Hơn 1.000 thí sinh khai thác dữ liệu NASA giải bài toán Trái Đất và vũ trụ

Trong hai ngày 14 và 15/11, Cuộc thi Sáng tạo Ứng dụng Không gian Quốc tế của NASA (NASA International Space Apps Challenge) diễn ra đồng loạt tại hàng trăm thành phố trên thế giới, trong đó có điểm thi Hà Nội.

Tổ chức theo hình thức trực tiếp tại trường THCS Trưng Vương kết hợp trực tuyến, sự kiện ghi nhận số lượng đăng ký kỷ lục của điểm thi này với hơn 1.000 thí sinh ở nhiều độ tuổi, từ học sinh phổ thông, sinh viên đến giáo viên và kỹ sư công nghệ.

Đông đảo học sinh, sinh viên tập trung làm việc nhóm tại điểm thi trực tiếp trường THCS Trưng Vương (Hà Nội) trong khuôn khổ NASA Space Apps Challenge 2026.

Đây là điểm thi chính thức được NASA công nhận, do Trường Điện - Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội), Liên minh Thúc đẩy Giáo dục STEM (SEPA), Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hồng Lĩnh (HLE) và trường THCS Trưng Vương đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC). Sự kiện triển khai miễn phí cho thí sinh từ nguồn lực xã hội hóa và đóng góp chuyên môn của đội ngũ cố vấn.

Lý giải sức hút của mùa giải năm nay, ông Nguyễn Đức Long, Chủ tịch Hội đồng cố vấn chương trình AI57 của Hồng Lĩnh Education, nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) chính là yếu tố tạo nên sự bùng nổ. Theo ông Long, sự kết hợp giữa kho dữ liệu mở của NASA với AI và khoa học dữ liệu giúp mở rộng giới hạn tiếp cận tri thức, cho phép cả học sinh tiểu học và trung học cơ sở tham gia giải quyết các bài toán không gian.

Ông Nguyễn Đức Long, Chủ tịch Hội đồng cố vấn chương trình AI57.

“Chủ đề năm nay là ‘The Next Frontier’ khám phá những chân trời mới. Với sự hỗ trợ của AI, học sinh có thể khai thác bộ dữ liệu chuẩn của NASA để tạo ra các kết quả thực tế, từ đó khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu khoa học công nghệ và vũ trụ”, ông Long chia sẻ.

Với 14 thử thách do chuyên gia NASA biên soạn, các đội thi tập trung tìm lời giải cho nhiều vấn đề từ nghiên cứu Mặt Trăng, Sao Hỏa đến các bài toán dân sinh trên Trái Đất. Thay vì tiếp cận lý thuyết đơn thuần, nhiều nhóm chọn hướng ứng dụng công nghệ để hỗ trợ cộng đồng yếu thế.

Sản phẩm ứng dụng “Lắng” giải bài toán chuyển đổi dữ liệu khoa học NASA thành âm thanh hỗ trợ cộng đồng yếu thế.

Đơn cử ở thử thách số 14 về chuyển đổi dữ liệu Trái Đất thành âm thanh, đội thi “Lắng” trong lần đầu tiên tham dự đã phát triển ứng dụng cùng tên trên nền tảng web và di động. Phần mềm này chuyển hóa dữ liệu quan trắc của NASA thành giọng nói, âm thanh và tín hiệu rung, giúp người khiếm thị, người cao tuổi hoặc trẻ nhỏ tự tra cứu thông tin thời tiết, thiên văn bằng thao tác chạm và nghe.

Thí sinh Lê Tuấn Minh (bên phải) chia sẻ về ứng dụng chuyển đổi dữ liệu Trái Đất thành âm thanh và độ rung hỗ trợ người khiếm thị.

Thí sinh Lê Tuấn Minh, thành viên đội thi Lắng cho biết, khó khăn lớn nhất là khâu chọn lọc và chuẩn hóa dữ liệu đầu vào từ kho lưu trữ của NASA sao cho chính xác trước khi tích hợp thuật toán chuyển đổi. “Thay vì đặt nặng mục tiêu giành giải cao nhất, nhóm tập trung hoàn thiện sản phẩm chỉn chu để tạo ra giá trị hỗ trợ thực tế cho người khiếm thị và trẻ em tiếp cận tri thức khoa học”, Lê Tuấn Minh nói.

Sau vòng chấm chọn tại Hà Nội, Hội đồng Giám khảo sẽ trao giải cấp điểm thi và đề cử các dự án xuất sắc tham dự Vòng Đánh giá Toàn cầu (Global Judging) do NASA cùng các cơ quan vũ trụ đối tác thẩm định.