Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực sẽ diễn ra tại Hà Nội và Ninh Bình

Tại họp báo đã chính thức công bố đồ họa chính thức kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO, từ năm 1976 - 2026.

Theo đó, từ ngày 27/9 – 1/10, Chính phủ Việt Nam và UNESCO sẽ đồng tổ chức Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị do Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, UBND TP.Hà Nội và UBND tỉnh Ninh Bình đồng tổ chức, với sự tham gia của các cơ quan trung ương và địa phương.

Hội nghị dự kiến khoảng 250 đại biểu và chuyên gia trong nước và quốc tế, trao đổi về cách hiểu, đánh giá và bảo vệ tính xác thực trong hệ thống Di sản Thế giới, qua đó đóng góp kinh nghiệm của khu vực vào những thảo luận hiện nay trên toàn cầu.

Hơn ba thập kỷ kể từ khi Văn kiện Nara về Tính xác thực được thông qua năm 1994, bối cảnh bảo tồn di sản đã thay đổi đáng kể. Các thực hành văn hóa đang được duy trì, tri thức địa phương, mối liên hệ tâm linh và quan hệ giữa con người với thiên nhiên ngày càng có vai trò quan trọng trong cách nhận diện và lý giải giá trị di sản. Cùng với đó, biến đổi khí hậu, xung đột, thiên tai, đô thị hóa, du lịch và công nghệ mới đang đặt ra những vấn đề mới đối với việc đánh giá và bảo vệ tính xác thực.

Quang cảnh buổi họp báo Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực.

Hội nghị lần này tại Việt Nam tiếp nối quá trình thảo luận quốc tế được thúc đẩy tại Hội nghị năm 2025 ở Nairobi, đồng thời triển khai các quyết định của Ủy ban Di sản Thế giới khuyến khích tổ chức những cuộc đối thoại tương tự ở cấp khu vực. Một vấn đề trọng tâm xuyên suốt Đối thoại là cách hiểu và đánh giá tính xác thực trong những bối cảnh mà di sản tồn tại, biến đổi và vẫn giữ được giá trị cốt lõi.

Phát biểu tại họp báo, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam cho biết: Một trong những dấu mốc quan trọng của chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm sẽ diễn ra vào tuần tới, khi Hà Nội và Ninh Bình tổ chức Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực. Đây sẽ là một trong nhiều hoạt động được tổ chức trong những tháng tới nhằm hưởng ứng dấu mốc quan trọng này.

Ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu.

Tại Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực, các đại biểu sẽ xem xét mức độ phù hợp của những cách tiếp cận hiện nay trước thực tiễn bảo tồn di sản, trong đó có công tác phục dựng sau xung đột hoặc thiên tai, di sản sống và vai trò của cộng đồng trong gìn giữ các giá trị di sản.

Các trường hợp nghiên cứu so sánh điển hình, các nhóm làm việc chuyên môn và phân tích thực địa sẽ giúp kiểm chứng những cách tiếp cận hiện hành qua các bối cảnh di sản cụ thể, từ đó xác định những lĩnh vực cần tiếp tục hoàn thiện và hướng dẫn.

Phát biểu tại họp báo, bà Lê Thị Hồng Vân, Tổng Thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam khẳng định: Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực là diễn đàn để các nước châu Á Thái Bình Dương đưa ra quan điểm của mình, đưa ra quan điểm của khu vực, chia sẻ cùng với cả cộng đồng.

Một kết quả quan trọng của Hội nghị là đóng góp vào quá trình xây dựng Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực, đưa ra hướng dẫn thực tiễn để các quốc gia tham khảo trong nhận diện di sản, xây dựng Danh sách Đề cử Dự kiến, lập Hồ sơ đề cử, cũng như bảo tồn, quản lý và giám sát các di sản.

Mục tiêu rộng hơn là thúc đẩy việc đánh giá tính xác thực theo hướng nhất quán, bao trùm và dựa trên minh chứng trong những bối cảnh văn hóa khác nhau, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về Giá trị Nổi bật Toàn cầu, tính toàn vẹn, cơ chế bảo vệ và quản lý hiệu quả. Những kết quả này sẽ đóng góp vào nỗ lực xây dựng một Danh sách Di sản Thế giới có tính đại diện, cân bằng và đáng tin cậy hơn.

Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội thông tin tại họp báo.

Với hệ thống Di sản Thế giới và thiên nhiên đa dạng cùng nhiều năm kinh nghiệm trong công tác bảo tồn, Việt Nam mang đến những bài học thực tiễn phù hợp với nội dung thảo luận của Hội nghị. Chương trình sẽ xem xét trường hợp Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội và tiếp tục tại Ninh Bình với hoạt động khảo sát thực địa chuyên môn.

Hội nghị diễn ra vào thời điểm Việt Nam và UNESCO kỷ niệm 50 năm quan hệ hợp tác trong năm 2026. Cũng trong năm nay, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua Nghị quyết phát động Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững giai đoạn 2027-2036, sáng kiến do Việt Nam khởi xướng. Việc đăng cai Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương tạo thêm một diễn đàn để kinh nghiệm và góc nhìn của Việt Nam đóng góp vào tiến trình thúc đẩy vai trò của văn hóa trên toàn cầu.