọi là tiêu chuẩn kép của phương Tây.