Hội nghị COP31 đổ vỡ vào phút chót vì bất đồng về nhiên liệu hóa thạch

Hội nghị Thượng đỉnh Khí hậu Liên Hợp Quốc lần thứ 31 (COP31) tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) đã khép lại trong bế tắc sau khi Liên minh châu Âu (EU) cùng nhiều quốc gia thẳng thừng bác bỏ dự thảo thỏa thuận cuối cùng do hai nước chủ tịch Thổ Nhĩ Kỳ và Australia đưa ra, cho rằng văn kiện này quá yếu ớt để đối phó với tình trạng nóng lên toàn cầu.

Sau hơn hai tuần thương lượng căng thẳng, vốn dự kiến kết thúc từ hôm 20/11 nhưng phải kéo dài sang tận cuối tuần, Chủ tịch COP31 của Thổ Nhĩ Kỳ, ông Murat Kurum, ngày 22/11 đã chính thức tuyên bố tại phiên họp toàn thể bế mạc rằng các bên không thể đi đến một thỏa thuận chung.

"Rõ ràng có nhiều bên trong hội trường phản đối văn bản này. Chúng tôi nhận thấy không có sự đồng thuận đối với tài liệu này. Do đó, các quyết định này đã không được thông qua," ông Kurum phát biểu.

Chủ tịch COP31 Murat Kurum xuất hiện trên màn hình trong phiên họp toàn thể ngày 22/11 ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh Reuters.

Chủ tịch COP31 Murat Kurum xuất hiện trên màn hình trong phiên họp toàn thể ngày 22/11 ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh Reuters.

Đây là lần đầu tiên kể từ Hội nghị Copenhagen năm 2009, một kỳ đàm phán khí hậu của LHQ kết thúc mà không đạt được một thỏa thuận nào được tất cả các bên chấp thuận. Sự đổ vỡ lần này diễn ra trong bối cảnh thế giới đang bị phân tâm bởi hàng loạt cuộc khủng hoảng khác, bao gồm các cuộc xung đột vũ trang và làn sóng bất mãn của người dân ở nhiều nơi về chi phí sinh hoạt leo thang, khiến vấn đề biến đổi khí hậu phần nào bị lu mờ.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự phản đối quyết liệt từ phía châu Âu và các nước dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu là việc dự thảo thỏa thuận đã hoàn toàn "né tránh" nhắc đến nhiên liệu hóa thạch - thủ phạm chính gây ra sự nóng lên toàn cầu theo nhận định của giới khoa học.

Bộ trưởng Môi trường Ireland, ông Darragh O'Brien, khẳng định EU không thể ủng hộ văn kiện này: "Thật không thể chấp nhận được khi chúng ta thông qua một đạo luật khí hậu mà không hề đề cập đến nhiên liệu hóa thạch, cũng như không nhắc gì đến việc chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch". Đại diện của Panama cũng bày tỏ quan điểm tương tự, cho rằng bản dự thảo đã thất bại trong việc đáp ứng quy mô thực sự của cuộc khủng hoảng khí hậu hiện nay.

Đáng chú ý, COP31 diễn ra sau khi cơ quan môi trường của LHQ hồi tháng 10 xác nhận rằng mức tăng nhiệt độ toàn cầu chắc chắn sẽ vượt qua ngưỡng 1,5 độ C - giới hạn an toàn mà các quốc gia đã cam kết nỗ lực duy trì tại Thỏa thuận Paris hơn một thập kỷ trước nhằm tránh những tác động thời tiết cực đoan thảm khốc.

Theo các quan sát viên có mặt tại hội nghị, Arab Saudi cùng các quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn khác đã tạo sức ép mạnh mẽ trong suốt quá trình đàm phán để loại bỏ mọi đề cập trực tiếp đến nhiên liệu hóa thạch ra khỏi văn bản, đồng thời đưa vào nội dung thúc đẩy công nghệ thu giữ carbon.

Cụ thể, bản dự thảo bị bác bỏ đã thừa nhận thực tế nhiệt độ vượt ngưỡng 1,5 độ C, nhưng lại đề xuất giải pháp đẩy nhanh phát triển các công nghệ loại bỏ carbon để đảo ngược tình thế trong tương lai. Dù giới khoa học đồng tình rằng việc loại bỏ carbon khỏi khí quyển - khi kết hợp với cắt giảm khí thải mạnh mẽ - là yếu tố sống còn, nhưng nhiều nhà phê bình lo ngại ngôn từ này sẽ bị lợi dụng như một "giấy phép" để các nước tiếp tục khai thác dầu mỏ không giới hạn.

Phản bác lại những chỉ trích này, đại diện phái đoàn Arab Saudi bày tỏ sự ngạc nhiên trước thái độ phản đối công nghệ của một số quốc gia: "Nếu thách thức khí hậu thực sự quan trọng như một số bên đã đề cập hôm nay, thì thật vô lý khi những giải pháp cụ thể lại bị gạt khỏi bàn đàm phán."

Tiến Kim

Nguồn CAND: https://cand.vn/hoi-nghi-cop31-do-vo-vao-phut-chot-vi-bat-dong-ve-nhien-lieu-hoa-thach-post828437.html