Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33: Khẳng định vai trò tiên phong của đối ngoại Đảng và đối ngoại nhân dân trong kỷ nguyên mới

Phiên họp diễn ra theo hình thức trực tiếp tại Hội trường Nhà làm việc Bộ Ngoại giao kết hợp trực tuyến với các Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương cùng các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Đến dự và phát biểu chỉ đạo phiên họp có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường điều hành phần thảo luận tại phiên họp.

Tại phần thảo luận, các tham luận quan trọng từ các bộ, ngành, địa phương và cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài đã tập trung phân tích sâu sắc vị trí, vai trò và tầm quan trọng của đối ngoại Đảng, đối ngoại nhân dân, góp phần triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng.

* Chuyển hóa sức mạnh mềm thành lòng tin, sự đồng thuận

Trình bày tham luận tại phiên họp, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh bước phát triển đột phá về tư duy của Đại hội XIV của Đảng khi xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, chủ động kiến tạo thay vì chỉ tham gia và thích ứng.

Đồng chí Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trình bày tham luận tại phiên họp. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN

Dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc đối ngoại đã trở thành cấu phần năng lực tổng hợp quốc gia, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã phân tích sâu sắc vai trò định hướng chiến lược của đối ngoại Đảng trên ba cấp độ then chốt gồm tạo lập nền chính trị cho toàn bộ cục diện đối ngoại, cung cấp đầu vào cho hoạch định chính sách, giữ vững nền tảng tư tưởng, bảo đảm tính tự chủ chiến lược.

Đối với đối ngoại nhân dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hải Bình cho rằng, đây chính là kênh chuyển hóa sức mạnh mềm thành lòng tin, sự đồng thuận quốc tế và nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của công tác đối ngoại, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình kiến nghị mở rộng quan niệm ngoại giao học thuật để mỗi học giả Việt Nam ở trong và ngoài nước đều trở thành chủ thể đối ngoại, từ đó xây dựng mạng lưới học giả toàn cầu hiểu và tin cậy Việt Nam, đồng thời dùng luận cứ khoa học để phản bác trực tiếp các thông tin sai trái tại các diễn đàn quốc tế.

Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng đề xuất bốn giải pháp đột phá gồm chắt lọc kết quả đối ngoại Đảng kênh lý luận thành các báo cáo tham mưu ngắn gọn gửi trực tiếp đến Ban Chỉ đạo Trung ương, nâng tầm đào tạo đối ngoại trong hệ thống học viện kết hợp bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ đối ngoại Đảng, biên soạn bộ tài liệu tham chiếu chuẩn phục vụ tranh luận học thuật, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất để quản trị mạng lưới nhân sự chiến lược ở nước ngoài, và bổ sung các nhóm chỉ số đo lường hiệu quả dựa trên sản phẩm đầu ra thực tế cùng tác động lâu dài.

*Tạo nền tảng xã hội vững chắc cho đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước

Trình bày tham luận với chủ đề "Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong tập hợp, định hướng hoạt động, phát triển đội ngũ và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng làm đối ngoại nhân dân", ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nêu bật vai trò, vị thế của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong công tác đối ngoại nhân dân.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo trình bày tham luận tại phiên họp. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo nêu rõ việc triển khai mô hình hoạt động mới từ giữa năm 2025 đã giúp Mặt trận đổi mới phương thức hoạt động, hiệp thương phân công rõ nhiệm vụ giữa các tổ chức thành viên nhằm phát huy tối đa thế mạnh đặc thù của từng lực lượng.

Hướng tới mục tiêu xây dựng nền tảng xã hội vững chắc cho đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề ra định hướng đổi mới tư duy đối ngoại nhân dân theo hướng chủ động, hiện đại và chuyên nghiệp, mở rộng từ giao lưu truyền thống sang ngoại giao tri thức, khoa học, văn hóa, số và ngoại giao sáng tạo.

Bên cạnh việc củng cố quan hệ truyền thống, Mặt trận sẽ tích cực mở rộng quan hệ với các tổ chức xã hội, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nước ngoài trong các lĩnh vực mới nổi như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và ứng phó biến đổi khí hậu.

Mặt trận cũng xác định cộng đồng hơn sáu triệu rưỡi người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực trí tuệ, công nghệ đặc biệt quan trọng để tăng cường kết nối và quảng bá đất nước.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo nhấn mạnh, phát huy vai trò trung tâm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc tập hợp, định hướng, điều phối kế hoạch hoạt động đối ngoại của các tổ chức thành viên bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, là định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong giai đoạn mới.

* Củng cố "vành đai an ninh - phát triển" của đất nước

Từ thực tiễn đối ngoại địa phương vùng biên, ông Vũ Hoàng Anh, Phó Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn chia sẻ kinh nghiệm quản lý đường biên giới tiếp giáp Quảng Tây (Trung Quốc), nơi cửa ngõ kết nối giao thương quan trọng giữa Việt Nam và các nước ASEAN, góp phần củng cố "vành đai an ninh - phát triển" của đất nước.

Ông Vũ Hoàng Anh cho biết, tỉnh Lạng Sơn rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc về bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, thống nhất của cấp ủy, phát huy tốt cơ chế đối ngoại Đảng thông qua Chương trình Gặp gỡ đầu Xuân và các cơ chế hợp tác với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), để củng cố tin cậy chính trị, từ đó chỉ đạo các lực lượng chức năng đẩy mạnh hợp tác biên giới.

Địa phương cũng chú trọng đổi mới đối ngoại nhân dân thông qua duy trì các mô hình kết nghĩa thôn, bản hai bên biên giới nhằm tạo nền tảng hữu nghị, hợp tác, đồng thời phát huy lợi thế, đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, tạo động lực phát triển "vành đai an ninh - phát triển".

Để củng cố vững chắc vành đai an ninh - phát triển, Lạng Sơn kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện thể chế phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp để tạo điều kiện cho địa phương cấp xã, đặc biệt là các xã biên giới có đủ cơ sở pháp lý để ký kết và triển khai các thỏa thuận quốc tế về thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác trong các lĩnh vực, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương; tiếp tục quan tâm, ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông đường bộ và đường sắt cao tốc, đầu tư hạ tầng các cửa khẩu quốc tế, song phương gắn với chuyển đổi số; tiếp tục quan tâm nghiên cứu đánh giá và chỉ đạo định hướng nhân rộng các mô hình giao lưu hữu nghị, kết nghĩa hiệu quả, thực chất giữa các địa phương, tổ chức và cộng đồng dân cư khu vực biên giới.

*Biến ngoại giao văn hóa và di sản thành nguồn lực nội sinh

Cùng chia sẻ góc nhìn từ địa phương, ông Lê Trí Thanh, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế nhấn mạnh tầm quan trọng của việc biến ngoại giao văn hóa và ngoại giao di sản thành nguồn lực nội sinh để phát triển kinh tế - xã hội.

Với lợi thế cạnh tranh khác biệt từ các di sản được UNESCO ghi danh, Huế định hướng chủ động hợp tác quốc tế để tiếp nhận tri thức bảo tồn và mô hình phát triển bền vững, đồng thời dịch chuyển mạnh mẽ đối ngoại nhân dân từ giao lưu hữu nghị thuần túy sang hợp tác tạo giá trị thực chất.

Thành phố coi trọng vai trò chủ thể của người dân như những đại sứ văn hóa và ứng dụng công nghệ số để số hóa di sản, truyền thông đa ngôn ngữ nhằm đưa văn hóa Huế đến gần hơn với cộng đồng quốc tế.

Thành phố Huế kiến nghị Bộ Ngoại giao chủ trì phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các địa phương và cơ quan liên quan triển khai xây dựng Mạng lưới Ngoại giao Di sản Việt Nam nhằm kết nối các địa phương có di sản tiêu biểu, đồng thời hỗ trợ kết nối sâu rộng địa phương với UNESCO, các quỹ bảo tồn, định chế tài chính và các đối tác quốc tế.

*Mỏ neo chiến lược

Tại địa bàn Trung Quốc, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình phân tích vai trò của kênh đối ngoại Đảng như một "mỏ neo chiến lược" định hướng toàn cục quan hệ song phương.

Đại sứ Phạm Thanh Bình cho biết, Cơ quan đại diện Việt Nam tại Trung Quốc đã chủ động nâng cao chất lượng nghiên cứu tham mưu; chủ động thúc đẩy trao đổi kênh Đảng và tận dụng các cơ chế đối thoại, hội thảo lý luận nhằm kết nối địa phương, thu hút nguồn lực.

Trên kênh đối ngoại nhân dân, cơ quan đại diện duy trì hiệu quả các hoạt động mang tính thương hiệu như Ngày văn hóa Việt Nam tại Trung Quốc, Diễn đàn Nhân dân Việt - Trung, Liên hoan nhân dân biên giới để củng cố nền tảng xã hội vững chắc.

Trong thời gian tới, Đại sứ đề xuất đặt đối ngoại nhân dân trong định hướng chiến lược tổng thể; tăng cường kết nối với các địa phương có thế mạnh công nghệ và logistics của nước bạn; đẩy mạnh thông tin đối ngoại số; phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài như một cầu nối quan trọng trong quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và nước sở tại; tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại tinh thông nghiệp vụ, am hiểu sâu sắc hệ thống chính trị và văn hóa nước sở tại.

Báo cáo về tình hình khu vực châu Phi, Đại sứ Hoàng Sỹ Cường cho biết Đảng ta đã thiết lập quan hệ chính thức với khoảng 40 chính đảng tại 24 quốc gia châu Phi, đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng nền tảng chính trị để thúc đẩy quan hệ nhà nước và hợp tác kinh tế.

Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn do địa bàn rộng lớn, lực lượng cán bộ cơ quan đại diện còn mỏng, cùng những biến động nội trị phức tạp tại một số nước sở tại, vị thế của Việt Nam luôn được các nước châu Phi đánh giá cao và bày tỏ mong muốn học hỏi mô hình Đổi mới của ta.

Để phát huy sức mạnh của ngoại giao kênh Đảng trong tình hình mới, Đại sứ đề xuất tăng cường trao đổi đoàn kênh Đảng, lồng ghép nội hàm hợp tác Đảng vào các hoạt động cấp cao, ký kết thêm các thỏa thuận hợp tác với các chính đảng lớn và các đảng cánh tả, đồng thời đẩy mạnh chia sẻ thông tin, trao đổi lý luận trực tuyến và duy trì chương trình bồi dưỡng, mời các đoàn bạn sang học tập kinh nghiệm tại Việt Nam.

Phiên họp toàn thể về đối ngoại Đảng và đối ngoại nhân dân trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 đã đúc kết nhiều bài học thực tiễn quý báu, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị.

Việc phối hợp nhịp nhàng, bổ trợ lẫn nhau giữa ba trụ cột đối ngoại dưới sự lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng là nền tảng vững chắc giữ cho đối ngoại Việt Nam luôn vững vàng, tạo nên sức mạnh tổng hợp để đất nước giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa và khai thác tối đa mọi nguồn lực quốc tế phục vụ sự nghiệp phát triển trong kỷ nguyên mới.