Hội nghị AMM 59: ASEAN-Nhật Bản nâng tầm Đối tác chiến lược

Đây là hội nghị thường niên, dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Singapore, nước điều phối quan hệ, và Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản, cùng sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao và quan chức cao cấp các nước ASEAN.

Phát biểu tại Hội nghị, hai bên chia sẻ mối quan hệ đối tác gắn bó lâu dài, bình đẳng, thực chất, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau; đề cao cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm, dựa trên luật pháp quốc tế và lấy ASEAN làm trung tâm.

Các nước ASEAN đánh giá Nhật Bản là một trong những đối tác đáng tin cậy nhất, với nhiều đóng góp, hỗ trợ hiệu quả, thực chất cho sự phát triển của từng thành viên cũng như của cả khu vực.

Về phần mình, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Motegi Toshimitsu tái khẳng định cam kết lâu dài của Nhật Bản với khu vực trên nền tảng quan hệ đối tác tin cậy "từ trái tim đến trái tim"; ủng hộ đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, hỗ trợ ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045; cam kết làm sâu sắc hơn mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Nhật Bản; tiếp tục hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực về an ninh hàng hải, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, phát triển trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, giao lưu nhân dân, và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác an ninh hàng hải, an ninh mạng và đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt. Trên lĩnh vực kinh tế và xã hội, ASEAN và Nhật Bản cam kết tăng cường hội nhập khu vực thông qua thực hiện hiệu quả và hướng tới nâng cấp các hiệp định thương mại như AJCEP và RCEP. ASEAN đánh giá cao vai trò và sự hỗ trợ của

Nhật Bản đối với quá trình chuyển đổi số, an ninh năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua các khuôn khổ như Cộng đồng châu Á Phát thải ròng bằng 0 (AZEC), Sáng kiến Đồng kiến tạo AI ASEAN-Nhật Bản và Quỹ Hội nhập Nhật Bản-ASEAN (JAIF) 3.0.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ đối tác ASEAN-Nhật Bản trong bối cảnh cục diện địa chính trị và địa kinh tế đang trải qua những biến đổi sâu sắc; nhấn mạnh quan hệ ASEAN-Nhật Bản vừa nhằm phục vụ lợi ích của hai bên, vừa là đóng góp quan trọng vào việc củng cố cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật lệ.

Thúc đẩy hợp tác theo hướng hành động, thực chất và hướng tới tương lai, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất 3 trọng tâm chiến lược định hướng cho hợp tác ASEAN - Nhật Bản thời gian tới.

Thứ nhất là củng cố an ninh và tự cường kinh tế, với trọng tâm gồm các lĩnh vực chiến lược như chuỗi cung ứng, khoáng sản thiết yếu, hạ tầng số, bán dẫn và an ninh năng lượng.

Thứ hai là đồng kiến tạo nền kinh tế số an toàn và sẵn sàng cho tương lai, tranh thủ năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo của Nhật Bản, thúc đẩy triển khai hiệu quả Sáng kiến Đồng kiến tạo AI ASEAN-Nhật Bản, Hành lang Số FOIP và Công ước Hà Nội về phòng chống tội phạm mạng.

Thứ ba là đẩy nhanh tương lai xanh và bền vững, mở rộng hợp tác thực chất về năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh và cơ sở hạ tầng bền vững, tận dụng các sáng kiến quan trọng của Nhật Bản như AZEC 2.0 và POWERR Asia, qua đó hỗ trợ bảo đảm an ninh năng lượng đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh, phát thải thấp trong tương lai.

Về các vấn đề quốc tế và khu vực, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng hoan nghênh sự hỗ trợ của Nhật Bản đối với các nỗ lực hợp tác và nâng cao năng lực hàng hải của ASEAN; khẳng định ASEAN và Nhật Bản chia sẻ lợi ích chung trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông và các vùng biển khác, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.