Hợp tác Việt - Pháp mở rộng cơ hội khám phá di sản Hà Nội

Sau khoảng thời gian dài nghiên cứu, khảo sát và số hóa tư liệu, nền tảng "Hành trình du lịch di sản Hà Nội" được giới thiệu ngày 18/10/2026 tại đình Kim Ngân, Hà Nội. Dự án do Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội triển khai, cùng sự tham gia của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp và Tổ chức Đại học Pháp ngữ.

Hợp tác phát huy giá trị di sản

Theo ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, bảo tồn di sản cần đi đôi với việc giúp công chúng hiểu và trân trọng những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Vì vậy, thành phố quan tâm kết nối công tác bảo tồn với giáo dục di sản, phát triển du lịch văn hóa và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng trải nghiệm của người dân, du khách.

Trong định hướng đó, "Hành trình du lịch di sản Hà Nội" góp phần đưa các nội dung nghiên cứu đến gần hơn với công chúng, giúp người tham quan hiểu rõ mối liên hệ giữa từng di tích với lịch sử và không gian văn hóa của Thủ đô.

Ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, phát biểu tại Lễ ra mắt nền tảng số "Hành trình du lịch di sản Hà Nội"

Bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp, đánh giá dự án là một ví dụ cụ thể về tiềm năng hợp tác văn hóa giữa Việt Nam và Pháp. 

Việc kết nối các nhà nghiên cứu, giảng viên, cơ sở giáo dục đại học và ứng dụng công nghệ để chia sẻ tri thức không chỉ giúp người dân Hà Nội tiếp cận nguồn tư liệu mà còn mở rộng khả năng tìm hiểu di sản cho du khách quốc tế. 

Theo bà, hợp tác văn hóa giữa hai nước được triển khai trên nhiều lĩnh vực, từ bảo tồn di sản đến số hóa, với sự trao đổi và đóng góp từ cả hai phía.

Bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều, Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp và GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tại sự kiện.

Việc lựa chọn đình Kim Ngân làm địa điểm ra mắt nền tảng cũng cho thấy sự tiếp nối trong hợp tác văn hóa Việt - Pháp. Gắn với lịch sử nghề kim hoàn trên phố Hàng Bạc, ngôi đình phản ánh mối liên hệ giữa nghề truyền thống, tín ngưỡng thờ tổ nghề và đời sống cộng đồng phố cổ. 

Công trình từng được tu bổ với sự hỗ trợ kỹ thuật của thành phố Toulouse, Pháp. Từ bảo tồn kiến trúc đến số hóa tư liệu và giới thiệu di sản tới công chúng, sự hợp tác giữa Hà Nội và các đối tác Pháp tiếp tục được triển khai qua những hoạt động cụ thể.

Ông Éric Soulier, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam, nhấn mạnh dự án là kết quả hợp tác giữa các đối tác Pháp và Việt Nam, trong đó các đơn vị, chuyên gia Việt Nam giữ vai trò quan trọng. Theo ông, việc cùng đóng góp và phát huy thế mạnh của mỗi bên là nền tảng để triển khai dự án. 

Thời gian tới, Viện Pháp mong muốn mở rộng mô hình tới nhiều thành phố khác tại Việt Nam, kết hợp nghiên cứu khoa học với sự tham gia của các đối tác địa phương, đồng thời chuyển tải thông tin theo cách rõ ràng, dễ tiếp cận với người dân và du khách quốc tế.

Để xây dựng nền tảng, khoảng 40 chuyên gia và 100 sinh viên đã tham gia khảo sát hơn 100 địa điểm di sản tại Hà Nội, từ đó lựa chọn 28 di tích tiêu biểu. Tư liệu được hệ thống hóa thành các hồ sơ số, gồm thông tin nghiên cứu, hình ảnh xưa và nay, video, văn bia, văn bản Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc và tài liệu tham khảo. 

Đây là nguồn dữ liệu giúp người dùng tiếp cận di tích không chỉ qua hình ảnh trực quan mà còn qua những thông tin về lịch sử, kiến trúc và đời sống văn hóa gắn với từng địa điểm.

Nền tảng tổ chức nội dung thành bốn hành trình theo chủ đề: Thăng Long Tứ trấn, tín ngưỡng thờ Mẫu, các đình thờ tổ nghề và những ngôi chùa Hà Nội. 

Thay vì tiếp cận từng di tích một cách riêng lẻ, người dùng có thể khám phá các địa điểm theo tuyến, qua đó nhận diện những mối liên hệ về lịch sử, tín ngưỡng và không gian văn hóa của thành phố. 

Bản đồ số tương tác giúp xác định vị trí các di tích, hỗ trợ việc tìm hiểu và xây dựng hành trình tham quan.

Hệ thống mã QR khám phá các di sản của Hà Nội

Hệ thống mã QR tại các di tích cũng mở thêm cách tiếp cận nguồn tư liệu. Thông qua điện thoại thông minh, người tham quan có thể truy cập thông tin, hình ảnh, nội dung thuyết minh và các tài liệu liên quan mà không cần tải ứng dụng. Các nội dung đa ngôn ngữ tạo thuận lợi cho du khách quốc tế tìm hiểu văn hóa Hà Nội.

Theo ông Phạm Tuấn Long, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng thông tin chính xác, nội dung có chất lượng và cách giới thiệu phù hợp với người sử dụng. Vì vậy, sự phối hợp giữa các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở đào tạo và đơn vị quản lý di tích có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng, hoàn thiện và phát huy giá trị của nền tảng.

Từ góc độ nghiên cứu và đào tạo, GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa. 

Theo ông, số hóa không chỉ giúp lưu giữ tư liệu mà còn tạo cơ sở dữ liệu tập trung, phục vụ nghiên cứu, giáo dục và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo. Trên nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa, công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ phân tích, khai thác thông tin, từ đó mở ra khả năng phát triển những sản phẩm văn hóa mới. 

Ông cho rằng các định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao nhận thức về vai trò của dữ liệu và công nghệ trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Việc lựa chọn đình Kim Ngân làm địa điểm ra mắt nền tảng cũng cho thấy sự tiếp nối trong hợp tác văn hóa Việt - Pháp. Gắn với lịch sử nghề kim hoàn trên phố Hàng Bạc, ngôi đình phản ánh mối liên hệ giữa nghề truyền thống, tín ngưỡng thờ tổ nghề và đời sống cộng đồng phố cổ. 

Công trình từng được tu bổ với sự hỗ trợ kỹ thuật của thành phố Toulouse, Pháp. Từ bảo tồn kiến trúc đến số hóa tư liệu và giới thiệu di sản tới công chúng, sự hợp tác giữa Hà Nội và các đối tác Pháp tiếp tục được triển khai qua những hoạt động cụ thể.

Lễ ra mắt nền tảng số "Hành trình du lịch di sản Hà Nội" tại đình Kim Ngân, Hà Nội.

Để nền tảng thực sự đi vào đời sống, công tác duy trì và cập nhật nội dung sẽ đóng vai trò quan trọng. Theo ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị quản lý di tích để triển khai hệ thống biển mã QR, đồng thời kết nối nền tảng với cổng thông tin du lịch của thành phố và quảng bá trong các hoạt động xúc tiến du lịch trong nước, quốc tế.

"Hành trình du lịch di sản Hà Nội" đang mở thêm hướng tiếp cận di sản Hà Nội, kết nối nghiên cứu khoa học với giáo dục và du lịch. Khi dữ liệu được cập nhật thường xuyên, thông tin được truyền tải dễ hiểu và công chúng được tạo điều kiện tiếp cận thuận lợi, công nghệ sẽ góp phần đưa những giá trị di sản đến gần hơn với đời sống đương đại./.