Hợp tác y tế giữa Việt Nam-Thụy Điển còn nhiều tiềm năng để phát triển
Diễn đàn Đối tác Thụy Điển-Việt Nam 2026 là dịp để các bên cùng trao đổi, thảo luận các sáng kiến, hợp tác mới giữa 2 nước, đóng góp vào bức tranh y tế toàn cầu, nhằm mang lại lợi ích cho hai bên.

Đại sứ Thụy Điển Johan Ndisi phát biểu tại Diễn đàn. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Trong 5 thập kỷ qua, hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển đã góp phần xây dựng bệnh viện, đào tạo nhiều thế hệ nhân viên y tế, củng cố hệ thống y tế và nghiên cứu và còn nhiều tiềm năng để phát triển.
Diễn đàn Đối tác Thụy Điển-Việt Nam 2026 là dịp để các bên cùng trao đổi, thảo luận các sáng kiến, hợp tác mới giữa 2 nước, đóng góp vào bức tranh y tế toàn cầu, nhằm mang lại lợi ích cho hai bên.
Thông tin trên được ngài Johan Ndisi - Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam nhấn mạnh như vậy tại Diễn đàn Đối tác Thụy Điển-Việt Nam 2026, trong khuôn khổ Tuần lễ Y tế Thụy Điển-Việt Nam, tổ chức sáng 17/11 tại Hà Nội.
Dấu ấn đậm nét trong 50 năm
Đại sứ Johan Ndisi nhấn mạnh trong 50 năm qua, dấu ấn hợp tác y tế giữa hai nước được thể hiện rõ, ghi nhận mối quan hệ hợp tác 2 nước xây dựng Bệnh viện Nhi Trung ương tại Hà Nội (trước kia vẫn gọi là "Bệnh viện Thụy Điển"). Ở Uông Bí (Quảng Ninh) là Bệnh viện Việt Nam-Thụy Điển Uông Bí.
Hai bệnh viện được xây dựng từ những năm 1980 và trở thành cơ sở y tế chăm sóc sức khỏe hàng đầu của Việt Nam, là biểu tượng hợp tác giữa 2 quốc gia.
Đại sứ Johan Ndisi nhấn mạnh sự hỗ trợ của Thụy Điển dành cho Việt Nam bắt đầu từ cuối thập niên 1960, khi thuốc men và trang thiết bị y tế được gửi sang để đáp ứng nhu cầu cấp bách trong thời chiến. Thụy Điển là một trong những quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam năm 1969, trong đó y tế là lĩnh vực hợp tác quan trọng.
Năm 1973, đoàn chuyên gia Thụy Điển đầu tiên đến Hà Nội để tham vấn về hỗ trợ y tế. Cũng trong năm đó, một đoàn công tác của Bộ Y tế Việt Nam đã sang thăm Thụy Điển. Một trong những quyết định hợp tác đầu tiên giữa hai bên là thống nhất chủ trương xây dựng một bệnh viện nhi tại Hà Nội, đặt nền móng cho những hoạt động hợp tác y tế lâu dài sau này. Mối quan hệ này tiếp tục mở rộng sang xây dựng bệnh viện Uông Bí tại Quảng Ninh.
“Nhìn lại chặng đường qua đã cho thấy mối quan hệ hợp tác tuyệt vời giữa hai nước. Những bệnh viện do Thụy Điển đầu tư xây dựng đã phục vụ cho hàng trăm nghìn bệnh nhân, biểu hiện cho mối quan hệ lâu dài giữa 2 nước. Bên cạnh đó, trong thập kỷ qua có hàng chục nghìn chuyên gia y tế của Việt Nam tham gia các chương trình đào tạo của Thụy Điển cung cấp, xây dựng thế hệ lãnh đạo ngành y khoa cho Việt Nam,” Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam cho hay.
Thụy Điển đảm bảo giúp Việt Nam giải quyết những vấn đề ưu tiên như hợp tác về sức khoẻ số, phòng ngừa bệnh tật, đổi mới sáng tạo giữa 2 nước.
Các trường đại học và doanh nghiệp của hai nước cũng hợp tác nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, từ y tế công cộng đến công nghệ sinh học và y sinh học… về định hướng hợp tác, giải quyết thách thức và khai phá cơ hội mới. Hợp tác này sẽ tiếp tục nhiều thành công, từ các cam kết không chỉ từ Bộ Y tế, bệnh viện và các doanh nghiệp, trường đại học.
Viện Karolinska ở Stockholm, một trong những trường đại học y hàng đầu thế giới, là đối tác quan trọng suốt những năm qua. Đến nay, ít nhất 65 bác sỹ Việt Nam đã hoàn thành nghiên cứu tiến sỹ tại đây. Đó là những đóng góp vẫn tiếp tục lan tỏa rất lâu sau khi dự án đã khép lại.

Bà Karin Tegmark Wisell - Đại sứ Thụy Điển phụ trách Y tế Toàn cầu. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Bà Karin Tegmark Wisell - Đại sứ Thụy Điển phụ trách Y tế Toàn cầu nhấn mạnh Việt Nam rất quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Người trưởng thành có sức khỏe tốt sẽ có khả năng lao động và tạo ra thu nhập; trẻ em khỏe mạnh sẽ học tập tốt hơn. Một dân số khỏe mạnh góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Vì vậy, cần tăng cường đầu tư hơn nữa cho lĩnh vực y tế.
“Người dân Thụy Điển là một trong những nhóm dân số có sức khỏe tốt trên thế giới, với tuổi thọ thuộc nhóm cao. Tuổi thọ trung bình của nữ giới tại Thụy Điển là 85 tuổi, nam giới là 80 tuổi. Trong khi đó, tuổi thọ của người dân Việt Nam cũng đang ngày càng tăng lên. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tốt hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường hợp tác y tế bền vững, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng,” Bà Karin Tegmark Wisell cho hay.
Đại sứ Thụy Điển phụ trách Y tế Toàn cầu cho biết, Thụy Điển có bốn nguyên lý trong chăm sóc sức khỏe. Thứ nhất là phòng ngừa dịch bệnh trước khi xảy ra. Thứ hai, chăm sóc sức khỏe ban đầu luôn là ưu tiên hàng đầu. Thụy Điển tăng cường công tác truyền thông, đào tạo, giáo dục và giúp người dân có thể tiếp cận hồ sơ y tế của mình khi cần thiết. Thứ ba, Thụy Điển có những bệnh viện chất lượng hàng đầu, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Thứ tư là chú trọng nền tảng bằng chứng khoa học để thúc đẩy đổi mới, sáng tạo trong lĩnh vực y khoa, với sự tham gia của các viện nghiên cứu và trường đại học.
Với các định chế nghiên cứu vững mạnh và nền tảng thông tin, nghiên cứu mới, Thụy Điển thúc đẩy đổi mới sáng tạo cũng như hợp tác công-tư nhằm phát triển các phương thức điều trị mới, hiện đại, trong đó có sự tham gia của lĩnh vực y tế tư nhân. Tại Diễn đàn này, một số doanh nghiệp tư nhân của Thụy Điển cũng tham gia chương trình và mong muốn xây dựng quan hệ hợp tác với Việt Nam trong những năm tới, qua đó tăng cường tình đoàn kết và hợp tác giữa hai quốc gia, cùng hướng tới sự phát triển mạnh mẽ hơn.
Bà Karin Tegmark Wisell nhấn mạnh: “Chúng tôi mong muốn mở rộng hợp tác không chỉ với Việt Nam mà còn với các tổ chức liên ngành và các quỹ trong công tác phòng, chống HIV và các bệnh không lây nhiễm khác, đồng thời tiếp tục tăng cường đầu tư cho lĩnh vực này. Thách thức hiện nay là làm thế nào để bảo đảm sức khỏe cộng đồng, giúp người dân hai nước có cuộc sống khỏe mạnh."
Hai bên cần tăng cường hợp tác trong lĩnh vực y tế, đồng hành cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để thúc đẩy các nền tảng, hoạt động nghiên cứu và trao đổi. Thụy Điển mong đợi mối quan hệ hợp tác này sẽ ngày càng sâu sắc hơn trong những năm tới. Mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Thụy Điển và Việt Nam đã được thể hiện qua nhiều giai đoạn, tạo ra những tác động tích cực. Các kế hoạch hợp tác giữa hai quốc gia cần tiếp tục được triển khai, chuyển hóa thành những giá trị có ý nghĩa thiết thực trong thực tiễn.
Học hỏi những mô hình quản trị tiên tiến
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ cho hay đối với Việt Nam, Thụy Điển không chỉ là một đối tác châu Âu có nền khoa học, công nghệ và hệ thống y tế phát triển. Thụy Điển còn là một người bạn lâu năm, đã đồng hành cùng nhân dân Việt Nam trong những giai đoạn đặc biệt khó khăn của lịch sử trong suốt chặng đường vừa qua.
Ngay trong những năm tháng chiến tranh, nhân dân và các tổ chức nhân đạo Thụy Điển đã gửi đến Việt Nam thuốc men, vật tư và trang thiết bị y tế. Sau chiến tranh, khi đất nước còn muôn vàn khó khăn, Thụy Điển tiếp tục hỗ trợ Việt Nam khôi phục và phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ phát biểu tại Diễn đàn. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Bệnh viện Nhi Trung ương tại Hà Nội và Bệnh viện Việt Nam-Thụy Điển Uông Bí tại Quảng Ninh là những minh chứng sinh động cho tình hữu nghị giữa hai quốc gia. Giá trị của sự hợp tác ấy không chỉ nằm ở những công trình được xây dựng, những trang thiết bị được trao tặng hay những nguồn lực tài chính được hỗ trợ, mà giá trị lớn hơn nằm ở con người. Đó là những thế hệ bác sỹ, điều dưỡng, cán bộ quản lý được đào tạo; những phương pháp chuyên môn được chuyển giao; những tư duy về chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý chất lượng và tổ chức hệ thống y tế được chia sẻ. Những giá trị ấy đã tiếp tục phát huy trong nhiều thập kỷ.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, sau hơn nửa thế kỷ, Việt Nam đã có những bước phát triển quan trọng. Hệ thống y tế đang đứng trước những yêu cầu mới: Già hóa dân số, gia tăng bệnh không lây nhiễm, nhu cầu tiếp cận các kỹ thuật y học tiên tiến, áp lực về chi phí chăm sóc sức khỏe và yêu cầu chuyển đổi số toàn diện. Đây cũng là những lĩnh vực mà Việt Nam mong muốn tăng cường trao đổi kinh nghiệm với Thụy Điển.
Bộ Y tế mong muốn hai bên tập trung vào tăng cường nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ y tế, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ chẩn đoán, điều trị tiên tiến và nâng cao chất lượng thực hành lâm sàng.
Hợp tác trong phòng ngừa, phát hiện sớm và quản lý các bệnh không lây nhiễm; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em; Phát triển hạ tầng y tế số, dữ liệu y tế và khả năng liên thông giữa các tuyến; Trao đổi kinh nghiệm về quản trị hệ thống y tế, quản trị bệnh viện, bảo đảm chất lượng, an toàn người bệnh và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
“Chúng tôi mong muốn học hỏi những mô hình quản trị tiên tiến, đồng thời hợp tác phát triển các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Tôi cũng mong các đối tác Thụy Điển quan tâm đến đào tạo nhân lực y tế chất lượng cao, nghiên cứu đa trung tâm và hợp tác giữa các bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu của hai nước,” Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ nhấn mạnh.

Các chuyên gia chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Để di sản 50 năm hợp tác y tế thực sự trở thành động lực phát triển mới, hai bên cần tiến thêm một bước, từ những hoạt động hợp tác riêng lẻ sang một cơ chế hợp tác có tính chiến lược, liên tục.
Nếu như trong những thập niên trước, Thụy Điển đã cùng Việt Nam xây dựng những bệnh viện, đào tạo những thế hệ cán bộ y tế và đặt nền móng cho nhiều lĩnh vực chuyên môn, thì ngày hôm nay, hai nước có cơ hội cùng nhau phát triển những mô hình chăm sóc sức khỏe của tương lai. Từ những bệnh viện hữu hình đến những nền tảng y tế số. Từ chuyển giao kỹ thuật đến đồng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Từ hỗ trợ phát triển đến quan hệ đối tác cùng kiến tạo giá trị.
Bộ Y tế đề xuất hai bên cùng nghiên cứu xây dựng Chương trình hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển giai đoạn 2027-2030, trên cơ sở các ưu tiên đã trao đổi hôm nay. Trước mắt, mỗi bên xác định một đầu mối điều phối, thành lập nhóm công tác chung với sự tham gia của cơ quan quản lý, bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp phù hợp; thống nhất một danh mục dự án ưu tiên có mục tiêu, nguồn lực, tiến độ và chỉ số đánh giá cụ thể./.



