Hội nghị góp ý Dự thảo Báo cáo chính trị và Điều lệ Liên minh HTX Việt Nam trình Đại hội lần VII: Hoàn thiện cơ chế, nâng cao hiệu quả, phát triển bền vững

Về đánh giá kết quả nhiệm kỳ 2020–2025: Dự thảo lần này đã tiếp thu tối đa ý kiến đóng góp của các tỉnh, các đơn vị liên quan và được hoàn thiện với cách nhìn tổng thể, đánh giá toàn diện các HTX, tổ hợp tác, liên hiệp HTX về chất lượng, nguồn lực, hiệu quả hoạt động, và đóng góp kinh tế.

Ông Nguyễn Đình Tuấn, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa phát biểu góp ý tại Hội nghị.

Tôi thấy rằng dự thảo đã bổ sung đánh giá cụ thể mức độ hoàn thành từng chỉ tiêu chủ yếu của nhiệm kỳ, nhất là các chỉ tiêu về: Số lượng, chất lượng HTX, tổ hợp tác và liên hiệp HTX; Tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả theo từng lĩnh vực và ngành nghề; Thu nhập bình quân của thành viên và người lao động; Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; Xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị.

Mỗi chỉ tiêu đều có số liệu tuyệt đối, tương đối và so sánh với dự thảo trước, giúp đánh giá rõ ràng những thành tựu đã đạt được.

Về hiệu quả hoạt động của hệ thống Liên minh trong giai đoạn 2020–2025, tôi đề nghị bổ sung nhấn mạnh rằng nhiều Liên minh HTX cấp tỉnh đã chủ động tham gia các chương trình, kế hoạch, dự án và đề án, đồng thời có cách làm sáng tạo, từng bước nâng cao vị thế và vai trò của hệ thống Liên minh HTX Việt Nam. Việc nêu thêm những chương trình, đề án hiệu quả tại các tỉnh sẽ giúp báo cáo phản ánh đầy đủ hơn đóng góp thực tế từ cơ sở.

Về tồn tại, hạn chế, tôi đề nghị nhấn mạnh thêm rằng cơ chế phối hợp giữa Liên minh HTX cấp tỉnh với một số sở, ngành của địa phương chưa đồng bộ, dẫn đến hiệu quả thực hiện chưa cao.

Về bài học kinh nghiệm: Dự thảo đã đưa ra 5 bài học quan trọng. Tôi đề nghị bổ sung một bài học về thực tiễn: phát triển HTX phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của thành viên, gắn với thị trường, tránh chạy theo số lượng hoặc các tiêu chí hình thức. Thực tế thời gian qua, nhiều HTX được thành lập để đạt tiêu chí nông thôn mới hoặc phục vụ các yêu cầu hành chính, mà không dựa trên nhu cầu thực tế của người dân. Ví dụ, tại một số địa phương, thành lập tổ hợp tác và HTX chủ yếu để đảm bảo các tiêu chí dự án, dẫn đến tình trạng “chạy theo thành tích”, chưa thực sự gắn với nhu cầu sản xuất, tiêu thụ của nông dân. Đây là bài học quan trọng để chúng ta hướng phát triển HTX bền vững trong giai đoạn tới.

Về phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ giai đoạn 2026–2031:

Tổ chức bộ máy Liên minh HTX: Dự thảo đã tiếp thu và bổ sung hệ thống thống nhất về mô hình tổ chức, biên chế và cơ chế tài chính cho Liên minh các tỉnh. Tôi hoàn toàn nhất trí và mong sớm triển khai ngay sau Đại hội VII, bởi hiện nay, hệ thống Liên minh các tỉnh đang gặp khó khăn về cơ cấu phòng, ban và điều kiện hoạt động chưa thống nhất. Việc triển khai đồng bộ sẽ tạo cơ sở pháp lý và vận hành hiệu quả cho toàn hệ thống.

Quỹ hỗ trợ phát triển HTX: Tôi đề nghị làm rõ các giải pháp để bảo đảm 100% Liên minh cấp tỉnh có quỹ hoạt động đủ vốn điều lệ theo quy định. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa quỹ trung ương và quỹ địa phương, bổ sung vốn định kỳ, mở rộng đối tượng, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao khả năng tiếp cận vốn, đặc biệt cho HTX nông nghiệp và vùng khó khăn. Đây là một trong những giải pháp then chốt để thúc đẩy phát triển HTX.

Đội ngũ cán bộ: Cần nhấn mạnh chỉ tiêu chuẩn hóa cán bộ quản lý HTX, gắn với đào tạo theo vị trí chức danh, đảm bảo phát triển bền vững. Đồng thời, có chính sách thu hút cán bộ trẻ, có trình độ làm việc lâu dài; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, bao gồm đánh giá rủi ro, kiểm toán và báo cáo tài chính.

Chuyển đổi số và quản lý dữ liệu: Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý HTX, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ về đăng ký, thuế, quản lý thành viên, tạo thuận lợi cho công tác chỉ đạo và giám sát.

Về cơ cấu, phân quyền và cơ quan điều hành Liên minh:

Tôi đề nghị bổ sung cơ quan điều hành vào dự thảo, làm cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc tổ chức, phòng, ban trong Liên minh, tránh trùng lặp với các quy định hiện hành.

Về công tác cán bộ: thẩm quyền quản lý cán bộ công chức, viên chức thuộc người đứng đầu Liên minh, không giao cho tập thể ban chấp hành. Ban thường vụ chỉ thực hiện quản lý tổ chức, biên chế; còn công tác nhân sự và quản lý cán bộ thuộc quyền của Chủ tịch Liên minh.

Về thường trực: cần ghi rõ vai trò điều hành công việc hàng ngày của Chủ tịch và Phó Chủ tịch theo chỉ đạo của Chủ tịch, tránh trùng lặp với các điều khoản đã quy định.

Về phó chủ tịch không chuyên trách: cần bổ sung quyền hạn, nhiệm vụ rõ ràng trong điều lệ và hướng dẫn đại hội, đảm bảo sau Đại hội VII thực hiện thống nhất trên toàn quốc.

Một số quy định về quản lý tài sản, ngân sách và công tác tổ chức cán bộ hiện nay cần rà soát để đảm bảo phù hợp với Luật Ngân sách, Luật Quản lý tài sản công và các quy định pháp luật hiện hành, tránh việc giao quyền cho tập thể không đúng thẩm quyền.

Kiến nghị chung:

Tôi đề nghị Ban Thường trực nghiên cứu, bổ sung các nội dung nêu trên để Báo cáo chính trị và Điều lệ Liên minh HTX Việt Nam sau Đại hội VII được hoàn chỉnh, đảm bảo tính thực tiễn, khả thi, đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho hệ thống Liên minh và các HTX phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn 2026–2031.

Các kiến nghị này nhằm mục tiêu: Tăng cường hiệu quả hoạt động của Liên minh và các HTX; Phát triển HTX gắn với nhu cầu thực tế của thành viên, thị trường và chuỗi giá trị; Hoàn thiện tổ chức bộ máy, cơ chế tài chính, đội ngũ cán bộ; Nâng cao năng lực quản lý, ứng dụng công nghệ thông tin; Bảo đảm quyền hạn, trách nhiệm rõ ràng cho lãnh đạo Liên minh và cơ quan điều hành.

Trên đây là một số ý kiến góp ý của tôi. Mong rằng các ý kiến này sẽ được tiếp thu để Báo cáo chính trị và Điều lệ Liên minh HTX Việt Nam hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đồng thời là cơ sở quan trọng để hệ thống Liên minh và các HTX phát triển bền vững trong nhiệm kỳ tới.

Nguyễn Đình Tuấn

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thanh Hóa