Hơn 90% là đấu giá quyền sử dụng đất

Bộ Tư pháp cho biết thêm, trước khi thực hiện Luật Đấu giá tài sản, cả nước chỉ có hơn 100 doanh nghiệp đấu giá tài sản, con số này hiện nay là gần 500 doanh nghiệp.

Một số doanh nghiệp đấu giá tài sản đã có sự đầu tư bài bản về cơ sở vật chất, số lượng đấu giá viên, đội ngũ nhân viên nghiệp vụ và thành lập các chi nhánh để mở rộng phạm vi hoạt động trên phạm vi toàn quốc. Cả nước có 16 tổ chức hành nghề đấu giá tài sản được phê duyệt đủ điều kiện thực hiện đấu giá trực tuyến.

Theo số liệu thống kê thì từ tháng 7-2017 đến ngày 31-12-2025, các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản đã tổ chức 336.581 cuộc đấu giá, số tiền thù lao dịch vụ đấu giá tài sản thu được đạt hơn 4.000 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước hơn 1.700 tỷ đồng.

Theo Bộ Tư pháp, hoạt động đấu giá tài sản đã có những chuyển biến tích cực, rõ nét. Các hình thức đấu giá được áp dụng phong phú, đa dạng (ngoài hình thức truyền thống là đấu giá trực tiếp bằng lời nói đã bổ sung đấu giá bằng bỏ phiếu gián tiếp, đấu giá bằng bỏ phiếu trực tiếp tại cuộc đấu giá, đấu giá trực tuyến) trên cơ sở thỏa thuận, lựa chọn của người có tài sản và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản góp phần thu hút đông đảo người tham gia đấu giá, hạn chế tình trạng tiêu cực.

Số lượng các cuộc đấu giá ngày càng tăng, tỷ lệ đấu giá thành chiếm tỷ lệ lớn, giá trúng đấu giá cao hơn thậm chí có những cuộc đấu giá có giá trúng cao hơn nhiều lần so với giá khởi điểm trong đó các cuộc đấu giá tài sản công, tài sản là quyền sử dụng đất... đã tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Khu đất giãn dân tại thôn Thổ Hoàng, xã Ân Thi, tỉnh Hưng Yên được tổ chức đấu giá vào tháng 2-2025. Ảnh: ĐỨC TUẤN

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ Tư pháp cũng chỉ ra các tồn tại, hạn chế liên quan đến thể chế, chính sách; tổ chức đấu giá tài sản; đội ngũ đấu giá viên; vai trò của người có tài sản đấu giá…

Bộ Tư pháp cho rằng, một trong những nguyên nhân của những hạn chế, bất cập nêu trên là do tài sản đấu giá ở Việt Nam hầu hết là tài sản công, trong đó đấu giá quyền sử dụng đất chiếm hơn 90% nhưng chưa có đầu mối chung để xử lý như mô hình của một số nước phát triển. Do đó, dễ dẫn đến nguy cơ trục lợi trong khi đó tài sản thuộc sở hữu của cá nhân, tổ chức được đưa ra bán thông qua đấu giá chiếm tỷ lệ rất thấp (0,06%) so với số cuộc đấu giá tài sản bắt buộc.

Một nguyên nhân nữa là ứng dụng công nghệ thông tin, đấu giá trực tuyến trong hoạt động đấu giá tài sản còn hạn chế nên phụ thuộc nhiều vào ý chí chủ quan của các chủ thể tham gia đấu giá. Tình trạng “thông đồng, dìm giá”, “quân xanh, quân đỏ”, “cò mồi, đe dọa, cưỡng ép” xảy ra khá tinh vi, có xu hướng ngày càng phức tạp nên quá trình thanh tra, kiểm tra thông thường rất khó phát hiện, xử lý nếu không có sự vào cuộc của cơ quan công an với các biện pháp nghiệp vụ chuyên ngành (giám định chữ ký, ghi âm, điều tra).

Ngoài ra, một bộ phận đấu giá viên còn chưa chủ động, tích cực tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật để nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, kỹ năng hành nghề cũng như việc trau dồi phẩm chất chính trị, đạo đức và ứng xử nghề nghiệp. Nhận thức về nghề còn chưa đúng; chưa có ý thức trong việc xây dựng và bảo vệ uy tín, hình ảnh của nghề, thậm chí có đấu giá viên tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật, bị xử lý hình sự, làm ảnh hưởng đến uy tín, chất lượng nghề đấu giá.