Hội thảo khoa học về bảo đảm quyền con người ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới

 Quang cảnh buổi Hội thảo.

Hội thảo khoa học “Vai trò của pháp luật trong kiến tạo phát triển và bảo đảm quyền con người ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới” không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn là hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong việc tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các cơ sở nghiên cứu khoa học pháp lý với các cơ quan thực tiễn; là diễn đàn khoa học nhằm trao đổi, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của pháp luật trong thúc đẩy phát triển đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và bảo đảm quyền con người trong bối cảnh mới.

Tham dự Hội thảo có  các đồng chí: Trần Quang Hiển, Phó Viện trưởng điều hành Viện Nhà nước và Pháp luật, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Lê Đức Tùng, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia VKSND tỉnh Thanh Hóa; Trần Đức Long, chuyên viên cao cấp Trung ương Hội Luật gia Việt Nam; cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, luật gia đến từ Viện Nhà nước và Pháp luật, Viện Quyền con người, Học viện Báo chí và Tuyên truyền và các cơ quan, đơn vị liên quan.

Pháp luật – nền tảng kiến tạo phát triển và bảo đảm quyền con người

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Trần Quang Hiển, Phó Viện trưởng điều hành Viện Nhà nước và Pháp luật, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, chủ đề Hội thảo có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu ngày càng cao về đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

 Đồng chí Trần Quang Hiển, Phó Viện trưởng điều hành Viện Nhà nước và Pháp luật, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Theo đồng chí Trần Quang Hiển, trong hệ thống quan điểm của Đảng và Nhà nước, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Việc tôn trọng, công nhận, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân không chỉ là nguyên tắc hiến định mà còn là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật. Đặc biệt, yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ, từ tiền kiểm sang hậu kiểm đang đặt ra những nhiệm vụ mới đối với hệ thống pháp luật và các cơ quan thực thi pháp luật.

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, phân tích mối quan hệ thống nhất giữa hai chức năng cơ bản của pháp luật: kiến tạo phát triển và bảo đảm quyền con người. Các ý kiến cũng nhấn mạnh, quyền con người vừa là mục tiêu, vừa là thước đo và giới hạn của quá trình kiến tạo phát triển bằng pháp luật.

Đồng chí Trần Quang Hiển nhấn mạnh: "Đối với mỗi nhóm vấn đề, Ban Tổ chức mong muốn các tham luận và ý kiến thảo luận không dừng lại ở việc mô tả, mà cần phải đi sâu phân tích nguyên nhân của những hạn chế, bất chấp; chỉ ra những “điểm nhấn” cụ thể trong quy định pháp luật và trong tổ chức thi pháp luật; từ đó đưa ra các giải pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi và có áp dụng địa chỉ rõ ràng....Với tinh thần khoa học, thẳng dũng và cầu thị, tôi tin rằng, Hội thảo hôm nay sẽ là diễn đàn dành cho các nhà khoa học, các chuyên gia trao đổi sâu sắc, đa chiều, góp phần làm sáng tỏ thêm những vấn đề thảo luận và thực tiễn về vai trò của pháp luật trong phát triển và bảo đảm quyền con người; đồng thời cung cấp những luận cứ khoa học có giá trị phục vụ công việc tham vọng định hướng chính sách, công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học."

 Đồng chí Lê Đức Tùng, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia VKSND tỉnh Thanh Hóa.

Tại Hội thảo, đồng chí Lê Đức Tùng, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia VKSND tỉnh Thanh Hóa, khẳng định: Đối với ngành Kiểm sát nhân dân, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ. 

Đồng chí Lê Đức Tùng nhấn mạnh, bảo vệ quyền con người trong hoạt động tư pháp không phải là vấn đề chung chung mà được thể hiện cụ thể trong từng quyết định tố tụng, từng hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Mỗi vi phạm được phát hiện, mỗi quyết định trái pháp luật được kiến nghị hoặc kháng nghị kịp thời, mỗi trường hợp oan, sai được ngăn chặn, khắc phục đều có ý nghĩa thiết thực trong bảo vệ quyền con người, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan tư pháp và pháp luật.

Bên cạnh chức năng bảo vệ pháp luật, thông qua công tác kiểm sát, Viện kiểm sát còn có điều kiện phát hiện những hạn chế, bất cập trong các quy định pháp luật, những sơ hở trong công tác quản lý nhà nước để ban hành kiến nghị yêu cầu khắc phục, phòng ngừa vi phạm. Đây cũng là một phương diện quan trọng góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Đối với Chi hội Luật gia VKSND tỉnh Thanh Hóa, đồng chí xác định hoạt động của Chi hội cần gắn chặt với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, chuyên môn của Ngành; phát huy vai trò của đội ngũ hội viên là những công chức, Kiểm sát viên có kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật, hoạt động tư pháp. Thông qua nghiên cứu khoa học, trao đổi chuyên môn, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và tham gia góp ý xây dựng pháp luật, Chi hội tiếp tục đóng góp thiết thực vào quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. 

Nhiều vấn đề trọng tâm được trao đổi, thảo luận

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Trần Đức Long, chuyên viên cao cấp Trung ương Hội Luật gia Việt Nam, đánh giá cao ý nghĩa của việc tổ chức Hội thảo đặc biệt có ý nghĩa hơn vào dịp Ngày Pháp luật Việt Nam (09/11). Đồng chí nhấn mạnh, đây là dịp để tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ luật gia trong công tác xây dựng, phổ biến, giáo dục và tổ chức thi hành pháp luật, với phương châm “Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật”.

 Đồng chí Trần Đức Long, chuyên viên cao cấp Trung ương Hội Luật gia Việt Nam

Đồng chí cũng nhấn mạnh ý nghĩa của sự phối hợp giữa các cơ sở nghiên cứu lý luận với các cơ quan thực tiễn trong tổ chức Hội thảo. Sự kết nối giữa kiến thức khoa học, kinh nghiệm nghiên cứu và thực tiễn hoạt động của các cơ quan, tổ chức sẽ giúp các vấn đề được trao đổi toàn diện, đa chiều, qua đó tạo ra những sản phẩm khoa học có giá trị, có khả năng ứng dụng và lan tỏa rộng rãi trong đời sống.

Với tinh thần khoa học, thẳng thắn và cầu thị, Hội thảo tập trung thảo luận các nhóm vấn đề lớn, được chia thành hai phiên nội dung. Tại Phiên thứ nhất, các tham luận tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của pháp luật trong kiến tạo phát triển; việc áp dụng cách tiếp cận dựa trên quyền con người trong xây dựng và thực thi pháp luật; hoàn thiện thể chế pháp lý cho phát triển kinh tế tư nhân gắn với bảo đảm quyền tự do kinh doanh; cùng những vấn đề đặt ra trong quản trị dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

 Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo.

Phiên thứ hai, các đại biểu tập trung trao đổi về bảo đảm quyền của các nhóm dễ bị tổn thương trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển bền vững; vai trò của công tác kiểm sát hoạt động tư pháp trong phòng, chống oan, sai và bảo vệ công lý từ thực tiễn tỉnh Thanh Hóa; đồng thời đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật đáp ứng yêu cầu kiến tạo phát triển và bảo đảm quyền con người trong kỷ nguyên mới.

Các tham luận đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, kết hợp giữa nghiên cứu lý luận, phân tích chính sách và kinh nghiệm thực tiễn. Qua đó, góp phần nhận diện những yêu cầu mới đối với công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật, nhất là trong các lĩnh vực có tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân.

Các đại biểu tham gia ý kiến.

 Các đại biểu tham gia ý kiến.

Thông qua các ý kiến phát biểu, tham luận và trao đổi chuyên môn, Hội thảo góp phần cung cấp thêm những luận cứ khoa học phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy, tham mưu xây dựng chính sách, hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.

 Đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Những kết quả và giá trị khoa học từ Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan, đơn vị tiếp tục nghiên cứu, vận dụng vào thực tiễn công tác, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và bảo đảm quyền con người trong kỷ nguyên mới.