Hội nghị rút kinh nghiệm trong tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm triển khai diện rộng trên địa bàn toàn tỉnh, hướng tới thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Chủ trì hội nghị có các đồng chí: Thượng tướng Lê Quang Minh - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia; Phùng Thành Vinh - Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh.

Tham dự hội nghị có các đồng chí trong Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia; Quân khu 4; tỉnh Nghệ An...

Đại tá Nguyễn Văn An - Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An báo cáo công tác tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin để giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc. Ảnh: Thành Cường

Nghệ An là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng, sau các cuộc chiến tranh, toàn tỉnh hiện có 116 nghĩa trang với 21.324 mộ liệt sĩ. Qua khảo sát, có 2.178 mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu giám định ADN, riêng Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc (xã Đông Lộc) có 1.637 mộ, trong đó, 72 mộ thuộc diện cần lấy mẫu trong đợt làm trước này.

Trong thời gian từ ngày 12/5 đến 15/5/2026, Đội lấy mẫu gồm 70 đồng chí đã thực hiện nhiệm vụ với quy trình chặt chẽ. Đội được chia thành 10 tổ chuyên trách. Công tác chuẩn bị vật chất được thực hiện đồng bộ với hàng chục loại vật tư chuyên dụng theo tiêu chuẩn kỹ thuật của Viện Pháp y Quân đội.

Chủ trì hội nghị có các đồng chí: Thượng tướng Lê Quang Minh - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia; Phùng Thành Vinh - Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh. Ảnh: Thành Cường

Kết quả thực tế cho thấy, trong tổng số 72 mộ được triển khai, lực lượng chức năng đã lấy được 61 mẫu phẩm, trong đó, có 34 mẫu chất lượng tốt, 26 mẫu chất lượng trung bình và 1 mẫu thuộc diện nghi ngờ. Còn lại 11 mộ không thể lấy được mẫu do hài cốt đã bị phân hủy hoàn toàn. Quá trình thực hiện tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Bộ Quốc phòng, bảo đảm nguyên tắc: “Một hài cốt tại một thời điểm” và “Một thời điểm chỉ mở 1 hài cốt” để tuyệt đối không xảy ra tình trạng nhiễm chéo ADN hoặc lẫn mẫu. Sau mỗi cuộc làm việc, hiện trường đều được niêm phong, mẫu phẩm được di chuyển về nơi lưu trữ tạm thời và thực hiện số hóa hồ sơ đầy đủ.

Đồng chí Nguyễn Hữu Lê - Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thành Cường

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị đã nêu lên những khó khăn, vướng mắc phát sinh do đây là nội dung mới, chưa có tiền lệ và triển khai trong thời gian gấp.

Nghĩa trang Liệt sĩ Nghi Lộc đã qua nhiều lần nâng cấp, kết cấu mộ kiên cố và phức tạp. Chất lượng hài cốt sau nhiều năm bị phân hủy mạnh khiến việc lựa chọn mẫu đủ tiêu chuẩn giám định gặp trở ngại. Đặc biệt, quy trình số hóa hiện nay yêu cầu phải thực hiện toàn trình cho từng mộ mới chuyển sang mộ tiếp theo, điều này gây gián đoạn công việc, khiến bộ phận khai quật và bộ phận lấy mẫu không thể làm việc đồng thời.

Thiếu tướng Lê Văn Trung - Phó Chính ủy Quân khu 4 phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thành Cường

Bên cạnh đó, vật chất ghi hình phục vụ nhập thông tin mã định danh hiện chưa đồng bộ với phần mềm do Viettel cung cấp, phải vận dụng mua ngoài.

Ngoài ra, sự hiệp đồng giữa các sở, ban, ngành và địa phương đôi lúc chưa thực sự nhịp nhàng; một số nội dung trong quy trình kỹ thuật theo hướng dẫn còn chưa sát với tình hình thực tế tại hiện trường.

Thượng tướng Lê Quang Minh - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Thành Cường

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thượng tướng Lê Quang Minh - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Ban Chỉ đạo 515 Quốc giaghi nhận và đánh giá cao mô hình làm trước tại Nghĩa trang liệt sĩ Nghi Lộc là cách làm bài bản, khoa học và sáng tạo để các địa phương nghiên cứu, vận dụng.

Nhấn mạnh đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là "mệnh lệnh từ trái tim", thể hiện trách nhiệm và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", Thượng tướng Lê Quang Minh chỉ đạo các quân khu và địa phương cần khẩn trương hoàn thành việc làm trước tại một số nghĩa trang để rút kinh nghiệm trong tháng 5/2026, chuẩn bị triển khai diện rộng trên toàn quốc từ tháng 6/2026.

Huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quân sự, y tế và các đơn vị giám định ADN. Khẩn trương kiện toàn các tổ công tác chuyên trách có chất lượng chuyên môn và ý thức chính trị cao, đảm bảo làm việc bằng cả trách nhiệm và lương tâm.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Thành Cường

Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị yêu cầu các địa phương và đơn vị ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, quản lý chặt chẽ số liệu trên phần mềm của "Chiến dịch 500 ngày đêm". Các cơ quan chức năng và Tập đoàn Viettel cần tiếp thu ý kiến từ thực địa để hoàn thiện quy trình kỹ thuật, phần mềm quản lý, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối, tránh sai sót chuyên môn hay thất lạc mẫu.

Quản lý và sử dụng kinh phí chặt chẽ, đúng mục đích; đồng thời, quan tâm chăm lo, bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cho lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ tại thực địa.

Cùng với đó, tiếp tục đẩy mạnh thông tin sâu rộng để mọi tầng lớp nhân dân cùng chung tay cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, lan tỏa hình ảnh nhân văn của quân đội và trách nhiệm tri ân của toàn xã hội.

Thượng tướng Lê Quang Minh - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị tin tưởng rằng, với sự quyết tâm và trách nhiệm cao nhất, các đơn vị sẽ khắc phục khó khăn, thực hiện thắng lợi mục tiêu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin mà Đảng và Nhà nước đã giao phó.