Hội Kiến trúc sư Việt Nam cần kiến tạo không gian phát triển hài hòa, bền vững

Tham dự Đại hội có nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng; Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Đạo Cương; cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và 500 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 7.000 hội viên trong tổng số khoảng 28.000 kiến trúc sư cả nước.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Đại hội

Kiến trúc đồng hành cùng sự phát triển đất nước

Trải qua hơn 78 năm hình thành và phát triển, kể từ Hội nghị thành lập Đoàn Kiến trúc sư tại Chiến khu Việt Bắc ngày 27.4.1948, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc, có nhiều đóng góp quan trọng vào sự nghiệp kiến thiết, xây dựng và phát triển đất nước.

Dấu ấn của các thế hệ kiến trúc sư hiện diện trong diện mạo đô thị, nông thôn, các công trình văn hóa, xã hội, trong bảo tồn di sản và ngày càng rõ nét trong phát triển kiến trúc xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Những đóng góp của giới kiến trúc sư được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Trong nhiệm kỳ 2020-2026, Hội đã tích cực tập hợp, đoàn kết và phát huy vai trò của hội viên; tham gia triển khai Luật Kiến trúc, tư vấn, phản biện nhiều quy hoạch và những vấn đề lớn về kiến trúc, đô thị; thúc đẩy kiến trúc xanh, kiến trúc bản địa và ứng dụng công nghệ mới.

Hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế được mở rộng, nhiều kiến trúc sư Việt Nam được vinh danh tại các giải thưởng quốc tế. Hội cũng đẩy mạnh ứng dụng GIS, BIM, AI trong sáng tác và quản lý, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và khẳng định vị thế của kiến trúc Việt Nam trên trường quốc tế.

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá kiến trúc là lĩnh vực có tính đặc thù cao, với nội hàm tổng hòa của sáng tạo nghệ thuật và khoa học, kỹ thuật.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tặng hoa chúc mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031

Theo Phó Thủ tướng, mỗi công trình không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn góp phần làm nên diện mạo, bản sắc và chất lượng sống của một vùng đất. Có những công trình tồn tại hàng trăm năm, trở thành dấu ấn của một thời kỳ, một đô thị, một địa phương và được trao truyền cho các thế hệ.

“Bởi vậy, mỗi sáng tạo của kiến trúc không chỉ là câu chuyện của nghề nghiệp mà còn là trách nhiệm với cộng đồng và sự phát triển của văn hóa, tương lai của đất nước, của dân tộc Việt Nam chúng ta”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Đánh giá nhiệm kỳ 2020-2026, Phó Thủ tướng ghi nhận Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra; vai trò, uy tín và tiếng nói nghề nghiệp ngày càng được khẳng định.

Bước vào nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra đối với Hội và giới kiến trúc sư Việt Nam lớn hơn trong bối cảnh đất nước phát triển nhanh, tốc độ đô thị hóa cao, không gian phát triển được tổ chức lại, trong khi yêu cầu về chất lượng sống, bản sắc văn hóa, phát triển xanh và bền vững ngày càng cao.

“Kiến trúc không chỉ là giải quyết những công trình riêng lẻ mà phải góp phần kiến tạo không gian phát triển chất lượng, hài hòa và có giá trị trường tồn”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Quang cảnh Đại hội

Năm nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ 2026-2031

Trên tinh thần đó, Phó Thủ tướng đề nghị Hội Kiến trúc sư Việt Nam tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, xây dựng Hội thực sự trở thành một tổ chức trí thức nghề nghiệp mạnh, có uy tín, năng lực tập hợp, dẫn dắt và phát huy trí tuệ của giới kiến trúc sư Việt Nam. Hội cần tiếp tục đổi mới thực chất, tinh gọn tổ chức, nâng cao năng lực chuyên môn và sức tập hợp đội ngũ; chú trọng phát triển đội ngũ kiến trúc sư trẻ, có đạo đức nghề nghiệp và năng lực hội nhập.

Phó Thủ tướng lưu ý Hội cần nâng tầm vai trò tư vấn, phản biện xã hội, bảo đảm tính khoa học, kịp thời, có chính kiến và bản lĩnh nghề nghiệp; lấy lợi ích quốc gia, dân tộc, cộng đồng và giá trị phát triển bền vững, chiến lược lâu dài của đất nước làm chuẩn mực.

Thứ hai, góp phần kiến tạo nền kiến trúc Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc, gắn với phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Phó Thủ tướng, kiến trúc cần được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và con người; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý xây dựng” sang “kiến tạo không gian phát triển”.

Mỗi đô thị, làng quê, vùng đất phải vừa hiện đại, văn minh, vừa có bản sắc riêng; kết nối hài hòa giữa quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và di sản. Phát triển không được làm phai nhạt bản sắc mà phải tiếp nối, làm giàu thêm các giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần lan tỏa sức mạnh mềm của dân tộc trên trường quốc tế.

Thứ ba, lấy con người làm trung tâm, chất lượng cuộc sống, hạnh phúc của nhân dân và lợi ích cộng đồng làm thước đo của kiến trúc.

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 có chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”

Phó Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu cao nhất của quy hoạch, kiến trúc là kiến tạo môi trường sống chất lượng, an toàn, nhân văn và bền vững. Đội ngũ kiến trúc sư cần quan tâm nhiều hơn đến nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và các thiết chế thiết yếu, nhất là nhu cầu của những nhóm yếu thế.

“Kiến trúc không chỉ tạo nên những công trình có giá trị, mà phải góp phần tạo dựng những cộng đồng đáng sống, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của phát triển”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Thứ tư, tiên phong thúc đẩy kiến trúc xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ, dữ liệu lớn, AI.

Trong điều kiện Việt Nam chịu tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu và thiên tai, kiến trúc không chỉ cần đẹp mà phải xanh hơn, an toàn hơn, tiết kiệm hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn. Phó Thủ tướng đề nghị chuyển mạnh từ tư duy “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”, đưa các yêu cầu về khí hậu, sinh thái, năng lượng, vật liệu và khả năng chống chịu vào ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế.

Cùng với đó, cần chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ thiết kế mới, để công nghệ thực sự nâng cao năng lực sáng tạo, chất lượng và hiệu quả của kiến trúc Việt Nam.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà; nguyên Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng; Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Đạo Cương và Ban Chấp hành Hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 chụp ảnh lưu niệm

Thứ năm, xây dựng đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam tài năng, bản lĩnh, có đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến.

Theo Phó Thủ tướng, kiến trúc sư là trí thức, người nghệ sĩ, người sáng tạo và kết nối trong việc tạo dựng hình hài mỗi đô thị, mỗi làng quê. Vì vậy, mỗi kiến trúc sư không chỉ cần giỏi nghề, giàu sáng tạo mà còn phải có đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và ý thức sâu sắc về lợi ích quốc gia, cộng đồng.

Hội cần đặc biệt quan tâm phát hiện, bồi dưỡng kiến trúc sư trẻ; tạo môi trường cho sáng tạo, nghiên cứu, lý luận, phê bình và hội nhập quốc tế, xây dựng thế hệ kiến trúc sư vừa có năng lực sáng tạo ở tầm quốc tế, vừa hiểu sâu và có trách nhiệm với đất nước, văn hóa và con người Việt Nam.

Khẳng định Đảng, Nhà nước và Chính phủ sẽ luôn quan tâm, đồng hành với Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Phó Thủ tướng mong muốn Hội và toàn thể giới kiến trúc sư lan tỏa mạnh mẽ tinh thần: “Kiến trúc vì một Việt Nam phát triển xanh, bền vững, thịnh vượng, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới”.

Đại hội Hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã bầu Ban Chấp hành gồm 79 thành viên. KTS Phan Đăng Sơn tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội.