Hồi sinh khớp háng sau 50 năm biến dạng

Ca phẫu thuật do Đại tá, Tiến sĩ, Bác sĩ Phan Đình Mừng – Giám đốc Viện Chấn thương Chỉnh hình, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 trực tiếp thực hiện.

Theo đó, bệnh nhân Dương Thị Cúc (SN 1972), quê Lâm Đồng. Năm ba tuổi, bà xuất hiện đau khớp háng trái và được tiêm thuốc giảm đau.

Sau đó, bệnh nhân bị áp-xe vùng háng, phải điều trị kéo dài tại bệnh viện tỉnh.

Mặc dù nhiễm trùng được kiểm soát, khớp háng trái bị hoại tử hoàn toàn chỏm xương đùi, để lại di chứng nặng nề.

Trong nhiều năm, bệnh nhân sống chung với tình trạng chân trái ngắn hơn chân phải 5–6 cm, vận động hạn chế, đau tăng dần.

Các y bác sĩ thực hiện cuộc phẫu thuật.

Gần đây, cơn đau trở nên dữ dội khiến bệnh nhân gần như mất khả năng đi lại và đến Bệnh viện Quân y 175 thăm khám.

Qua thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị loạn sản khớp háng (Developmental Dysplasia of the Hip – DDH) mức độ 4 theo phân loại Crowe, tức sai khớp háng hoàn toàn. Chỏm xương đùi gần như mất hoàn toàn, ổ cối và đầu trên xương đùi bị biến dạng, thoái triển nặng sau gần 50 năm, khiến phẫu thuật thay khớp háng trở thành một thách thức lớn.

Theo Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng, biến dạng kéo dài làm xương ổ cối rất mỏng, xương mềm, dễ vỡ; phần mềm quanh khớp co rút nhiều, trong khi ống tủy xương đùi hẹp, khó sử dụng chuôi khớp thông thường.

Đặc biệt, việc kéo dài chi quá mức trong mổ có thể gây tổn thương thần kinh tọa – biến chứng nghiêm trọng sau thay khớp háng.

Để nâng cao độ chính xác và an toàn, ê-kíp đã ứng dụng công nghệ in 3D trong lập kế hoạch phẫu thuật. Mô hình 3D tái tạo chính xác xương chậu và đầu trên xương đùi của bệnh nhân, giúp bác sĩ xác định vị trí ổ cối tự nhiên, lựa chọn loại khớp phù hợp và xây dựng phương án ghép xương tái tạo bờ ổ cối.

Hồi sinh khớp háng cho người phụ nữ sau 50 năm biến dạng.

Ca mổ kéo dài khoảng 4,5 giờ. Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ giải phóng triệt để phần mềm quanh khớp, ghép xương tái tạo bờ trên ổ cối, đặt ổ cối nhân tạo và tiến hành cắt xương đùi để giảm căng thần kinh tọa, sau đó cố định bằng nẹp vít. Bệnh nhân được truyền máu và sử dụng kháng sinh để phòng ngừa nhiễm trùng.

Đến ngày thứ sáu sau mổ, bệnh nhân không có dấu hiệu tổn thương thần kinh tọa, vận động gối và cổ chân tốt. Do ổ cối được tái tạo bằng xương ghép, bệnh nhân được chỉ định chịu lực rất nhẹ trong 3–6 tháng để đảm bảo xương liền vững trước khi đi lại bình thường.

TS.BS Phan Đình Mừng nhấn mạnh, thành công của ca bệnh cho thấy vai trò quyết định của việc chuẩn bị kỹ lưỡng và ứng dụng công nghệ hiện đại như in 3D trong điều trị các trường hợp biến dạng xương phức tạp kéo dài hàng chục năm.

Thời gian qua, Viện Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 đã liên tục ứng dụng công nghệ in 3D trong nhiều ca phẫu thuật khó, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Kim Sáng