Hội KHHGĐ Việt Nam mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản tới những người thiệt thòi nhất

Dự án RESPOND được Bộ Nội vụ phê duyệt tiếp nhận theo Quyết định số 871/QĐ-BNV ngày 8/8/2025, với mục tiêu nâng cao năng lực hệ thống tổ chức, mở rộng cung cấp thông tin, giáo dục và dịch vụ SKSS/SKTD có chất lượng; đồng thời thúc đẩy việc phổ cập các dịch vụ SKSS/SKTD toàn diện, phù hợp với nhu cầu đa dạng của người dân trong bối cảnh mới.

Triển khai tại nhiều địa bàn, hướng đến nhóm yếu thế

Trong năm 2025, dự án được triển khai tại 7 tỉnh, thành và đơn vị trực thuộc Hội, gồm Quảng Ninh, Quảng Trị, TP Huế, TP Đà Nẵng, TP Cần Thơ, Lâm Đồng và Trung tâm tư vấn dịch vụ SKSS/SKCĐ tại Hà Nội (Phòng khám số 2 Lê Đức Thọ). Các địa bàn này có sự đa dạng rõ nét về điều kiện kinh tế – xã hội, từ đô thị lớn đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ngay từ đầu, RESPOND đã xác định rõ các nhóm đối tượng ưu tiên: người dân nông thôn, vùng sâu, vùng xa; người nghèo; người dân tộc thiểu số; người khuyết tật; cộng đồng người đồng tính; vị thành niên – thanh niên; công nhân di cư. Đây là những nhóm thường gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ SKSS/SKTD, không chỉ bởi khoảng cách địa lý hay điều kiện kinh tế, mà còn do thiếu thông tin và những định kiến xã hội kéo dài.

Một điểm nhấn xuyên suốt của dự án là lồng ghép thúc đẩy bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới, bao gồm cả bạo lực tình dục. Thông qua truyền thông, tư vấn và hỗ trợ dịch vụ, RESPOND góp phần nâng cao nhận thức, tăng khả năng tự bảo vệ và hỗ trợ kịp thời cho những người có nguy cơ hoặc đã trải qua bạo lực.

Đa dạng mô hình, linh hoạt cách tiếp cận

Theo ông Lê Đức Hoàng, Giám đốc điều hành Hội KHHGĐ Việt Nam, ngay sau khi được phê duyệt, dự án đã được các cấp Hội triển khai rất khẩn trương và toàn diện. Nhiều mô hình và hoạt động được thực hiện song song, phù hợp với điều kiện từng địa phương.

“Trọng tâm của dự án là nâng cao năng lực cho đội ngũ cung cấp dịch vụ thông qua các khóa đào tạo chuyên môn về SKSS/SKTD, kết hợp rèn luyện kỹ năng tư vấn thân thiện, tiếp cận nhạy cảm giới và làm việc với các nhóm yếu thế. Bên cạnh đó, các lớp tập huấn cho đội ngũ nòng cốt tại cộng đồng như Đội Tuyên truyền viên, Giáo dục viên đồng đẳng, Câu lạc bộ giáo dục giới tính trong trường học đã góp phần hình thành mạng lưới hỗ trợ bền vững ngay tại cơ sở.

Mô hình cung cấp dịch vụ lưu động cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt khi đưa dịch vụ đến tận những khu vực tập trung đông đối tượng đích. Không chỉ mang theo các dịch vụ khám, tư vấn, cung cấp biện pháp tránh thai, các đội lưu động còn tạo ra không gian trò chuyện cởi mở, giúp người dân vượt qua tâm lý e ngại khi nói về các vấn đề liên quan đến SKSS/SKTD”, ông Lê Đức Hoàng cho biết.

Song song với các hoạt động trực tiếp, dự án RESPOND đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số như Facebook, TikTok, YouTube và website. Nội dung được xây dựng theo hướng dễ hiểu, gần gũi, tôn trọng sự đa dạng và không phán xét, qua đó thu hút sự quan tâm và tương tác tích cực, đặc biệt từ nhóm vị thành niên – thanh niên và công nhân di cư.

Chia sẻ về kết quả triển khai dự án RESPOND tại địa phương, ông Phan Phước Huế, đại diện Hội KHHGĐ Thành phố Huế cho biết, trong năm 2025, các hoạt động của dự án tại TP Huế đã được thực hiện đúng mục tiêu, bảo đảm tiến độ và chất lượng theo kế hoạch được phê duyệt, đồng thời bám sát nhu cầu thực tế của thanh thiếu niên và người dân trên địa bàn.

Cụ thể, dự án đã thiết lập và duy trì hoạt động của 3 Câu lạc bộ giáo dục giới tính toàn diện (CSE) tại 3 trường học, góp phần đưa kiến thức về SKSS/SKTD đến với học sinh trong môi trường an toàn, thân thiện. Bên cạnh đó, Hội đã xây dựng được 1 đội tuyên truyền viên nòng cốt, đóng vai trò cầu nối trong công tác truyền thông, tư vấn và kết nối dịch vụ tại cộng đồng.

Trong năm 2025, nhiều lớp tập huấn nâng cao năng lực đã được tổ chức nhằm tăng cường kỹ năng truyền thông, tư vấn và hỗ trợ dịch vụ cho đội ngũ triển khai. Đặc biệt, 13 đợt truyền thông lưu động gắn với cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản đã được thực hiện, giúp cải thiện rõ rệt khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ SKSS thân thiện cho thanh thiếu niên và người dân, nhất là tại các khu vực còn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ.

Theo ông Phan Phước Huế, những kết quả này cho thấy dự án RESPOND không chỉ mang lại tác động trước mắt mà còn từng bước hình thành nền tảng về nhân lực, mô hình can thiệp và cơ chế phối hợp hiệu quả. Đây là tiền đề quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ SKSS/KHHGĐ và tăng cường tính bền vững của các hoạt động trên địa bàn TP Huế trong thời gian tới.

Từ góc nhìn thực tiễn tại Đà Nẵng, bác sĩ Phan Hoàng Anh Đào, Giám đốc Phòng khám Hội KHHGĐ TP Đà Nẵng cho biết, sau sáp nhập địa giới hành chính giữa Đà Nẵng và Quảng Nam cũ, địa bàn thành phố được mở rộng đáng kể, kéo theo nhu cầu rất lớn về chăm sóc SKSS/SKTD/KHHGĐ, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa và các khu công nghiệp tập trung đông lao động có thu nhập thấp.

“Từ khi triển khai dự án RESPOND đến nay, Thành Hội Đà Nẵng đã tổ chức 14 chuyến cung cấp dịch vụ lưu động đến các khu dân cư, nhóm người khuyết tật, cộng đồng LGBT và các nhóm yếu thế khác. Các hoạt động này nhận được nhiều phản hồi tích cực từ người dân, đồng thời địa phương cũng liên tục đề xuất được tổ chức thêm các chuyến lưu động tại những khu vực có nhu cầu cao”, bác sĩ Phan Hoàng Anh Đào chia sẻ.

Tiếp cận tới những người thiệt thòi nhất

Ấn tượng sâu sắc nhất sau hơn 5 tháng thực hiện dự án không chỉ nằm ở kết quả định lượng, mà ở việc những nhóm yếu thế nhất đã thực sự được tiếp cận thông tin và dịch vụ SKSS/SKTD. Nhiều tổ chức Hội, Chi hội người khuyết tật, người khiếm thị, khiếm thính đã chủ động tìm đến VINAFPA để đề xuất hợp tác, phối hợp tổ chức các hoạt động cung cấp dịch vụ phù hợp cho hội viên của họ.

Tại nhiều xã, thôn, bản vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, người dân không chỉ tiếp nhận dịch vụ mà còn mong chờ các đội cung cấp dịch vụ lưu động quay trở lại. Điều này cho thấy dự án đã tạo dựng được niềm tin, đồng thời góp phần phá vỡ những rào cản tâm lý, những điều “khó nói” vốn tồn tại lâu nay trong cộng đồng.

Bước sang năm 2026, dự án RESPOND sẽ tiếp tục được triển khai với nhiều hoạt động đa dạng hơn, tiếp cận nhiều người hơn và mở rộng tới những vùng còn khó khăn hơn tại các địa bàn dự án. Trên nền tảng kết quả và kinh nghiệm từ năm 2025, RESPOND hướng tới xây dựng một hệ thống cung cấp dịch vụ SKSS/SKTD toàn diện, công bằng và bền vững hơn.

T. Linh