Hơn 1.200 cơ sở y tế đã triển khai bệnh án điện tử

Quang cảnh hội thảo

Hội thảo quy tụ đại diện cơ quan quản lý, các sở y tế, bệnh viện, chuyên gia y tế và công nghệ trong nước, quốc tế, tập trung trao đổi về hồ sơ bệnh án điện tử, quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và lộ trình phát triển bệnh viện thông minh tại Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết, thời gian qua, ngành Y tế đã cơ bản xây dựng được nền tảng thể chế, cơ sở pháp lý và những điều kiện cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi số.

Theo Thứ trưởng, “đường băng” cho chuyển đổi số y tế đã được hình thành khá đầy đủ. Việc tăng tốc đến đâu phụ thuộc vào quyết tâm, nguồn lực và khả năng tổ chức thực hiện của từng đơn vị, địa phương cũng như toàn ngành.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Mức độ đầu tư và ứng dụng công nghệ giữa các cơ sở y tế còn thiếu đồng đều; hạ tầng công nghệ thông tin tại một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn nhân lực số còn hạn chế.

Đặc biệt, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu y tế được xác định là thách thức lớn khi bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử và các nền tảng kết nối dữ liệu ngày càng được triển khai rộng rãi.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cho rằng, việc tháo gỡ những điểm nghẽn này cần sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, các cơ sở y tế, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Kinh nghiệm quốc tế cần được nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu tại hội thảo

Bệnh án điện tử không chỉ thay thế giấy tờ

Theo TTND.PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, việc thay thế bệnh án giấy bằng hồ sơ bệnh án điện tử không đơn thuần là chuyển thông tin từ giấy lên máy tính.

Đây là sự thay đổi căn bản trong cách quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ y tế, hướng đến một hệ thống chăm sóc sức khỏe liên tục, kết nối và lấy người bệnh làm trung tâm.

Trong nhiều năm, người bệnh thường phải mang theo nhiều loại giấy tờ, kết quả xét nghiệm, phim chụp và đơn thuốc khi tái khám hoặc chuyển viện. Hồ sơ giấy dễ thất lạc, hư hỏng, tốn diện tích lưu trữ, khó tìm kiếm và khó chia sẻ giữa các cơ sở y tế.

Khi bệnh án được số hóa, bác sĩ có thể tiếp cận nhanh lịch sử khám chữa bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, tiền sử dị ứng, bệnh nền và các thông tin điều trị trước đó. Điều này giúp hạn chế việc thực hiện lại những kỹ thuật không cần thiết, hỗ trợ quyết định điều trị và giảm thời gian làm thủ tục cho người bệnh.

Dữ liệu điện tử cũng giúp cơ sở y tế quản lý bệnh mạn tính, theo dõi quá trình điều trị, nhắc lịch khám, cảnh báo nguy cơ và hỗ trợ phát hiện sớm một số vấn đề sức khỏe.

Theo Hội Tin học Y tế Việt Nam, cả nước hiện có hơn 1.200 cơ sở khám chữa bệnh công bố triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, đạt gần 74% tổng số cơ sở. Đây được đánh giá là một trong những chương trình chuyển đổi số có tốc độ triển khai nhanh của ngành Y tế.

Hành lang pháp lý cũng từng bước được hoàn thiện. Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 đã công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ bệnh án điện tử. Bộ Y tế đã ban hành các quy định chuyên môn, kỹ thuật nhằm tạo cơ sở cho việc triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Dữ liệu phải đi theo người bệnh

Tại hội thảo, các chuyên gia quốc tế chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình “một người dân, một hồ sơ sức khỏe”. Theo đó, thông tin y tế của người dân được quản lý thống nhất và cập nhật xuyên suốt từ y tế cơ sở đến bệnh viện chuyên sâu.

Khi đến khám tại bất kỳ cơ sở nào trong hệ thống, bác sĩ có thể tiếp cận những thông tin cần thiết về lịch sử điều trị. Dữ liệu mới phát sinh tiếp tục được cập nhật, thay vì phân tán tại từng bệnh viện hoặc nằm trong những bộ hồ sơ riêng lẻ.

Theo ông Frank Hester, nhà sáng lập Công ty TPP, nhiều hệ thống y tế đang chịu áp lực từ già hóa dân số, bệnh không lây nhiễm gia tăng và thiếu hụt nhân lực. Trong bối cảnh đó, chỉ xây thêm bệnh viện hoặc tăng nhân lực là chưa đủ; hệ thống y tế cần được tổ chức trên nền tảng dữ liệu và khả năng kết nối.

Việc liên thông bệnh án điện tử cũng được kỳ vọng hỗ trợ y tế cơ sở. Khi bác sĩ tuyến dưới có đầy đủ dữ liệu và có thể hội chẩn từ xa với tuyến trên, nhiều người bệnh có thể được theo dõi, điều trị tại địa phương, giảm chi phí đi lại và góp phần hạn chế quá tải bệnh viện trung ương.

Nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Các chuyên gia nhận định bệnh án điện tử là nguồn dữ liệu quan trọng để phát triển trí tuệ nhân tạo trong y tế. Dữ liệu được chuẩn hóa có thể phục vụ hỗ trợ đọc phim, cảnh báo tương tác thuốc, dự báo nguy cơ bệnh, phát hiện sớm diễn biến bất thường và hỗ trợ nghiên cứu khoa học.

Tiến sĩ Chris Bates, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích dữ liệu của TPP, cho rằng việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hồ sơ bệnh án điện tử có thể hỗ trợ quyết định lâm sàng và phân tích dữ liệu ở quy mô lớn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, trí tuệ nhân tạo chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu đầy đủ, chính xác, có cấu trúc và được quản trị an toàn. Việc thu thập dữ liệu thiếu thống nhất hoặc để xảy ra rò rỉ thông tin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư của người bệnh và độ tin cậy của hệ thống.

Do đó, quá trình chuyển đổi số cần đi cùng việc xây dựng tiêu chuẩn dữ liệu, phân quyền truy cập, xác thực người dùng, sao lưu, phòng chống tấn công mạng và quy định rõ trách nhiệm của các đơn vị tham gia.

Theo các đại biểu, mục tiêu cuối cùng của bệnh viện thông minh không phải là tăng số lượng phần mềm hay thiết bị, mà là giảm thủ tục, hỗ trợ nhân viên y tế và nâng cao chất lượng phục vụ.

Để đạt mục tiêu này, các cơ sở y tế cần đầu tư phù hợp vào hạ tầng, nhân lực, an toàn dữ liệu; tránh triển khai riêng lẻ, thiếu kết nối. Đồng thời, cần bảo đảm công nghệ thực sự hỗ trợ hoạt động chuyên môn, không tạo thêm gánh nặng hành chính cho bác sĩ và người bệnh.