Huế: Xử lý những điểm xung yếu trước cao điểm mùa mưa bão

Nhiều điểm xung yếu cần được xử lý

Nhiều tuyến đường ở làng Vĩnh An, phường Phong Dinh, thành phố Huế bị ngập lụt. Ảnh tư liệu: Văn Dũng/TTXVN.

Tại khu vực Hậu Viên, thôn Phước Yên, xã Quảng Điền, dấu vết của những mùa mưa lũ hiện rõ dọc bờ sông Bồ. Đoạn bờ chưa được đầu tư công trình bảo vệ dài khoảng 550m, nhiều vị trí bị dòng nước xâm thực, sạt lở sâu vào đất sản xuất nông nghiệp của người dân. Theo kiểm tra thực tế của địa phương, có vị trí phạm vi sạt lở, xâm thực đã lấn sâu khoảng 50 m so với bờ trước đây. Diện tích đất sản xuất bị mất ngày càng lớn, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động canh tác, sinh kế và đời sống của các hộ dân.

Điều đáng lo ngại là đây không phải điểm sạt lở mới phát sinh. Tình trạng này diễn ra trong nhiều năm và tiếp tục mở rộng qua các mùa mưa lũ. Phần đất ven sông ngày càng thu hẹp, trong khi nguy cơ sạt lở tiếp tục phát triển sâu vào phía trong là rất lớn.

Theo ông Nguyễn Ánh Cầu, Chủ tịch UBND xã Quảng Điền, địa phương đã kiểm tra, giám sát hiện trạng sạt lở theo các phản ánh, kiến nghị của nhân dân tại các cuộc tiếp xúc cử tri. Tuy nhiên, do quy mô sạt lở lớn, yêu cầu kỹ thuật xử lý phức tạp và kinh phí đầu tư vượt quá khả năng cân đối của ngân sách cấp xã nên địa phương chưa thể xử lý căn cơ. UBND xã Quảng Điền đã kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường khảo sát, đề xuất cấp có thẩm quyền đầu tư công trình kè chống sạt lở bờ sông Bồ đoạn qua khu vực Hậu Viên, qua đó bảo vệ đất sản xuất, tài sản và ổn định sinh kế cho người dân.

Không chỉ sạt lở bờ sông, tại Quảng Điền, một số vị trí trong hệ thống tiêu thoát lũ vẫn chưa được đầu tư đồng bộ. Cống Ô Giữa thuộc tuyến đê ECO và khu vực Ô Giữa, thôn An Xuân Đông có vai trò tiêu thoát lũ cho khu vực An Xuân Đông, Mỹ Xuyên và các vùng lân cận thuộc phường Hóa Châu. Tuy nhiên, khẩu độ cống hiện còn nhỏ trong khi tuyến thủy đạo và đê bao khu vực Ô Giữa chưa được đầu tư đồng bộ.

Theo chính quyền địa phương, khi mưa lớn, lũ xảy ra, điểm nghẽn này ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước của cả khu vực. Vì vậy, xã Quảng Điền đề nghị khảo sát, đầu tư cải tạo, mở rộng cống Ô Giữa thuộc đê ECO; đồng thời nạo vét, xây mới tuyến kè vùng Ô Giữa. Việc xử lý đồng bộ hai hạng mục được kỳ vọng nâng cao năng lực tiêu thoát lũ, giảm thời gian ngập úng cho khu dân cư và vùng sản xuất; bảo vệ vùng nuôi trồng thủy sản, hạn chế nguy cơ sạt lở, hư hỏng đê bao hồ nuôi, đồng thời kết hợp hoàn thiện hạ tầng giao thông trên tuyến đê ECO.

Nếu vùng đồng bằng đối mặt với bài toán sạt lở bờ sông, tiêu thoát lũ thì tại xã Khe Tre, khu vực miền núi, nguy cơ thiên tai lại tập trung ở sạt trượt đất đá, lũ quét và chia cắt giao thông bởi các khu dân cư trên địa bàn sinh sống ven các sông suối, đồi núi có độ dốc lớn

Theo UBND xã Khe Tre, mưa lớn có thể gây xói lở bờ sông, suối tại sông Tả Trạch, đoạn qua các thôn Hương Lộc, Thượng Lộ và khu vực suối Lê No. Nước có thể gây ngập cục bộ trên tuyến tỉnh lộ 14B, tràn qua một số cống, ngầm; đồng thời chia cắt khu dân cư tại thôn Ka Tư và Thượng Lộ. Nguy cơ lũ quét được xác định tại các khu vực Thượng Lộ, Hương Lộc, Hương Phú.

Một số khu dân cư cũng nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở đất như: Khu vực trước nhà hàng Điểm Hẹn ở thôn Hương Phú; xóm Thác Trượt; khu dân cư thôn Thống Nhất; tổ 1 và tổ 2 thôn Hương Lộc; khu dân cư thôn Ria Hố. Các tuyến giao thông qua đèo La Hy; khu vực dốc Trạm Y tế cơ sở 2; đường vào thôn Ka Tư; khu vực đồi ông Thảo, đoạn từ nhà ông Chư đến nút giao vào cao tốc và một số vị trí khác cũng được địa phương xác định có nguy cơ bị ảnh hưởng khi xảy ra mưa lớn.

Theo thống kê của xã Khe Tre, địa phương có khoảng 197 hộ với 721 nhân khẩu có nguy cơ bị ảnh hưởng do lũ; 285 hộ với 901 nhân khẩu có nguy cơ ảnh hưởng do bão. Các khu vực tập trung chủ yếu tại Hương Phú, Lộc Mỹ, Hương Lộc, Thượng Lộ và Thống Nhất đối với lũ lớn và những nhà thiếu kiên cố. Công tác phòng ngừa và ứng phó thiên tai tại địa phương có nhiều khó khăn khi nguồn kinh phí còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và tổ chức các hoạt động phòng ngừa. Mặt khác, lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai ở cơ sở chủ yếu là kiêm nhiệm, thường xuyên thay đổi, trong khi công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn còn hạn chế.

Không để bị động trước thiên tai

Trong bối cảnh mùa mưa bão đang đến gần, Quảng Điền cũng đang triển khai nhiều công trình nhằm khắc phục những điểm xung yếu. Cuối tháng 5/2026, UBND xã triển khai công trình xử lý khẩn cấp đê Nho Lâm - Nghĩa Lộ bị vỡ và sạt lở bờ sông Rào Cùng với tổng mức đầu tư gần 15,7 tỷ đồng. Công trình có tổng chiều dài hơn 1.054m gồm các đoạn kè bờ hữu phía thượng lưu cầu Tân Xuân Lai và kè hai bờ phía hạ lưu cầu. Mục tiêu là xử lý khẩn cấp khu vực sạt lở, bảo vệ đất đai, nhà cửa, đường sá, tài sản và tính mạng người dân; đồng thời làm thông thoáng dòng chảy, tăng khả năng thoát lũ.

Bên cạnh đó, các dự án cứng hóa bờ hói Hàng Tổng; cải tạo, nâng cấp cống Phước Lý, nạo vét, gia cố thủy đạo sau cống và dự án chống sạt lở bờ sông Bồ cũng đang được triển khai. Những công trình này cho thấy yêu cầu xử lý các điểm xung yếu trước mùa mưa bão đang được đặt ra cụ thể. Tuy nhiên, thực tế tại Hậu Viên và Ô Giữa cho thấy nhu cầu đầu tư phòng, chống thiên tai vẫn còn rất lớn, trong khi nguồn lực tại cơ sở có hạn.

Sau đợt mưa lũ cuối năm 2025, UBND xã Khe Tre đã triển khai khắc phục nhiều công trình hạ tầng bị thiệt hại với tổng kinh phí 1,5 tỷ đồng từ nguồn hỗ trợ của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố gồm: Khắc phục sạt lở đường liên thôn Ka Tư; xử lý sạt lở mương thoát nước thôn Cha Măng (nay là thôn Thượng Lộ); khắc phục sạt lở đường bê tông thôn Hà An (nay là thôn Hương Phú) và sửa chữa đường liên thôn Lộc Hưng (nay là thôn Hương Lộc). Sở Xây dựng cũng đang triển khai khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm an toàn giao thông các cầu trên địa bàn xã với tổng kinh phí 11 tỷ đồng; trong đó, cầu Le Nô và tuyến đường Thanh An - Phú Mậu đã hoàn thành khắc phục; cầu Đa Phú đạt khoảng 80% tiến độ.

Theo ông Trần Văn Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Khe Tre, đến nay, chính quyền địa phương đã xây dựng phương án ứng phó với các loại hình thiên tai có thể xảy ra; chuẩn bị cơ sở vật chất, xác định các điểm sơ tán tập trung và những nhà kiên cố, an toàn để tổ chức di dời người dân khi cần thiết. Tuy nhiên, địa phương cũng chỉ ra những khó khăn trong công tác phòng, chống thiên tai. Nguồn kinh phí dành cho phòng, chống thiên tai còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và các hoạt động phòng ngừa. Lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai tại cơ sở chủ yếu kiêm nhiệm, thường xuyên thay đổi, trong khi công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn còn hạn chế. Do đó, UBND xã Khe Tre kiến nghị xem xét cơ chế hỗ trợ thêm nguồn kinh phí dự phòng hằng năm để địa phương chủ động xử lý các tình huống cấp bách, khắc phục hậu quả thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ”.

Từ vùng hạ lưu sông Bồ đến các khu vực miền núi Khe Tre, những điểm xung yếu đã được nhận diện rõ. Vấn đề đặt ra trước mùa mưa bão không chỉ là khắc phục những thiệt hại đã xảy ra mà quan trọng hơn là chủ động xử lý các điểm có nguy cơ cao, tháo gỡ những “nút thắt” về tiêu thoát lũ, bảo vệ bờ sông, giao thông và bảo đảm nguồn lực ứng phó. Vì vậy, chủ động khắc phục từ sớm, củng cố hạ tầng và chuẩn bị phương án ứng phó tại chỗ là cách thiết thực nhất để giảm thiểu thiệt hại khi thiên tai xảy ra.