Hồng Vân phát huy hiệu quả công trình chống ngập

Hết cảnh ngập úng

Ngày 18-9, ghi nhận của phóng viên trên tuyến tỉnh lộ 427 qua địa bàn xã Hồng Vân, những phương tiện vẫn lưu thông bình thường. Tại các thôn Phương Quế, Vân La..., đường làng, ngõ xóm không còn tình trạng ngập úng; việc đi lại, sinh hoạt của người dân diễn ra thuận lợi. Ở Khu công nghiệp Hà Bình Phương, hoạt động sản xuất cũng diễn ra thông suốt, bình thường.

Công trình trạm bơm dã chiến tại kênh 71 gồm 8 tổ máy bơm, mỗi tổ có công suất 1.400m³/giờ. Ảnh: Vũ Cường.

Khung cảnh ấy đáng chú ý nếu đặt trong tương quan với những gì từng diễn ra tại Hồng Vân sau các trận mưa lớn trước đây. Chỉ một ngày sau khi kết thúc đợt mưa kéo dài bốn ngày, những khu vực từng có nguy cơ ngập cục bộ đã cơ bản khô ráo, các hoạt động dân sinh và sản xuất không bị đình trệ bởi nước ngập.

Theo ông Đặng Hồng Vinh, Giám đốc Xí nghiệp Thủy lợi Hồng Vân (Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi sông Nhuệ), những năm trước đây, trên địa bàn xã thường xuyên xảy ra ngập úng cục bộ sau những trận mưa lớn.

Trạm bơm dã chiến được lắp đặt trên kênh B1 gồm 3 tổ máy, mỗi tổ có công suất 1.000m³/giờ, góp phần tích cực trong tiêu thoát nước. Ảnh: Vũ Cường.

Một số khu vực như Khu công nghiệp Hà Bình Phương, tuyến đường cao tốc, khu vực trạm điện... từng xảy ra ngập úng, gây khó khăn cho đời sống dân sinh, ảnh hưởng đến hạ tầng giao thông và làm đình trệ sản xuất.

Thực tế đó cho thấy, bài toán tiêu thoát nước ở Hồng Vân không chỉ liên quan đến việc bảo đảm đời sống, sinh hoạt của người dân mà còn gắn trực tiếp với giao thông, sản xuất và hoạt động của các khu vực kinh tế trên địa bàn.

Để giải quyết vấn đề này, cùng với việc đầu tư các công trình tiêu nước, địa phương và ngành thủy lợi đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ nạo vét các tuyến kênh trọng yếu, xử lý những điểm ách tắc đến sửa chữa, cải tạo các công trình thủy lợi.

Theo báo cáo của UBND xã Hồng Vân, kênh tiêu 71 đã được nạo vét đoạn từ K3+210 đến K3+620, dài 410m; kênh tiêu Trại Rau được nạo vét dài 1.200m; kênh tiêu Liên Phương được xử lý đoạn ách tắc cục bộ; kênh tiêu Kim Ngưu cũng được nạo vét. Cùng với đó, cống đầu kênh được cải tạo, bờ kênh B1 được tôn cao; một số cánh cống, máy đóng mở, khung giàn van tiếp tục được sửa chữa.

Xã cũng đã nạo vét tuyến kênh Gốc Gạo đi Trại Ớt, là tuyến dẫn từ kênh tiêu Kim Ngưu về trạm bơm dã chiến, phục vụ tiêu úng cho khu vực thôn Sở Hạ, Xâm Động và các khu vực liên quan.

Những phần việc này góp phần tăng khả năng dẫn và tiêu nước của hệ thống. Tuy nhiên, trước những trận mưa lớn kéo dài, yêu cầu đặt ra không chỉ là khơi thông dòng chảy mà còn phải tăng năng lực tiêu cưỡng bức, tạo thêm các hướng thoát nước cho những khu vực có nguy cơ ngập.

Đây chính là cơ sở để Hồng Vân đề xuất và triển khai các trạm bơm dã chiến, từng bước bổ sung năng lực cho hệ thống tiêu thoát nước hiện hữu.

Đầu tư nhỏ, hiệu quả lớn

Trước thực trạng ngập úng từng xảy ra, UBND xã Hồng Vân đã đề xuất UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đầu tư trạm bơm dã chiến nhằm giải quyết tình trạng ngập úng, giảm áp lực cho kênh tiêu 71, đồng thời tạo thêm hướng tiêu nước xuống trạm bơm Bộ Đầu.

Theo đồng chí Nguyễn Duy Hiển, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Hồng Vân, việc đề xuất đầu tư các trạm bơm dã chiến xuất phát từ yêu cầu thực tế của địa phương. Khi công trình được đưa vào vận hành, năng lực tiêu thoát nước được tăng cường, giảm áp lực cho kênh tiêu 71.

Việc lưu thông trên đường tỉnh lộ 427 - nơi từng là "điểm đen" về ngập úng - diễn ra bình thường vào ngày 18-9. Ảnh: Vũ Cường.

Hiệu quả đã được thể hiện ngay trong đợt mưa kéo dài vừa qua. Nước tiêu thoát nhanh; các thôn Phương Quế, Vân Thảo, Nỏ Bạn, Vân La... đều khô ráo, thoát khỏi tình trạng ngập lụt như những năm trước.

Theo báo cáo của UBND xã, trạm bơm dã chiến trên kênh tiêu 71 được lắp đặt tại vị trí giao cắt với kênh Đông. Công trình gồm 8 tổ máy bơm, mỗi tổ có công suất 1.400m³/giờ, thực hiện bơm cưỡng bức nước từ kênh tiêu 71 lên kênh Đông.

Từ kênh Đông, nước có thể được dẫn về kênh tiêu Vĩnh Mộ để tiêu ra sông Nhuệ qua trạm bơm Vĩnh Mộ; hoặc dẫn về kênh A2-7 để tiêu ra sông Hồng qua trạm bơm tiêu Bộ Đầu. Khi mực nước sông Hồng thấp, nước có thể tiêu ngược về trạm bơm Hồng Vân để tiêu ra sông Hồng. Trạm bơm được đưa vào vận hành ngày 15-9.

Cùng với trạm bơm trên kênh 71, trạm bơm dã chiến trên kênh B1 đã hoàn thành và vận hành từ ngày 21-8-2026. Trạm gồm 3 tổ máy, mỗi tổ có công suất 1.000m³/giờ, được lắp đặt trên bờ tả kênh B1.

Công trình có nhiệm vụ hỗ trợ lưu vực thuộc kênh tiêu 71 khi có mưa lớn. Nước từ kênh Kim Ngưu được dẫn qua tuyến kênh nội đồng Gốc Gạo - Trại Ớt, sau đó bơm cưỡng bức vào kênh B1, chảy về kênh Bắc và tiêu ngược về trạm bơm Hồng Vân để đưa ra sông Hồng.

Trong trường hợp mực nước sông Hồng cao, nước được tiêu xuống sông Tô Lịch qua cống xả trên kênh Bắc tại K5+260, thượng lưu cầu máng Nhị Châu.

Điểm đáng chú ý trong phương án này là hai trạm bơm không hoạt động tách rời mà được kết nối với hệ thống kênh tiêu hiện hữu. Các tuyến kênh được nạo vét, khơi thông tạo điều kiện dẫn nước; các trạm bơm tăng năng lực tiêu cưỡng bức; trong khi nhiều hướng tiêu khác nhau được tính toán để phù hợp với điều kiện mực nước tại khu vực hạ lưu.

Đợt mưa từ ngày 14 đến 17-9 là một phép thử thực tế đối với hệ thống sau khi những giải pháp này được triển khai. Với lượng mưa lớn nhưng không xảy ra ngập úng trên địa bàn, hiệu quả của việc tăng cường năng lực tiêu thoát nước đã được thể hiện khá rõ.

Tuy nhiên, để công trình tiếp tục phát huy hiệu quả, vấn đề không chỉ nằm ở việc đầu tư thiết bị mà còn ở công tác quản lý, vận hành và duy tu thường xuyên. UBND xã Hồng Vân đã ban hành Quyết định số 4140/QĐ-UBND ngày 28-7-2026 về quy chế phối hợp giữa UBND xã, Xí nghiệp Thủy lợi Hồng Vân và các hợp tác xã nông nghiệp trong quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi, tiêu thoát nước và phòng, chống ngập úng.

Cùng với đó, xã tiếp tục kiểm tra, giám sát hệ thống công trình thủy lợi, kịp thời phát hiện, xử lý những vị trí ách tắc dòng chảy, vi phạm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi.