Hơn 22.000 sinh viên tìm hiểu pháp luật, nhận diện đa cấp bất chính qua thực tiễn

Đại diện Trường Đại học Quy Nhơn nhận Giải Nhất trị giá 65 triệu đồng tại Chung kết Cuộc thi “Sinh viên thông thái 2026” ( Ảnh: VCC)

Từ hơn 22.000 sinh viên đến cuộc tranh tài của 5 trường đại học

Vòng Chung kết Cuộc thi “Sinh viên thông thái 2026 - Tìm hiểu pháp luật quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp” diễn ra tại Đại học Duy Tân, Đà Nẵng, với 5 đội thi xuất sắc. Các đội được lựa chọn sau Vòng Sơ khảo thu hút hơn 22.000 sinh viên từ 30 trường đại học, cao đẳng.

Cuộc thi do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) chủ trì, nhằm nâng cao nhận thức pháp luật về kinh doanh đa cấp và giúp sinh viên đánh giá lời mời hợp tác, cơ hội việc làm trước khi tham gia. Các lời mời này ngày càng phổ biến trên mạng xã hội.

Từ ngày 10 đến 30/9/2026, Vòng Sơ khảo diễn ra trực tuyến với câu hỏi về quy định pháp luật, đặc điểm kinh doanh đa cấp và dấu hiệu bất chính. Tổng điểm mỗi trường tính từ kết quả của toàn bộ sinh viên tham gia, khuyến khích đông đảo người học cùng tìm hiểu pháp luật.

Năm trường vào Chung kết gồm Đại học Duy Tân, Trường Đại học Luật - Đại học Huế, Trường Đại học Phạm Văn Đồng, Trường Đại học Quy Nhơn và Trường Đại học Vinh.

Các đội thi sân khấu hóa những tình huống liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp, giúp truyền tải kiến thức pháp luật bằng hình thức sinh động, gần gũi. (Ảnh: VCC)

Tại Chung kết, các đội trải qua ba phần thi: Giới thiệu, Tiểu phẩm pháp luật và Hùng biện. Phần đầu thể hiện bản sắc đội tuyển; hai phần sau kiểm tra khả năng phân tích, vận dụng kiến thức.

Trong phần Tiểu phẩm pháp luật, các đội sân khấu hóa tình huống sinh viên có thể gặp khi tiếp cận bán hàng đa cấp, từ lời mời hấp dẫn đến biểu hiện thiếu minh bạch. Cách thể hiện gần gũi giúp người xem hình dung rủi ro thay vì chỉ tiếp nhận lý thuyết.

Phần thi Hùng biện thử thách khả năng lập luận, tư duy phản biện và vận dụng kiến thức pháp luật của các đội tuyển (Ảnh: VCC)

Ở phần Hùng biện, các đội bảo vệ quan điểm về hoạt động bán hàng đa cấp, trách nhiệm quản lý Nhà nước và giải pháp bảo vệ sinh viên trước hành vi lợi dụng mô hình để trục lợi. Thí sinh phải lập luận có căn cứ, xác định trọng tâm và phản hồi câu hỏi trong thời gian giới hạn.

Ba phần thi chấm theo thang 100 điểm: Giới thiệu 20, Tiểu phẩm pháp luật 40 và Hùng biện 40. Cơ cấu điểm nhấn mạnh khả năng xử lý tình huống, lập luận và vận dụng kiến thức.

Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2019 Lương Thùy Linh giao lưu cùng sinh viên tại Đêm Chung kết “Sinh viên thông thái 2026” (Ảnh: VCC)

Hiểu đúng bản chất để không trở thành nạn nhân của đa cấp bất chính

Thách thức trong tuyên truyền pháp luật là giúp người dân phân biệt kinh doanh đa cấp hợp pháp với hành vi lợi dụng mô hình để lừa đảo, trục lợi. Nhầm lẫn hai khái niệm dễ dẫn đến nhận thức sai; thiếu hiểu biết khiến người tham gia khó nhận diện vi phạm và phòng tránh rủi ro.

Với sinh viên, lời mời làm thêm, hợp tác hoặc hứa hẹn thu nhập cao có thể xuất hiện qua quan hệ quen biết và mạng xã hội. Thiếu kỹ năng kiểm chứng, người trẻ dễ quyết định theo lời giới thiệu, thay vì xem xét tính pháp lý và rủi ro.

Trước lời mời hợp tác, sinh viên cần tìm hiểu doanh nghiệp, tính pháp lý, hợp đồng và nghĩa vụ tài chính. Cần thận trọng với yêu cầu nộp tiền, mua hàng hoặc cam kết lợi ích thiếu căn cứ; không quyết định vì áp lực thời gian hay sự giới thiệu từ người quen.

Vì vậy, “Sinh viên thông thái 2026” không dừng ở việc ghi nhớ quy định. Qua tình huống giả định, sân khấu hóa và hùng biện, cuộc thi khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, đối chiếu thông tin, phân tích bản chất lời mời kinh doanh. Kỹ năng này cần thiết khi tiếp cận việc làm, đầu tư và hợp tác trên môi trường số.

Đồng hành tại Chung kết có Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2019 Lương Thùy Linh. Sự góp mặt của cô thu hút sinh viên; trong phần giao lưu, cô động viên các đội và nhấn mạnh việc chủ động kiểm chứng thông tin trước cơ hội học tập, việc làm, kinh doanh.

Vinh danh những đội thi xuất sắc

Sau ba phần thi, Ban Giám khảo đánh giá các đội theo tiêu chí công bố. Giải Nhất 65 triệu đồng thuộc Trường Đại học Quy Nhơn; Giải Nhì 40,5 triệu đồng trao cho Trường Đại học Luật - Đại học Huế; Giải Ba 27,5 triệu đồng thuộc Đại học Duy Tân. Hai Giải Khuyến khích, mỗi giải 19,5 triệu đồng, trao cho Trường Đại học Vinh và Trường Đại học Phạm Văn Đồng.

Ban Tổ chức vinh danh 10 sinh viên có kết quả cao nhất Vòng Sơ khảo, mỗi cá nhân nhận 2,75 triệu đồng.

Mùa giải 2026 ghi nhận hơn 22.000 sinh viên tham gia và 5 trường tranh tài. Mục tiêu là giúp sinh viên hiểu đúng quy định về kinh doanh đa cấp, biết vận dụng kiến thức khi tiếp cận cơ hội thực tế.

Trong bối cảnh tuyển dụng, hợp tác và kinh doanh ngày càng đa dạng, kiểm chứng thông tin, nhận diện dấu hiệu vi phạm và hiểu quyền lợi, nghĩa vụ là kỹ năng quan trọng. Đưa pháp luật đến giảng đường bằng tình huống cụ thể góp phần hình thành ý thức tuân thủ, giúp người trẻ tự bảo vệ mình, thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch.