Huawei ra tòa ở Mỹ, hai bên kể hai câu chuyện hoàn toàn trái ngược

Ký họa về phiên tòa khai mạc Tòa án liên bang Mỹ xét xử Tập đoàn công nghệ Trung Quốc Huawei và ba công ty con. Ảnh: Mezha.

Ngay trong ngày đầu tiên, công tố và luật sư bào chữa đã đưa ra những lập luận hoàn toàn đối lập về cách Huawei phát triển thành một trong những tập đoàn viễn thông lớn nhất thế giới.

Vụ án là phần tiếp theo của cuộc đối đầu kéo dài nhiều năm giữa Mỹ và Huawei, từng gây chấn động sau khi bà Mạnh Vãn Chu – con gái nhà sáng lập Nhậm Chính Phi – bị bắt tại Vancouver, Canada năm 2018. Dù bà Mạnh được trả tự do và trở về Trung Quốc năm 2021, tranh chấp pháp lý xoay quanh Huawei vẫn chưa kết thúc.

Bị cáo trong vụ án gồm Huawei Technologies Co., Ltd. cùng ba công ty con là Huawei Device Co., Ltd., Huawei Device USA Inc. và Futurewei Technologies Inc. Hai công ty sau là các đơn vị của Huawei hoạt động tại Mỹ.

Thẩm phán chủ tọa là bà Ann M. Donnelly. Phiên tòa dự kiến kéo dài khoảng bốn tháng.

Công tố cáo buộc: Huawei xây dựng “văn hóa tội phạm và tham nhũng”

Huawei đang phải đối mặt với 12 cáo buộc bao gồm tội phạm có tổ chức, vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran, gian lận ngân hàng và viễn thông, cùng hành vi đánh cắp bí mật thương mại. Nếu bị tuyên có tội, Huawei có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt hàng tỷ USD và bị tịch thu toàn bộ số lợi bất chính liên quan.

Đại diện công tố, luật sư Taylor Stout cáo buộc trong suốt khoảng 20 năm, phương thức hoạt động của Huawei dựa trên “trộm cắp, dối trá và che giấu”. Theo công tố, Huawei đã lừa dối các doanh nghiệp Mỹ, lợi dụng hệ thống tài chính Mỹ và tìm cách giành vị thế thống trị trên thị trường viễn thông toàn cầu.

Thẩm phán Ann Donnelly, chủ tọa phiên tòa. Ảnh: Wiki,

Một trong những cáo buộc đáng chú ý liên quan đến T-Mobile. Công tố cho rằng Huawei từng tìm cách đánh cắp công nghệ robot mà T-Mobile sử dụng để kiểm tra điện thoại thông minh.

Theo cáo buộc, một số nhân viên Huawei đã lợi dụng quyền tiếp cận phòng thí nghiệm robot của T-Mobile để chụp ảnh trái phép và thu thập dữ liệu. Thậm chí, một nhân viên bị cáo buộc đã tháo một cánh tay robot trong phòng thí nghiệm, cho vào túi và mang ra ngoài. Robot này được thiết kế để mô phỏng chuyển động của ngón tay con người nhằm kiểm tra các thiết bị màn hình cảm ứng.

Công tố cũng cáo buộc Huawei từng sao chép hoàn toàn mã nguồn hệ điều hành của Cisco để sử dụng trong các bộ định tuyến do mình sản xuất. Những thiết bị này sau đó được bán tại thị trường Mỹ. Khi hành vi bị phát hiện, Huawei bị cáo buộc đã sử dụng nhiều lời nói dối để che đậy sự việc.

Theo công tố, Huawei thậm chí từng thiết lập cơ chế tiền thưởng nhằm khuyến khích nhân viên tìm cách lấy cắp sở hữu trí tuệ của các công ty công nghệ Mỹ.

Nếu bị tuyên có tội, Huawei có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt hàng tỷ USD và bị tịch thu toàn bộ số tiền thu lợi bất chính liên quan. Ảnh: Worldjournal.

Cáo buộc liên quan Iran và Triều Tiên

Các cáo buộc đối với Huawei không chỉ dừng ở việc đánh cắp công nghệ và bí mật thương mại. Phía công tố còn cho rằng tập đoàn này đã tham gia các hoạt động rửa tiền và hỗ trợ Iran cùng Triều Tiên xây dựng hệ thống viễn thông, trong đó có việc sử dụng công ty Skycom đặt tại Hong Kong.

Theo cáo buộc, Huawei đã thông qua Skycom giúp các cơ quan tình báo Iran tiếp cận những công cụ có khả năng giám sát người dân nước này.

Công tố cũng cáo buộc Huawei tìm nhiều cách che giấu quan hệ kinh doanh với Iran nhằm tránh bị phát hiện và che đậy những hành vi mà phía Mỹ cho là vi phạm pháp luật.

Trong quá trình xét xử, công tố dự kiến triệu tập các nhân viên của những công ty công nghệ Mỹ từng bắt quả tang nhân viên Huawei tại hiện trường, các cựu nhân viên Huawei cùng nhiều chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ và ngân hàng. Công tố cũng sẽ đưa ra trước tòa một lượng lớn hình ảnh, video và dữ liệu liên lạc để làm bằng chứng.

Luật sư bào chữa: Không thể từ vài vụ việc suy ra “tội phạm có tổ chức”

Luật sư Brian Heberlig, đại diện cho Huawei, đưa ra lập luận hoàn toàn trái ngược. Ông cho rằng trong khoảng 40 năm, Huawei đã đi từ một công ty ít tên tuổi trở thành tập đoàn viễn thông toàn cầu với khoảng 200.000 nhân viên nhờ lao động, nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới công nghệ và đầu tư – chứ không phải nhờ trộm cắp hay gian lận.

Bà Mạnh Vãn Chu, CTO của Huawei từng bị bắt và ra hầu tòa tại Vancouver tháng 9/2021. Ảnh: Reuters.

Theo luật sư bào chữa, sự phát triển của Huawei đến từ năng lực cạnh tranh thực sự, không phải những thủ đoạn bất hợp pháp. Phía bào chữa cáo buộc công tố đã đánh đồng các hoạt động kinh doanh bình thường của Huawei với hành vi phạm tội, đồng thời quá tập trung vào một số vụ việc đánh cắp bí mật thương mại riêng lẻ.

Luật sư lập luận rằng Huawei không thể đạt quy mô như hiện nay chỉ nhờ một vài hành vi bị cáo buộc trong bản cáo trạng. Do đó, việc từ những vụ việc riêng lẻ này suy ra rằng toàn bộ tập đoàn Huawei vận hành như một tổ chức tội phạm có hệ thống là không thuyết phục.

Về hoạt động kinh doanh với Iran, phía bào chữa cho rằng việc các doanh nghiệp Mỹ bị cấm làm ăn với Iran không đồng nghĩa doanh nghiệp của mọi quốc gia khác cũng bị cấm. Luật sư cũng lập luận rằng tại một số quốc gia, việc giám sát công dân trong những phạm vi nhất định là hoạt động được pháp luật cho phép.

Phía bào chữa đồng thời tìm cách làm suy yếu giá trị các bằng chứng mà công tố dự kiến đưa ra, trong đó có hình ảnh và video. Theo luật sư, cùng một bằng chứng có thể được diễn giải theo những cách khác nhau và không nhất thiết dẫn đến kết luận mà công tố đưa ra.

Đội ngũ luật sư của Huawei cũng đặt vấn đề về độ tin cậy của các nhân chứng. Một số nhân chứng đến từ các đối thủ cạnh tranh của Huawei, những doanh nghiệp có thể hưởng lợi nếu Huawei gặp khó khăn. Vì vậy, phía bào chữa cho rằng lời khai của họ cần được xem xét thận trọng.

Một số nhân chứng khác là cựu nhân viên Huawei bị sa thải. Luật sư lập luận rằng những người này có thể mang tâm lý bất mãn hoặc thù ghét đối với công ty cũ, từ đó không thể đưa ra lời khai hoàn toàn khách quan.

Phiên tòa dự kiến kéo dài khoảng bốn tháng và có thể trở thành một trong những vụ xét xử đáng chú ý nhất liên quan đến Huawei tại Mỹ. Không chỉ tập trung vào các cáo buộc đánh cắp công nghệ và gian lận, vụ án còn phản ánh cuộc đối đầu rộng hơn giữa Mỹ và một trong những tập đoàn công nghệ chiến lược nhất của Trung Quốc.