Hợp tác Việt Nam - Thụy Sĩ: Chặng đường mới hướng tới những 'địa chỉ' cụ thể

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đón Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin. Ảnh: Facebook cá nhân của Tổng thống Guy Parmelin

Định hướng chiến lược cho chặng đường mới

- Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin vừa có chuyến thăm chính thức Việt Nam thành công tốt đẹp. Xin Thứ trưởng cho biết những kết quả nổi bật của chuyến thăm?

- Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17 - 18/10/2026.

Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Thụy Sĩ diễn ra vào thời điểm đặc biệt, khi quan hệ hai nước hội tụ ba dấu mốc quan trọng: kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao; triển khai khuôn khổ Đối tác toàn diện được thiết lập từ tháng 1/2025; và ký kết Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam với các nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), trong đó Thụy Sĩ là thành viên.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng. (Ảnh: BNG)

Đây cũng là bước triển khai cụ thể đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị về đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Thụy Sĩ là một trong những nước Tây Âu đầu tiên công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Trải qua các giai đoạn lịch sử phát triển quan hệ, Việt Nam trân trọng sự đồng hành của Thụy Sĩ, từ hợp tác phát triển, giáo dục, nghiên cứu đến những hỗ trợ dành cho nhân dân ta khi chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ, dịch bệnh...

Dựa trên nền tảng vững chắc đó, chuyến thăm là dịp để hai nước định hướng chiến lược cho chặng đường mới của quan hệ Đối tác toàn diện. Thế mạnh về nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tài chính và đào tạo của Thụy Sĩ có thể gắn kết sâu hơn với nhu cầu phát triển và năng lực sản xuất của Việt Nam.

Hai nước có nhiều điều kiện để cùng phát triển công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo ra những giá trị mới. Đó là cách tiếp nối tình hữu nghị bằng sự đồng hành trong những mục tiêu phát triển lâu dài.

Tổng thống Guy Parmelin đã có cuộc hội đàm quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Trang facebook cá nhân của Tổng thống Guy Parmelin

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Guy Parmelin đã có cuộc hội đàm quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hội kiến với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Các nhà lãnh đạo hai nước đều khẳng định hết sức coi trọng quan hệ hữu nghị, hợp tác song phương; đánh giá cao vai trò, vị thế của mỗi nước tại khu vực, trên thế giới cũng như tại các cơ chế đa phương.

Cuộc trao đổi cấp cao mang tính chiến lược giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Guy Parmelin cũng mở ra những định hướng lớn trong phát triển khuôn khổ Đối tác toàn diện, bao gồm tăng cường trao đổi đoàn các cấp, đẩy mạnh tiếp xúc và đối thoại cấp cao nhằm thúc đẩy hợp tác song phương.

Tổng thống Thụy Sĩ chia sẻ trên trang cá nhân khoảnh khắc đáng nhớ tại Hà Nội với nhà lãnh đạo Việt Nam: "Hòa mình vào dòng người giữa lòng Hà Nội! Cùng Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm, chúng tôi đã đi bộ qua những con phố nhộn nhịp của Thủ đô Việt Nam, tới bên chiếc đồng hồ do thành phố Bern trao tặng năm 2010 nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Một biểu tượng đẹp của tình hữu nghị giữa hai nước! Bầu không khí thật tuyệt vời và sự đón tiếp vô cùng nồng hậu. Xin chân thành cảm ơn vì buổi tối đáng nhớ này!"

Tổng thống Thụy Sĩ Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân Caroline Parmelin chia sẻ "tác phẩm" chân dung được phác họa ở Hồ Hoàn Kiếm, cùng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly. Ảnh: Trang facebook cá nhân của Tổng thống Guy Parmelin

Bên cạnh đó, hai bên khẳng định sẽ triển khai thực chất các lĩnh vực hợp tác truyền thống như chính trị - ngoại giao, thương mại - đầu tư; đồng thời đẩy mạnh hơn nữa hợp tác trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính số, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và du lịch bền vững..., đóng góp tích cực vào giai đoạn phát triển mới của mỗi dân tộc.

FTA Việt Nam - EFTA mở rộng không gian liên kết kinh tế

- Thứ trưởng đánh giá như thế nào về ý nghĩa của việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam–EFTA đối với quan hệ Việt Nam–Thụy Sĩ nói riêng và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam nói chung?

- Có thể nói, một trong những kết quả quan trọng của chuyến thăm là việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và các nước thuộc EFTA, trong đó Thụy Sĩ là thành viên.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA là một dấu mốc quan trọng về liên kết kinh tế. Khi có hiệu lực, Hiệp định sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường và mở rộng hoạt động theo các cam kết đã thống nhất.

Tổng thống Guy Parmelin chia sẻ trên trang facebook cá nhân sự kiện chứng kiến lễ ký kết FTA Việt Nam - EFTA: "Dấu mốc quan trọng đối với thương mại tự do: Hiệp định Thương mại tự do EFTA - Việt Nam chính thức được ký kết! Tôi rất vui mừng được cùng các đối tác chào đón bước tiến lịch sử này. Hiệp định thương mại tự do hiện đại và toàn diện này sẽ góp phần tăng cường đáng kể quan hệ thương mại với Việt Nam, một trong những nền kinh tế năng động và tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á".

Đối với Việt Nam, ý nghĩa lâu dài còn nằm ở cơ hội kết nối với công nghệ, tri thức và các mạng lưới kinh doanh có chất lượng, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Ở chiều ngược lại, Việt Nam mang đến triển vọng hợp tác với một thị trường năng động, có năng lực sản xuất và ngày càng gắn kết với kinh tế khu vực và thế giới.

Hai bên cũng đã xác định rõ hơn những lĩnh vực hợp tác ưu tiên, phù hợp với yêu cầu phát triển mới. Các văn kiện hợp tác giữa hai nước về lao động, việc làm, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo... được ký kết nhân dịp này sẽ tạo cơ sở vững chắc để thúc đẩy sự gắn kết giữa đầu tư, nghiên cứu và đào tạo; qua đó nâng cao chất lượng hợp tác, tăng hàm lượng công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Trên bình diện đa phương, Việt Nam và Thụy Sĩ cũng truyền tải mạnh mẽ tới cộng đồng quốc tế thông điệp ủng hộ phát triển bền vững, chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do và trật tự thế giới dựa trên luật lệ trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng và hệ thống thương mại đa phương chịu nhiều thách thức.

Tựu trung, những kết quả quan trọng của chuyến thăm đã góp phần làm sâu sắc nền tảng xã hội của quan hệ, đồng thời khẳng định tinh thần trách nhiệm của Việt Nam và Thụy Sĩ trong việc cùng đóng góp vào các công việc chung của cộng đồng quốc tế.

Mỗi chương trình cần đầu mối, nguồn lực và lộ trình cụ thể

- Trong thời gian tới, để phát huy những kết quả tích cực đã đạt được, chúng ta cần thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm nào, thưa Thứ trưởng?

- Việc chúng ta tiếp đón trọng thị Tổng thống Guy Parmelin trong chuyến thăm lần này thể hiện rõ nét việc triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Tổng thống Guy Parmelin phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Thụy Sĩ 2026 ngày 18/10. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN

Mở rộng quan hệ với các đối tác tin cậy giúp chúng ta đa dạng hóa thị trường, tiếp cận các nguồn lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước, vì lợi ích của nhân dân mỗi bên và đóng góp tích cực hơn vào những vấn đề chung của thế giới.

Ngay trong cuộc hội đàm với Tổng thống Guy Parmelin, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương của Việt Nam khẩn trương chuyển hóa sự tin cậy chính trị giữa hai nước thành sự phối hợp hiệu quả giữa các bộ, ngành, địa phương và những thuận lợi thiết thực cho doanh nghiệp.

Mỗi chương trình hợp tác cụ thể cần có đầu mối, nguồn lực, lộ trình và kết quả rõ ràng để hai bên cùng theo dõi, cùng thúc đẩy thực hiện.

Về kinh tế, đầu tư và hợp tác tài chính, trên cơ sở Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA đã được ký kết, chúng ta cần tập trung đẩy mạnh những lĩnh vực hai bên có thế mạnh và nhu cầu, đặc biệt là khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính số, tài chính xanh, đào tạo nhân lực chất lượng cao và cơ sở hạ tầng…

Trong thời gian tới, Việt Nam và Thụy Sĩ quyết tâm hướng tới tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương, từ mức hơn 1 tỷ USD năm 2025, đồng thời thu hút sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư của Thụy Sĩ vào Việt Nam.

Chính vì vậy, chúng ta cần chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chế, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo của môi trường đầu tư, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Thụy Sĩ mở rộng đầu tư và làm ăn lâu dài tại Việt Nam.

Kết nối “Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp”

Về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, cần nghiên cứu kết nối các chương trình nghiên cứu chung trên phương châm ba nhà: “Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp”.

Qua đó, hai nước có thể thúc đẩy chuyển giao và thương mại hóa công nghệ trong các lĩnh vực như y sinh học, năng lượng xanh, kinh tế số và nông nghiệp thông qua những cơ chế hiện có giữa các quỹ phát triển khoa học quốc gia, trường học, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và giao lưu nhân dân, cần tiếp tục thúc đẩy liên kết đào tạo, trao đổi chuyên gia và nhà nghiên cứu, qua đó tận dụng thế mạnh của hệ thống giáo dục, nghiên cứu hàng đầu của Thụy Sĩ trong quá trình xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Tôi tin tưởng rằng, với những kết quả hết sức tích cực đạt được trong khuôn khổ chuyến thăm, cùng sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, Việt Nam và Thụy Sĩ sẽ phát huy tối đa thế mạnh và cơ hội hợp tác, đưa quan hệ song phương phát triển ổn định, bền vững, vì sự phát triển của mỗi nước, vì lợi ích của nhân dân, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển tại khu vực cũng như trên thế giới.