Hội thảo khoa học cấp quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Tạo đột phá để phát triển
Khánh Hòa muốn vươn ra biển lớn, trở thành cực tăng trưởng quốc gia cần dựa vào nguồn lực con người và đổi mới sáng tạo (ĐMST); mỗi người dân, doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị phải nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ (KH-CN) và ĐMST để nâng cao hiệu quả công việc, tạo sức mạnh đột phá cho toàn tỉnh. Đây là thông điệp được rút ra tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia “KH-CN và ĐMST, phấn đấu đưa Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại”, do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản và Tỉnh ủy Khánh Hòa phối hợp tổ chức ngày 5-1.
Các đồng chí chủ trì hội thảo.
Nhiều thành tựu, nhưng... cũng còn hạn chế
Phát biểu chào mừng hội thảo, đồng chí Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh, nếu Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác lập mục tiêu định vị cho Khánh Hòa đến năm 2030, thì Nghị quyết số 57 chính là "cẩm nang mở đường", dẫn dắt tỉnh đột phá phát triển. Theo đó, KH-CN và ĐMST phải là động lực chính, "đòn bẩy" quyết định sự bứt phá phát triển kinh tế - xã hội, sớm hiện thực hóa thành công các mục tiêu chiến lược Nghị quyết số 09. Thực hiện Nghị quyết số 57 với quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt, tỉnh đã đạt được một số kết quả bước đầu quan trọng như: Hạ tầng cơ sở, năng lực cho KH-CN và ĐMST được khơi thông; chỉ số ĐMST cấp địa phương (PII) năm 2025 xếp hạng 9/34 tỉnh, thành phố. Đặc biệt, Khánh Hòa là tỉnh đầu tiên nghiên cứu và triển khai đồng bộ hệ thống vị trí việc làm, bộ công cụ phần mềm chấm điểm, đánh giá xếp loại chất lượng các cơ quan đơn vị và cán bộ công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị.
Tuy vậy, việc triển khai Nghị quyết số 57 trên địa bàn tỉnh chưa tạo được đột phá tương xứng với tiềm năng, chưa kích hoạt mạnh mẽ các chỉ số về phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong việc tiệm cận các mục tiêu Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị. Ứng dụng công nghệ cao trong các ngành kinh tế biển còn khiêm tốn; hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST mới ở giai đoạn hình thành; sự liên kết giữa Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ...
Bí thư Tỉnh ủy Nghiêm Xuân Thành phát biểu chào mừng hội thảo.
Lợi ích thiết thực
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung làm rõ vai trò của KH-CN, ĐMST đối với phát triển nhanh và bền vững của đất nước và các địa phương, trong đó có Khánh Hòa. Nhiều tham luận đã phân tích, làm sâu sắc quan điểm của Đảng tại Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, khẳng định phát triển KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chủ yếu để thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới quản trị quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới.
Theo GS.TS Nguyễn Văn Thành - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, công nghệ số đã và đang làm thay đổi sâu sắc hầu hết các lĩnh vực của đời sống hiện đại. Ông cho rằng, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị được nhiều chuyên gia đánh giá là bước đột phá quan trọng về thể chế kế thừa và phát triển các chủ trương, chính sách trước đây về KH-CN và chuyển đổi số, qua đó đổi mới tư duy, cách làm, tháo gỡ rào cản, giải phóng nguồn lực, tạo động lực đột phá trong phát triển KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển mà Đại hội XIII của Đảng đã đề ra.
Tương tự, GS.TS Trần Thọ Đạt - nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng, Khánh Hòa sở hữu nhiều tiềm năng nổi trội như: Hệ thống cảng nước sâu, dải bờ biển dài, nguồn năng lượng tái tạo dồi dào, hệ sinh thái biển phong phú và dư địa phát triển công nghiệp xanh, đô thị thông minh, du lịch chất lượng cao. Những lợi thế này giúp tỉnh tiếp cận nhanh hơn với xu thế chuyển đổi xanh toàn cầu, đồng thời có khả năng đóng vai trò đầu tàu trong thúc đẩy mô hình phát triển mới của cả nước. Theo ông, KH-CN, ĐMST giữ vị trí then chốt, không chỉ nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng năng lượng, mà còn thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới, công nghệ sản xuất sạch, phương thức quản lý tài nguyên tiên tiến và nền tảng chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đề xuất nhiều nội dung sâu sắc, đồng bộ
Tại hội thảo, các đại biểu cũng đã thảo luận, đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Khánh Hòa phát triển nhanh và bền vững, sớm trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương và trung tâm kinh tế biển hiện đại. Các ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế, chính sách; đầu tư phát triển hạ tầng KH-CN và chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực; thúc đẩy ĐMST trong doanh nghiệp; phát triển các lĩnh vực trụ cột tạo động lực tăng trưởng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong quản trị địa phương; tăng cường hợp tác liên vùng và hội nhập quốc tế về KH-CN... Đáng chú ý, nhiều tham luận nhấn mạnh 2 nhóm giải pháp trọng tâm: Chuyển đổi tư duy từ “khai thác biển” sang “tạo giá trị từ biển”, coi biển là không gian phát triển chiến lược, trung tâm kinh tế - công nghệ - dịch vụ biển tích hợp; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng KH-CN và ĐMST làm động lực phát triển.
Các đại biểu tham gia phiên thảo luận bàn tròn.
PGS. TS. Bùi Quang Tuấn - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam nhận định, xét trên góc độ KH-CN, ĐMST và chuyển đổi số, Khánh Hòa đang ở giai đoạn đã chuyển động, thậm chí là đang tăng tốc; đặc biệt quyết tâm chính trị rất cao. Tỉnh nên định vị mình theo hướng trung tâm kinh tế biển xanh, khai thác từ tuyến biển, giàu, mạnh từ biển.
Còn TS. Nguyễn Sỹ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, "điểm nghẽn" của tỉnh không nằm ở từng yếu tố riêng lẻ mà nằm ở sự liên kết hệ thống giữa thể chế, con người và công nghệ. Khánh Hòa cần tập trung mở không gian thể chế để thử nghiệm (cho phép triển khai cơ chế sandbox); đặt hàng doanh nghiệp, trường, cơ quan nghiên cứu 2 đề tài về quản trị đô thị biển; logistics, cảng biển, du lịch chất lượng cao. Khi có nhu cầu thật thì KH-CN mới có nền tảng để phát triển...
Để tỉnh đạt được mục tiêu top 10 PCI (chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh) và kinh tế số chiếm 35% GRDP, ông Nguyễn Thanh Hải - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa đề xuất tỉnh 3 cải cách cần ưu tiên, đó là: Số hóa các ngành kinh tế chủ lực; có cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; đồng thời, tập trung đào tạo kỹ năng số cho các lực lượng lao động sẵn có của địa phương, tạo điều kiện cho các trường, doanh nghiệp tạo ra các không gian sáng tạo, vừa đào tạo, vừa làm nơi trình diễn các giải pháp công nghệ. Ngoài cải cách tiền lương, tỉnh cũng cần cải cách cơ chế, chính sách về nhà ở, để thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao.
