Huế nghiên cứu ứng dụng công nghệ số để khai thác giá trị di sản

Thành phố Huế nghiên cứu thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ số nhằm khai thác giá trị di sản, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa.

UBND thành phố Huế triển khai kế hoạch nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát các ứng dụng công nghệ số phục vụ phát triển kinh tế di sản số giai đoạn 2026 – 2028, tập trung xây dựng cơ chế quản lý, đánh giá khả năng thương mại hóa và kiểm soát rủi ro trong quá trình khai thác giá trị di sản.

Theo Kế hoạch số 618/KH-UBND, thành phố phấn đấu đến hết năm 2028 hình thành định hướng và khung chuẩn bị cho việc nghiên cứu, xem xét triển khai các mô hình, giải pháp công nghệ mới trong lĩnh vực kinh tế di sản số. Trong đó, làm rõ đối tượng, phạm vi, điều kiện, cơ chế quản lý, yêu cầu công nghệ, phương án thương mại hóa, bảo vệ di sản, quản trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro.

Việc tổ chức thử nghiệm được xem xét theo tiến độ thực tế, chỉ thực hiện khi có chủ thể, giải pháp và hồ sơ đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Một trong những nội dung trọng tâm là xác định các nhóm đối tượng có tiềm năng phát triển kinh tế di sản số, bao gồm dữ liệu và tài sản số về di sản; sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm số; giải pháp công nghệ hỗ trợ bảo tồn, quản lý, phát huy giá trị di sản cùng các mô hình khai thác, cung cấp dịch vụ và hợp tác phù hợp với quy định.

Thành phố đồng thời rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền, quy trình phối hợp và những nội dung cần áp dụng cơ chế thử nghiệm; đánh giá nhu cầu, mức độ sẵn sàng của dữ liệu, hạ tầng, công nghệ, thị trường và các tổ chức, doanh nghiệp có khả năng tham gia.

Trên cơ sở đó, Huế sẽ xây dựng các nhóm tiêu chí để tiếp nhận, sàng lọc và xem xét đề xuất thử nghiệm, ưu tiên những giải pháp có tính đổi mới, khả năng kiểm chứng và giá trị thực tiễn đối với công tác bảo tồn, phát huy di sản.

Đáng chú ý, kế hoạch đặt ra yêu cầu nghiên cứu nguyên tắc thương mại hóa và phân chia lợi ích, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu bảo tồn, lợi ích công cộng, quyền quản lý di sản và động lực tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp.

Cùng với đó, thành phố nghiên cứu xác định giới hạn thử nghiệm, yêu cầu bảo vệ di sản, quản trị dữ liệu, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, cơ chế giám sát và xử lý rủi ro làm căn cứ xem xét từng hồ sơ cụ thể.

Đối với dữ liệu di sản số, thành phố sẽ rà soát, lựa chọn và áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp nhằm chuẩn hóa hoạt động số hóa, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, bảo đảm chất lượng và an toàn thông tin.

Trường hợp cần thiết, các quy chuẩn, tiêu chuẩn sẽ được đề xuất xây dựng, sửa đổi hoặc bổ sung theo thẩm quyền.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn đầu, Huế tập trung nghiên cứu, rà soát, đánh giá và chuẩn bị các điều kiện cần thiết. Phạm vi, đối tượng, thời gian, địa điểm và quy mô từng hoạt động thử nghiệm chỉ được xác định sau khi có đề xuất cụ thể, được thẩm định và cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Việc lựa chọn mô hình thử nghiệm phải bảo đảm nguyên tắc trung lập về công nghệ, không lựa chọn trước doanh nghiệp. Các giải pháp được ưu tiên xem xét cần có khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn, có tính đổi mới, khả năng kiểm chứng và mang lại giá trị đối với hoạt động bảo tồn, phát huy di sản.

Đặc biệt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) chỉ được áp dụng đối với những nội dung pháp luật chưa quy định rõ hoặc cần kiểm chứng trong phạm vi được phép, không sử dụng để miễn trừ các điều kiện chuyên ngành đã được quy định đầy đủ.

Các tổ chức, doanh nghiệp đề xuất thử nghiệm phải chứng minh năng lực về kỹ thuật, nhân lực, tài chính và quản trị rủi ro. Đồng thời, xây dựng phương án bảo vệ di sản, dữ liệu, người tham gia và bên thứ ba; bảo đảm nguồn lực khắc phục, bồi thường cũng như phương án kết thúc thử nghiệm.

Quyền khai thác dữ liệu, tài sản công, sở hữu trí tuệ, cơ chế tài chính và lợi ích phát sinh phải được xác định bằng văn bản đúng thẩm quyền trước khi đưa các mô hình vào vận hành thử nghiệm.

Để triển khai kế hoạch, thành phố tập trung thực hiện các nhóm nhiệm vụ gồm xác định đối tượng và nhu cầu phát triển kinh tế di sản số; đánh giá cơ chế, điều kiện pháp lý, công nghệ và mức độ sẵn sàng; nghiên cứu khả năng thương mại hóa; xác định giới hạn thử nghiệm và yêu cầu bảo vệ di sản; xây dựng phương án quản trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro.

Bên cạnh đó, Huế sẽ xây dựng, đề xuất đặt hàng các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp bộ; chuẩn bị tiếp nhận, xem xét các đề xuất thử nghiệm, đồng thời tổ chức đánh giá và xác định định hướng sau thử nghiệm.

Lộ trình thực hiện được chia thành bốn giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung rà soát, nghiên cứu và xác định định hướng. Tiếp đó là hoàn thiện khung chuẩn bị, kết nối các chủ thể tham gia; xem xét, chuẩn bị và tổ chức thử nghiệm khi đủ điều kiện. Giai đoạn cuối tiến hành đánh giá kết quả và đề xuất các bước triển khai tiếp theo.

Thông qua kế hoạch, thành phố Huế hướng đến từng bước xây dựng nền tảng phát triển kinh tế di sản số, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản. Đồng thời, nghiên cứu các phương thức khai thác phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, gắn phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo với yêu cầu gìn giữ di sản, bản sắc văn hóa địa phương.

An Ngọc/Bnews/vnanet.vn

Nguồn Bnews: https://bnews.vn/hue-nghien-cuu-ung-dung-cong-nghe-so-de-khai-thac-gia-tri-di-san/444810.html