Houthi dọa trả đũa Mỹ, Arab Saudi vất vả chống đỡ các cuộc tập kích

Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông quốc tế ngày 12/10, thành viên văn phòng chính trị của Houthi Mohammed Al Bukhaiti tuyên bố lực lượng này sẽ không ngần ngại đáp trả nếu Mỹ tham gia các hoạt động quân sự ở Yemen.

Theo ông Al Bukhaiti, đòn trả đũa sẽ được tiến hành nhanh chóng và gây tổn thất nghiêm trọng, nhắm vào Mỹ cùng các lợi ích của nước này trong khu vực.

Một mẫu tên lửa đạn đạo của Houthi. Ảnh: Reuters

Quan chức Houthi đồng thời cảnh báo nhân viên và người lao động tại các cơ sở dầu mỏ, sân bay của Arab Saudi nên tránh xa những địa điểm này, bởi Houthi coi đây là các mục tiêu có thể bị tấn công.

Ông Al Bukhaiti cũng cho biết chiến dịch nhắm vào các mục tiêu của Arab Saudi nhằm gửi thông điệp tới Thái tử Mohammed bin Salman rằng "ông ấy không thể tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công ở Yemen mà không phải chịu hậu quả".

Cảnh báo trên xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai chỉ trích các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào Arab Saudi, đồng thời để ngỏ khả năng Washington tham gia chiến dịch quân sự cùng Riyadh. Khi được hỏi về những diễn biến mới, ông Trump cho rằng Houthi đang hành động “rất tệ”, song chưa đưa ra quyết định cụ thể về việc Mỹ có trực tiếp can thiệp hay không.

Theo CNBC, Arab Saudi đã tìm kiếm sự "hỗ trợ khẩn cấp" của Mỹ trong bối cảnh hệ thống phòng thủ nước này gặp thách thức trước các đợt tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi. Tuy nhiên, Washington chưa công bố phương án can dự quân sự cụ thể.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting cùng ngày cho biết London cũng đang xem xét cách thức hỗ trợ Arab Saudi phòng thủ, song chưa nêu chi tiết. Quan chức Anh đồng thời cho rằng các bên cần thúc đẩy giải pháp ngoại giao. "Chúng tôi luôn khẳng định rõ ràng rằng không có giải pháp quân sự nào cho cuộc xung đột này", ông nói thêm.

Một công trình tại khu vực Houthi kiểm soát ở Yemen bị phá hủy trong đòn tập kích của Arab Saudi. Ảnh: GettyImages

Căng thẳng giữa Houthi và Arab Saudi leo thang từng ngày. Yemen vẫn trong tình trạng nội chiến sau khi Houthi tấn công lực lượng chính phủ được Arab Saudi hậu thuẫn và giành quyền kiểm soát thủ đô Sanaa năm 2014. Năm 2015, liên minh quân sự do Arab Saudi dẫn đầu can thiệp nhằm hỗ trợ quân đội Yemen, khiến xung đột trở thành một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.

Năm 2022, các bên đạt thỏa thuận đình chiến, nhưng căng thẳng và giao tranh tái bùng phát từ tháng 7/2026 sau khi Arab Saudi và Houthi cáo buộc nhau có hành động thù địch. Kể từ đó, lực lượng Houthi nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ, tàu chở dầu và trung tâm vận tải của Arab Saudi.

Trong vụ tấn công nghiêm trọng nhất được ghi nhận trong hơn một thập kỷ qua, ngày 10/10, Houthi tập kích Sân bay Quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh, khiến 13 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương. Nhà chức trách Arab Saudi sau đó buộc phải đóng cửa sân bay trong ít nhất một tuần.

Houthi cũng nhận trách nhiệm về cuộc tập kích sân bay King Fahd ở Dammam, cùng cơ sở khí đốt Shugadam và nhà máy lọc dầu Tanajib thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí nhà nước Aramco. Ảnh vệ tinh thương mại chụp ngày 8/10 cho thấy một nhà kho kiên cố, được cho là nơi lưu trữ nhiều vũ khí phóng từ máy bay của không quân Arab Saudi, bị cháy rụi tại sân bay quân sự Khamis Mushait.

Căng thẳng leo thang giữa Arab Saudi và Houthi ảnh hưởng đến giao thông qua eo biển Bab el-Mandeb. Đồ họa: CNBC

Theo Al Jazeera, trong đêm 12/10, nhiều tiếng nổ lớn tiếp tục được ghi nhận tại Arab Saudi. Người phát ngôn quân sự Houthi Yahya Saree tuyên bố lực lượng này đã sử dụng UAV tấn công căn cứ không quân Khamis Mushait ở miền Nam Arab Saudi, gần biên giới Yemen.

Đại diện quân đội Arab Saudi sau đó khẳng định các hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn một tên lửa được phóng từ Yemen. Liên minh quân sự do Arab Saudi dẫn đầu cũng thông báo đánh chặn thêm hai tên lửa đạn đạo tại khu vực phía Nam nước này.

Giới quan sát cho biết, dù Arab Saudi có tiềm lực quân sự mạnh, việc chống đỡ các cuộc tập kích của Houthi không hề dễ dàng. Các quan chức Arab Saudi tiết lộ Houthi đang sử dụng chiến thuật tấn công bằng nhiều UAV cùng lúc nhằm gia tăng áp lực lên hệ thống phòng thủ, sau đó kết hợp phóng tên lửa về phía Riyadh.

Ông Thomas Juneau, chuyên gia phân tích an ninh tại Đại học Ottawa (Canada), nhận định quy mô lãnh thổ rộng lớn khiến Arab Saudi khó có thể bảo vệ toàn bộ các khu vực trước những đợt tấn công liên tiếp.

Ông Andreas Krieg, chuyên gia an ninh tại công ty phân tích rủi ro MENA Analytica, cũng có quan điểm tương tự. “Ngay cả lưới phòng không nhiều lớp gồm Patriot, THAAD, chiến đấu cơ và hàng loạt cảm biến cũng không thể tạo ra mái vòm bất khả xâm phạm trên quốc gia có diện tích như Arab Saudi”, ông Krieg cho hay, Times of Israel dẫn lời.

Một thách thức khác đối với Arab Saudi trong nỗ lực đối phó Houthi là kho tên lửa đánh chặn. Quốc gia này, cũng như nhiều đồng minh khác của Mỹ ở Trung Đông, không còn nhiều đạn dự trữ cho các hệ thống phòng không Patriot và THAAD sau khi tiêu hao lượng lớn trong xung đột với Iran.

Arab Saudi sở hữu một loạt hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất. Ảnh: Lockheed Martin

Đợt căng thẳng mới cũng kéo theo nhiều thách thức về kinh tế với Arab Saudi, quốc gia đang thúc đẩy thu hút đầu tư nước ngoài và đa dạng hóa nền kinh tế. Các cuộc tấn công nhằm vào sân bay và cơ sở hạ tầng trọng yếu không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động vận tải mà còn làm gia tăng lo ngại về khả năng duy trì môi trường kinh doanh ổn định.

Tổng GDP thực tế của Arab Saudi được dự báo giảm 3,6% trong năm nay. Phát biểu tại một hội nghị ở Riyadh ngày 12/10, Bộ trưởng Năng lượng Arab Saudi Abdulaziz bin Salman cho biết các diễn biến gần đây đang thử thách cơ sở hạ tầng, các cơ quan, người dân và khả năng chống chịu của đất nước. Ông nhấn mạnh tình hình đặc biệt nghiêm trọng và Arab Saudi cần có phản ứng tương xứng.

Trong khi đó, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Türk kêu gọi các bên kiềm chế và hạ nhiệt căng thẳng. Theo ông, việc tiếp tục giao tranh chỉ khiến người dân phải chịu thêm đau khổ mà không đem lại triển vọng rõ ràng về một giải pháp chấm dứt xung đột.