Hợp tác xã tạo sức bật cho kinh tế nông thôn Cao Bằng

Từ sản xuất đặc sản địa phương đến liên kết chuỗi giá trị, các hợp tác xã ở Cao Bằng đang góp phần tạo việc làm, nâng thu nhập cho người dân, từng bước thay đổi phương thức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn.

Tổ chức sản xuất, nâng giá trị nông sản vùng cao

Trên những triền núi đá Cao Bằng, điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, kinh tế tập thể với nòng cốt là các hợp tác xã (HTX) đang góp phần thay đổi cách làm nông nghiệp của người dân. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thương lái, nhiều HTX đã đứng ra tổ chức vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Qua đó, nông sản địa phương có thêm giá trị, người dân có việc làm và nguồn thu ổn định hơn.

HTX Án Lại (Hòa An) là một trong những mô hình tiêu biểu với sản phẩm dong riềng, tinh bột và miến dong. HTX đã liên kết với hơn 200 hộ dân, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm với sản lượng bình quân khoảng 6 tấn dong riềng/hộ/năm. Cùng với việc tổ chức vùng nguyên liệu, HTX từng bước đầu tư nhà xưởng, máy móc, nâng cao năng lực chế biến và duy trì nghề làm miến truyền thống. Hoạt động sản xuất tạo việc làm cho khoảng 20 lao động địa phương, thu nhập bình quân 4,5 triệu đồng/người/tháng.

Chăm sóc cây trồng trong nhà màng ở Cao Bằng.

Chăm sóc cây trồng trong nhà màng ở Cao Bằng.

Ở lĩnh vực trồng nấm, HTX nông nghiệp Yên Công (thành phố Cao Bằng) lựa chọn hướng đầu tư bài bản vào sản xuất và chế biến. HTX đầu tư máy sấy nấm, thiết bị hấp khử trùng, máy nghiền và kho cấp đông để kiểm soát các khâu sản xuất. Nhờ đó, sản lượng nấm hương đạt khoảng 60-70 tấn mỗi năm, cung ứng cho nhiều tỉnh, thành phố. Sản phẩm được chứng nhận OCOP 3 sao, tạo thêm lợi thế khi tiếp cận người tiêu dùng. Hoạt động sản xuất mang lại doanh thu bình quân khoảng 400-500 triệu đồng/năm, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương.

Nếu HTX Án Lại và Yên Công tập trung vào tổ chức vùng nguyên liệu, chế biến nông sản thì HTX Nà Pò lại cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng khoa học kỹ thuật để nâng giá trị cây trồng đặc sản. Trước đây, vùng trồng hơn 86ha cây sương sáo của HTX chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm, nguyên liệu phân tán, sơ chế thủ công và tiêu thụ dưới dạng thô. Năng suất, chất lượng chưa ổn định, giá trị thu về còn hạn chế.

Sau khi được hỗ trợ đổi mới phương thức sản xuất, HTX từng bước chuẩn hóa quy trình từ chọn giống, cải tạo đất đến chăm sóc, thu hoạch và bảo quản. Máy móc được đưa vào sơ chế, giúp giảm công lao động, nâng chất lượng nguyên liệu.

Đáng chú ý, HTX đã phát triển thêm các sản phẩm chế biến như nước cốt thạch đen, thạch đóng gói, bột thạch và đồ uống giải khát. Thay vì chỉ bán nguyên liệu thô, việc chế biến tại địa phương giúp HTX chủ động hơn trong khai thác giá trị cây sương sáo, đồng thời mở rộng đầu ra cho người trồng.

Trao đổi về cách chăm sóc cây trồng ngay tại ruộng.

Trao đổi về cách chăm sóc cây trồng ngay tại ruộng.

Bên cạnh các HTX, Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Phan Hoàng cũng là một mô hình đáng chú ý trong phát triển sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng. Từ quy mô sản xuất nhỏ, doanh nghiệp đã đầu tư máy móc, dây chuyền chế biến lạp sườn, thịt hun khói, thạch đen và xây dựng liên kết với người dân để bảo đảm nguồn nguyên liệu.

Bà Phạm Thị Chính, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Phan Hoàng cho biết, thay đổi tư duy sản xuất là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng thị trường. Nhiều sản phẩm của doanh nghiệp đã đạt OCOP 3 sao, góp phần tiêu thụ nông sản và tạo việc làm tại địa phương.

Liên minh HTX đồng hành, mở rộng liên kết cộng đồng

Để các mô hình kinh tế tập thể duy trì và phát triển, nỗ lực của từng HTX cần được hỗ trợ bằng nguồn vốn, đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ và xúc tiến thương mại. Tại Cao Bằng, Liên minh HTX tỉnh đã phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam và các sở, ngành triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể.

Trong nhiệm kỳ 2020-2025, toàn tỉnh thành lập mới 156 HTX, nâng tổng số lên 462 HTX, tăng 29% so với đầu nhiệm kỳ. Doanh thu bình quân đạt khoảng 2,2 tỷ đồng/HTX/năm, tăng 65%. Kết quả này phản ánh sự mở rộng về quy mô của khu vực kinh tế tập thể, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng rõ hơn của HTX trong tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế địa phương.

Một trong những khó khăn của các HTX miền núi là thiếu vốn đầu tư nhà xưởng, máy móc và mở rộng sản xuất. Để tháo gỡ, Liên minh HTX tỉnh đã tạo điều kiện cho các đơn vị tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Việt Nam. Đến nay, có 15 HTX trên địa bàn tỉnh được tiếp cận nguồn vốn này để đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Cùng với hỗ trợ vốn, hoạt động xúc tiến thương mại được Liên minh HTX tỉnh chú trọng. Nhiều HTX được tạo điều kiện tham gia hội chợ, chương trình kết nối cung cầu do Liên minh HTX Việt Nam tổ chức hoặc phối hợp thực hiện. Thông qua các hoạt động này, sản phẩm địa phương có thêm cơ hội tiếp cận nhà phân phối và người tiêu dùng ngoài tỉnh. Một số HTX cũng chủ động tìm kiếm phương thức bán hàng mới, đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội như Shopee, TikTok, Facebook, giảm dần sự phụ thuộc vào kênh tiêu thụ truyền thống.

Liên minh HTX tỉnh còn phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức quản trị, hướng dẫn ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc. Đây là những nội dung cần thiết đối với các HTX miền núi, nơi nguồn nhân lực quản lý và khả năng tiếp cận thị trường còn hạn chế.

Giai đoạn 2025-2030, Cao Bằng định hướng chuyển trọng tâm phát triển kinh tế tập thể từ số lượng sang chất lượng, lấy hiệu quả hoạt động làm thước đo; phấn đấu nâng tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả lên trên 65%. Tỉnh cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển các mô hình gắn với chuỗi giá trị, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam nhấn mạnh, các HTX cần nâng cao chất lượng sản phẩm, minh bạch quy trình sản xuất, ứng dụng truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử để từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa các HTX và doanh nghiệp, nhất là khuyến khích những HTX quy mô nhỏ hợp tác với nhau để hình thành chuỗi sản xuất có quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thực tế cho thấy, HTX giúp tổ chức sản xuất, kết nối nông dân với doanh nghiệp và thị trường, tạo đầu ra cho nông sản, việc làm và thu nhập ổn định hơn. Để phát huy vai trò trong xây dựng nông thôn mới, các HTX cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm và chủ động tìm kiếm thị trường, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, nhất là tại vùng miền núi, biên giới như Cao Bằng.

Kiều Tâm

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/hop-tac-xa-tao-suc-bat-cho-kinh-te-nong-thon-cao-bang-1766186.html