Từ vụ xô xát vì lối đi đến cái bắt tay hòa giải giữa hai gia đình

Kiên trì tháo gỡ mâu thuẫn từ chuyện lối đi

Nhắc đến công tác hòa giải ở cơ sở, ông Trần Đình Hà, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh, thành viên Tổ hòa giải thôn Ngọc Nhị, xã Bất Bạt, thành phố Hà Nội cho biết, trên địa bàn thôn có một số vụ việc mâu thuẫn, đã được hòa giải thành giúp người dân trong thôn giữ gìn được tình đoàn kết, êm ấm xóm làng.

Ông Trần Đình Hà chia sẻ về công tác hòa giải trên địa bàn. Ảnh: Công Phương

Kể về câu chuyện hòa giải, ông Trần Đình Hà cho biết, vụ mâu thuẫn bắt nguồn từ việc một hộ gia đình sử dụng đất phục vụ sản xuất, trồng cỏ, trồng rau nhưng rào lấn sang phần đất công là lối đi của người dân. Việc này ảnh hưởng đến hộ liền kề, khiến hai bên lời qua tiếng lại, thậm chí xảy ra xô xát, đánh chửi nhau.

Khi nhận được thông tin hai gia đình xô xát, ông Hà cùng các thành viên tổ hòa giải đã có mặt để can ngăn, tránh sự việc diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, sau khi được giải tán, mâu thuẫn vẫn có nguy cơ tái diễn trong quá trình hai gia đình lao động, sản xuất hằng ngày.

Người trong cuộc đã làm đơn gửi trưởng thôn. Sau khi nhận được đơn, trưởng thôn cùng Ban công tác Mặt trận phối hợp với Tổ hòa giải tổ chức gặp gỡ, trao đổi với hai bên. Các thành viên tập trung làm rõ nguyên nhân tranh chấp, giải thích phần đất bị rào lấn thuộc đất công, phục vụ lối đi chung, không phải đất riêng để một gia đình tùy ý sử dụng.

Theo ông Hà, khó khăn nhất là hộ lấn chiếm ban đầu chưa tiếp thu những phân tích của tổ hòa giải. Vì vậy, các thành viên phải nhiều lần gặp gỡ, kiên nhẫn giải thích để gia đình hiểu rằng việc tận dụng đất phục vụ sản xuất không thể làm ảnh hưởng đến quyền đi lại của người dân. Đồng thời, hai bên được vận động nhìn nhận lại cách ứng xử, bởi xô xát không giải quyết được tranh chấp mà còn khiến quan hệ láng giềng thêm rạn nứt.

Sau một thời gian vận động, hộ gia đình lấn chiếm dần nhận thức được vấn đề và chấp thuận cách giải quyết. Tổ hòa giải đề nghị hai gia đình xin lỗi nhau, bắt tay và cam kết giữ gìn hòa khí, không để sự việc tái diễn. Từ chỗ xô xát, bất hòa, hai bên từng bước tháo gỡ khúc mắc, trở lại hòa thuận.

Lấy tình nghĩa xóm làng làm điểm tựa

Theo ông Trần Đình Hà, những người làm công tác hòa giải thường phải đối mặt với không ít khó khăn, nhất là khi các bên đang nóng giận, chưa sẵn sàng lắng nghe hoặc còn định kiến về phía đối phương. Bởi vậy, ngoài việc nắm chắc sự việc, người hòa giải cần gần gũi, hiểu hoàn cảnh của từng gia đình và lựa chọn cách trao đổi phù hợp.

Thành viên tổ hòa giải thôn Ngọc Nhị cập nhật kiến thức về pháp luật. Ảnh: Công Phương

Ông cho rằng, trong nhiều trường hợp, người dân cần được giải thích cặn kẽ để hiểu quyền lợi, trách nhiệm của mình. Khi còn nóng giận, họ dễ chỉ nhìn thấy thiệt hơn của bản thân mà chưa nhận ra ảnh hưởng từ hành vi của mình đối với những người xung quanh. Vì vậy, người hòa giải phải kiên trì phân tích, khơi gợi tình cảm láng giềng, giúp các bên hiểu rằng cuộc sống lâu dài trong cùng thôn, xóm cần sự tôn trọng và nhường nhịn lẫn nhau.

Không chỉ giải quyết tranh chấp đất đai, ông Hà còn tham gia vận động người dân hiến đất làm đường. Ông nhớ có gia đình phản ứng gay gắt, thậm chí cầm dao ngăn cản những người đến tuyên truyền, vận động. Trước thái độ đó, ông và các thành viên trong thôn vẫn bình tĩnh, không đối đầu, tiếp tục tìm cơ hội giải thích về lợi ích chung của việc mở đường đối với cộng đồng và chính các hộ dân.

Bên cạnh kinh nghiệm thực tế, ông Hà cho biết bản thân cùng các thành viên Tổ hòa giải còn vận dụng kiến thức từ những chương trình tập huấn, tuyên truyền, phổ biến pháp luật của cơ quan chức năng để giải thích cho người dân. Theo ông, điều quan trọng là truyền đạt những quy định liên quan bằng cách diễn đạt gần gũi, dễ hiểu, giúp người dân tự nhận ra vấn đề và tự nguyện điều chỉnh hành vi.

Phó Chủ tịch UBND xã Bất Bạt Nguyễn Việt Giao cho biết, các thành viên Tổ hòa giải thôn Ngọc Nhị đều là những người gắn bó với địa bàn, am hiểu hoàn cảnh của từng gia đình và được nhân dân tin tưởng. Đây là điều kiện quan trọng để hòa giải đạt hiệu quả, bởi nhiều vụ việc ở cơ sở không chỉ cần căn cứ quy định pháp luật mà còn đòi hỏi sự khéo léo, kiên trì và cách tiếp cận phù hợp với từng hoàn cảnh.

Thời gian tới, xã Bất Bạt sẽ tiếp tục quan tâm phát huy vai trò của các tổ hòa giải, đồng thời gắn công tác hòa giải với tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.