Hội giảng gắn với phát triển chuyên môn nhà giáo giáo dục nghề nghiệp

Giảng viên Trường Cao đẳng Dược Hà Nội trong phần thi giảng tại Hội giảng Nhà giáo Giáo dục nghề nghiệp năm 2026.

Hội giảng nhà giáo giáo dục nghề nghiệp không chỉ là dịp để giáo viên thể hiện năng lực giảng dạy mà còn là cơ hội trao đổi chuyên môn, phát hiện những cách làm hiệu quả và thúc đẩy đổi mới phương pháp đào tạo.

Với định hướng tổ chức linh hoạt, không quy định Hội giảng cấp quốc gia và không ấn định chu kỳ tổ chức, dự thảo Thông tư của Bộ GD&ĐT đặt ra yêu cầu phát huy tính chủ động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời chú trọng giá trị chia sẻ kinh nghiệm và phát triển chuyên môn, bảo đảm hoạt động này đi vào thực chất.

Những điều chỉnh này mở ra cách tiếp cận linh hoạt hơn, giảm áp lực về thi đua, thành tích, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động tổ chức hoạt động phù hợp với nhu cầu phát triển chuyên môn.

Tổ chức linh hoạt, bảo đảm chất lượng chuyên môn

Đồng tình với định hướng mới, ông Nguyễn Thế Lực, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Hà Nội cho rằng, các đề xuất trong dự thảo phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục nghề nghiệp hiện nay. Nếu được ban hành theo hướng dự thảo, Hội giảng sẽ chuyển từ cách tổ chức theo cấp hành chính, với chu kỳ tương đối cố định, sang mô hình lấy nhu cầu phát triển đội ngũ, chất lượng chuyên môn và điều kiện thực tế của cơ sở làm căn cứ.

Theo ông Lực, điểm đáng chú ý trước hết là dự thảo trao quyền chủ động rõ hơn cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Nhà trường căn cứ vào nhu cầu phát triển đội ngũ, kế hoạch chuyên môn và điều kiện thực tế để quyết định tổ chức Hội giảng. Người đứng đầu cơ sở được quy định thời gian, hình thức, đối tượng, tiêu chí đánh giá và cách thức ghi nhận kết quả.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với tinh thần tăng cường phân cấp, phân quyền, bảo đảm quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra và giám sát hiệu quả được nhấn mạnh trong Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Một thay đổi quan trọng khác là dự thảo nhấn mạnh nguyên tắc không ép buộc, không áp đặt chỉ tiêu thi đua, thành tích và không làm phát sinh thủ tục hành chính đối với nhà giáo, qua đó đề cao tính tự nguyện khi tham gia Hội giảng.

Ông Nguyễn Thế Lực đánh giá, thay đổi này có ý nghĩa tích cực, bởi Hội giảng chỉ thực sự trở thành hoạt động phát triển nghề nghiệp khi nhà giáo tham gia với động lực nâng cao chuyên môn, chia sẻ phương pháp và khẳng định năng lực, không phải để hoàn thành một chỉ tiêu hành chính.

Tuy nhiên, ông Lực cũng lưu ý, việc không tổ chức Hội giảng cấp quốc gia không đồng nghĩa với thu hẹp cơ hội giao lưu, học hỏi giữa các nhà giáo trên phạm vi rộng. Dự thảo vẫn mở ra vai trò của các hiệp hội nghề nghiệp trong tổ chức Hội giảng theo ngành, nhóm ngành, nghề hoặc lĩnh vực chuyên môn. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là hướng đi thiết thực, tạo điều kiện để nhà giáo cùng chuyên ngành, lĩnh vực đào tạo trao đổi sâu hơn về phương pháp giảng dạy, thiết bị, công nghệ và yêu cầu thực tiễn của nghề.

Đặc biệt, ông Lực đánh giá cao định hướng không giới hạn Hội giảng trong khuôn khổ một cuộc thi. Hội đồng giám khảo có nhiệm vụ bình giảng, nhận xét, trao đổi chuyên môn; kết quả Hội giảng được sử dụng để chia sẻ kinh nghiệm và phục vụ phát triển năng lực nghề nghiệp của nhà giáo. Đây chính là giá trị cốt lõi cần được chú trọng, để Hội giảng trở thành cơ hội học hỏi, hoàn thiện chuyên môn và nâng cao chất lượng giảng dạy trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Giảng viên Trường Cao đẳng Dược Hà Nội thể hiện phần thi giảng với phương pháp giảng dạy tích hợp, gắn lý thuyết với thực tiễn nghề nghiệp.

Chuẩn hóa đánh giá, lan tỏa giá trị Hội giảng

Tuy nhiên, để Hội giảng thực sự phát huy giá trị, vấn đề không chỉ nằm ở cách thức tổ chức mà còn ở việc bảo đảm chất lượng đánh giá, kết nối giữa các cơ sở và đưa những kinh nghiệm tốt vào hoạt động giảng dạy thường xuyên.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Bích, Phó Trưởng ban Kiểm định - Đảm bảo chất lượng, kiêm Trưởng khoa Y Dược - Thẩm mỹ, Trường Cao đẳng Viễn Đông cho rằng, trước hết cần xác định một số nguyên tắc và tiêu chí chung làm cơ sở cho các trường tổ chức, nhưng không nên quy định quá cứng về cách thức thực hiện.

Bộ GD&ĐT có thể ban hành bộ tiêu chí và phiếu đánh giá mẫu mang tính hướng dẫn, tập trung vào chất lượng chuyên môn, năng lực sư phạm, mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra, khả năng tổ chức hoạt động học tập, ứng dụng công nghệ và hiệu quả đối với người học. Trên cơ sở đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù ngành, nghề đào tạo.

Bên cạnh đó, nên khuyến khích hội đồng đánh giá có sự tham gia của giám khảo liên trường, chuyên gia nghề nghiệp và doanh nghiệp để tăng tính khách quan, nhất là đối với những ngành có yêu cầu thực hành và chuyên môn đặc thù.

Một vấn đề khác được bà Bích nhấn mạnh là ghi nhận giá trị của Hội giảng đối với quá trình phát triển chuyên môn của nhà giáo. Theo đó, kết quả Hội giảng nên được xem là minh chứng cho năng lực chuyên môn, không nhất thiết gắn với tư duy thi đua, xếp hạng hay bắt buộc quy đổi thành danh hiệu, nhưng cần có giá trị ghi nhận nhất định để khuyến khích nhà giáo đầu tư cho chuyên môn. Đồng thời, những bài giảng, sáng kiến và cách làm hiệu quả cần được chia sẻ rộng rãi để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác tham khảo, vận dụng.

“Đối với các ngành đặc thù như Y Dược, Chăm sóc sức khỏe, Chăm sóc sắc đẹp hay các ngành kỹ thuật, tôi đặc biệt đề nghị phát huy vai trò của hiệp hội nghề nghiệp và doanh nghiệp trong tổ chức, phản biện và đánh giá. Bởi chất lượng một bài giảng không chỉ nằm ở phương pháp truyền đạt mà còn phải thể hiện được mức độ cập nhật, tính an toàn và sự phù hợp với yêu cầu thực tế của nghề nghiệp.

Qua đó, Hội giảng vừa là nơi ghi nhận, tôn vinh những nhà giáo có chuyên môn tốt, vừa thực sự trở thành một hoạt động góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên giáo dục nghề nghiệp”, bà Nguyễn Thị Ngọc Bích cho hay.