Hợp tác giáo dục là điểm sáng trong quan hệ Việt Nam và New Zealand

Hợp tác giáo dục Việt Nam – New Zealand có lịch sử lâu dài và là điểm sáng trong quan hệ song phương giữa hai nước.

Hiện có khoảng 2.200 du học sinh Việt Nam đang học tập tại New Zealand.

Hiện có khoảng 2.200 du học sinh Việt Nam đang học tập tại New Zealand.

Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, ngày 9/8/2026, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội lên đường thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9 - 14/8/2026.

Nhân dịp này, Báo Giáo dục và Thời đại điểm lại một số nét nổi bật trong hợp tác giáo dục và đào tạo giữa Việt Nam và New Zealand.

Hợp tác giáo dục có lịch sử lâu dài

Những năm qua, hợp tác giáo dục là điểm sáng trong quan hệ song phương giữa Việt Nam và New Zealand. Theo Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD&ĐT), hợp tác giáo dục giữa hai nước có lịch sử từ khá lâu, khởi đầu là Chương trình Colombo (Colombo Plan) cấp học bổng cho sinh viên Việt Nam theo học tại New Zealand vào những năm 1960.

Hợp tác giáo dục hiện nay giữa Việt Nam và New Zealand được triển khai trên cơ sở các văn bản hợp tác song phương gồm: Thỏa thuận hợp tác giáo dục giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và Bộ Giáo dục New Zealand (năm 2022); Bản ghi nhớ về giáo dục giai đoạn 2023-2026 giữa Bộ GD&ĐT Việt Nam và Cơ quan Giáo dục New Zealand (năm 2024); Thỏa thuận hợp tác giữa Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GDĐT) và Hiệp hội các trường đại học New Zealand về Đề án 89 (năm 2025).

Dù vậy, do địa lý xa xôi, hợp tác giáo dục mang tính thực chất còn khiêm tốn. Các hoạt động hợp tác chủ yếu theo hướng sinh viên Việt Nam sang học tập tại New Zealand và các khóa đào tạo ngắn hạn dành cho cán bộ, công chức.

Theo Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GD&ĐT), New Zealand tiếp tục dành nhiều chương trình học bổng cho Việt Nam, gồm: Học bổng New Zealand – ASEAN; Chương trình bồi dưỡng tiếng Anh ELTO; Học bổng ngắn hạn dành cho cán bộ; Học bổng Chính phủ New Zealand dành riêng cho học sinh trung học Việt Nam.

Theo thống kê của phía New Zealand, khoảng 2.200 du học sinh Việt Nam đang học tập tại New Zealand. Việt Nam đứng thứ 5 về số lượng sinh viên quốc tế tại New Zealand.

Đến 2026, New Zealand đã cấp cho Việt Nam 635 học bổng ELTO, 120 học bổng STTS, 432 học bổng Manaaki. Trong đó, Học bổng sau Đại học Manaaki Tertiary scholarship: 39/năm; Học bổng khóa ngắn hạn/The Manaaki New Zealand Short-Term Training Scholarships – STTS: 35-40/năm; Học bổng tiếng Anh cho Công chức, viên chức chính phủ (English language training for government officials from Asia - NZELTO: 30/năm).

Các chương trình này đã góp phần tích cực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực tiếng Anh và hội nhập quốc tế của đội ngũ cán bộ, giảng viên và sinh viên Việt Nam.

Đến nay đã có 8/8 trường đại học New Zealand thiết lập quan hệ hợp tác với các trường đại học Việt Nam. Một số chương trình liên kết đào tạo, trao đổi giảng viên, nghiên cứu khoa học và trao đổi sinh viên đã được triển khai, tuy nhiên vẫn còn ở mức độ khiêm tốn. Các trường trung học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của New Zealand cũng đang tìm kiếm cơ hội mở rộng hợp tác với đối tác Việt Nam.

Ngày hội Giáo dục New Zealand năm 2025 tại Việt Nam.

Ngày hội Giáo dục New Zealand năm 2025 tại Việt Nam.

Mở rộng hợp tác theo hướng thực chất

Hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và New Zealand tiếp tục phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả và phù hợp với định hướng quan hệ hai nước. Tuy nhiên, quy mô hợp tác vẫn còn hạn chế.

Các chương trình học bổng chủ yếu do phía New Zealand trực tiếp tuyển chọn, Bộ GD&ĐT chưa có điều kiện phối hợp sâu trong công tác định hướng ngành học, đối tượng và nhu cầu đào tạo. Hợp tác giữa các trường đại học mới tập trung ở một số cơ sở, chưa lan tỏa rộng tới các địa phương và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Để tăng cường hợp tác giáo dục giữa hai nước, Bộ GD&ĐT đề xuất:

Thứ nhất, tiếp tục duy trì và tăng số lượng học bổng của Chính phủ Niu Di-lân dành cho du học sinh Việt Nam hằng năm và triển khai có hiệu quả Thỏa thuận hợp tác về Đề án 89 đã ký từ đầu năm 2025.

Thứ hai, xây dựng và thực hiện các chương trình liên kết đào tạo ở bậc đại học; triển khai các giải pháp quản lý chất lượng giáo dục phổ thông và giáo dục đại học.

Bộ GD&ĐT đề nghị phía New Zealand hỗ trợ đào tạo tiếng Anh và phát triển các chương trình nghiên cứu chung về lĩnh vực công nghệ cao, kỹ thuật chuyên ngành, xây dựng hệ thống nghề chất lượng cao ở Việt Nam.

Thứ ba, phía Niu Di-lân hỗ trợ triển khai các khóa đào tạo ngắn hạn cho cán bộ quản lý thuộc các bộ, ngành và tăng cường phối hợp tổ chức hội nghị, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm với các cơ sở giáo dục Việt Nam.

Giáo dục đại học, đào tạo nghề chú trọng gắn với thực tiễn

Các trường đại học New Zealand cung cấp nhiều chương trình học và lĩnh vực chuyên ngành đa dạng, bao gồm: Kỹ thuật (Engineering), Giáo dục (Education), Y khoa và Khoa học sức khỏe (Medicine), Kinh doanh (Business), Khoa học xã hội và Văn hóa (Society & Culture) và Nông nghiệp (Agriculture).

Đào tạo nghề và giáo dục ứng dụng (Vocational & Applied Education) tại New Zealand được thiết kế nhằm giúp người học sẵn sàng cho công việc thông qua việc kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và trải nghiệm thực tế trong doanh nghiệp.

Điểm nổi bật là chương trình đào tạo gắn chặt với nhu cầu của thị trường lao động và được xây dựng với sự tham gia của doanh nghiệp. Sinh viên được học thông qua thực hành, dự án thực tế, thực tập và trải nghiệm tại nơi làm việc.

Bằng cấp được quốc tế công nhận, giúp tăng khả năng tìm việc tại New Zealand và nhiều quốc gia khác. New Zealand được đánh giá là quốc gia nói tiếng Anh hàng đầu về chuẩn bị cho người học các kỹ năng cần thiết trong tương lai.

New Zealand thường được sử dụng các chỉ số quốc tế về khả năng chuẩn bị kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng cho tương lai, là những chỉ số rất liên quan đến giáo dục nghề.

Theo báo cáo Worldwide Educating for the Future Index của Economist Intelligence Unit (EIU): New Zealand được xếp hạng #1 trong số 35 nền kinh tế về trang bị cho người học các kỹ năng cần thiết trong tương lai.

Các yếu tố được đánh giá cao gồm: Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp; Chương trình đào tạo tập trung vào kỹ năng tương lai; Chất lượng đào tạo giáo viên; Định hướng học tập gắn với việc làm và đổi mới sáng tạo.

Các ngành đào tạo phổ biến bao gồm: Du lịch, khách sạn và nhà hàng, Nghệ thuật sáng tạo và thiết kế, Kinh doanh và hành chính, Y tế và chăm sóc sức khỏe, Điện ảnh, Xây dựng…

Dự kiến ký thỏa thuận hợp tác giáo dục Việt Nam – New Zealand

Theo kế hoạch, ngày 13/8 tới đây, Bộ GD&ĐT Việt Nam sẽ ký thỏa thuận hợp tác giáo dục với Bộ Giáo dục New Zealand. Các bên sẽ nỗ lực tăng cường, thúc đẩy và phát triển hợp tác trên cơ sở có đi có lại, cùng có lợi.

Thỏa thuận nhằm khuyến khích hợp tác, tạo điều kiện và thúc đẩy trao đổi thông tin (không bao gồm thông tin cá nhân) về hệ thống giáo dục hai nước trong các lĩnh vực: giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học và trung học, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, khung và hệ thống trình độ quốc gia và đào tạo tiếng Anh.

Trong thời gian tới, hợp tác giáo dục Việt Nam – New Zealand được định hướng gắn kết chặt chẽ hơn nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam với thế mạnh đào tạo, nghiên cứu của New Zealand; ưu tiên những lĩnh vực có tính bổ trợ và nhu cầu thực chất như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, nông nghiệp hiện đại, công nghệ sinh học, môi trường, giáo dục và phát triển bền vững.

Cùng với đào tạo, hai bên hướng tới tăng cường hợp tác nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, trong đó chú trọng xây dựng nhóm nghiên cứu chung, đào tạo nghiên cứu sinh, chia sẻ năng lực nghiên cứu và gắn kết kết quả khoa học với nhu cầu của doanh nghiệp, cộng đồng.

Minh Phong

Nguồn GD&TĐ: https://giaoducthoidai.vn/hop-tac-giao-duc-la-diem-sang-trong-quan-he-viet-nam-va-new-zealand-post787635.html