Tổng thư ký LHQ kêu gọi tăng vai trò của phụ nữ trong đàm phán hòa bình, nhấn mạnh 'bình đẳng không phải là một giấc mơ'

Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres. (Nguồn: Anadolu)

Theo thông cáo của LHQ, phát biểu tại phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an về phụ nữ, hòa bình và an ninh, ông Guterres cảnh báo, bất bình đẳng giới tiếp tục cản trở các nỗ lực thúc đẩy hòa bình, bất chấp những cam kết quốc tế về sự tham gia của phụ nữ.

Ông nhắc lại Nghị quyết 1325 của Hội đồng Bảo an, được thông qua năm 2000, công nhận vai trò quan trọng của phụ nữ trong việc ngăn ngừa và giải quyết xung đột, cũng như xây dựng hòa bình. Tuy nhiên, theo ông, việc thực hiện chương trình nghị sự về phụ nữ, hòa bình và an ninh vẫn chưa đạt kết quả tương xứng với các cam kết.

“Chúng ta phải nhìn thẳng vào thực tế: Những gì đạt được chỉ là nhiều lời nói suông chứ chưa có đủ hành động”, ông Guterres nhấn mạnh.

Tổng thư ký LHQ cho biết, thế giới đang chứng kiến số lượng xung đột cao nhất kể từ Thế chiến 2, với những cuộc khủng hoảng tại Dải Gaza, Ukraine, vùng Sahel, Sudan và Myanmar. Trong bối cảnh đó, phụ nữ và trẻ em gái ngày càng đối mặt với nguy cơ từ xung đột vũ trang, bạo lực tình dục, tình trạng phải di dời và các hạn chế đối với những quyền cơ bản.

Theo ông Guterres, LHQ xác định, số vụ bạo lực tình dục liên quan xung đột đã tăng mạnh, lên hơn 9.700 vụ trong năm ngoái. Con số thực tế được cho là còn cao hơn nhiều. Phụ nữ và trẻ em gái cũng đối mặt với nguy cơ gia tăng từ vũ khí nổ được sử dụng tại các khu vực đông dân cư, trong đó có Myanmar, Sudan và lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.

Ông đồng thời bày tỏ lo ngại về tỷ lệ tử vong ở bà mẹ gia tăng tại các vùng khủng hoảng, việc gián đoạn giáo dục của trẻ em gái, cũng như các cuộc tấn công nhằm vào nữ lãnh đạo, nhà báo và những người bảo vệ nhân quyền.

Ông Guterres cho rằng, phụ nữ vẫn gần như bị gạt ra ngoài các cuộc đàm phán hòa bình chính thức, dù sự tham gia thực chất của họ có thể giúp củng cố các thỏa thuận và tăng triển vọng duy trì hòa bình lâu dài.

Năm 2025, phụ nữ chỉ chiếm 5% số nhà đàm phán trong 57 tiến trình hòa bình. Cũng trong năm này, chưa đến 1/5 số thỏa thuận hòa bình được ký kết trên toàn cầu có ít nhất một nội dung đề cập phụ nữ, trẻ em gái, vấn đề giới hoặc bạo lực tình dục.

Ba ưu tiên cấp bách

Trước thực trạng trên, Tổng thư ký LHQ kêu gọi các chính phủ và những bên tham gia tiến trình hòa bình đặt ra các chỉ tiêu và hạn ngạch mang tính ràng buộc nhằm bảo đảm phụ nữ được tham gia thực chất vào đàm phán.

Ông nêu ba ưu tiên cấp bách gồm bảo đảm sự hiện diện của phụ nữ trong các cuộc đàm phán hòa bình, tăng nguồn tài trợ cho các tổ chức phụ nữ tại những khu vực chịu ảnh hưởng của xung đột và thực thi chính sách không khoan nhượng đối với bạo lực nhằm vào phụ nữ và trẻ em gái.

Nhà lãnh đạo đặt mục tiêu phụ nữ chiếm ít nhất 1/3 số người tham gia các tiến trình hòa bình do LHQ dẫn dắt, đồng thời hướng tới bình đẳng giới ở tất cả các vị trí lãnh đạo cấp cao, các trụ sở chính và đội ngũ nhân viên chuyên môn.

Ông cũng kêu gọi các chính phủ thực hiện những cam kết về viện trợ phát triển chính thức, khôi phục nguồn tài trợ cho các tổ chức hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái tại vùng xung đột, đặc biệt là những người phải di dời cưỡng bức. Đồng thời, cần bảo đảm trách nhiệm giải trình đầy đủ đối với những kẻ gây ra bạo lực trên cơ sở giới, bao gồm bạo lực tình dục liên quan đến xung đột.

Bên cạnh đó, ông Guterres yêu cầu các cơ quan chức năng dỡ bỏ những hạn chế đối với nhân viên cứu trợ nữ và tăng cường bảo vệ những người đang cung cấp viện trợ nhân đạo. Ông cũng kêu gọi hoàn thiện luật pháp trong nước về phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới, nâng cao an ninh kinh tế cho phụ nữ, hỗ trợ các tổ chức cơ sở và cải thiện việc thu thập dữ liệu liên quan đến giới.

“Bình đẳng không phải là một giấc mơ. Đó là một quyết định”, ông Guterres nhấn mạnh.