Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Giáo dục kiến tạo nguồn nhân lực công nghệ cao

Giáo dục được kỳ vọng tiếp tục kiến tạo nguồn nhân lực công nghệ cao. Ảnh: Lê Nguyễn

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục bày tỏ niềm tin và kỳ vọng vào những quyết sách mới mang tính chiến lược.

Trên nền tảng những thành tựu đã tạo dựng trong nhiệm kỳ vừa qua, giáo dục được kỳ vọng tiếp tục kiến tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Giáo dục được đặt ở vị trí trung tâm

Nhiệm kỳ Đại hội XIII khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường phát triển tiếp theo của đất nước. Trong bức tranh chung ấy, giáo dục và đào tạo tiếp tục được khẳng định là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò trung tâm trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh quốc gia.

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trên nền tảng những kết quả đã đạt được, giới chuyên gia và đội ngũ nhà giáo bày tỏ niềm tin và kỳ vọng vào các quyết sách mang tính đột phá, qua đó tạo chuyển biến mạnh mẽ trong đào tạo nhân lực công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.

Nhìn lại 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, dù còn những khó khăn, thách thức, song đất nước ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện và có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Đặc biệt, ở những năm cuối nhiệm kỳ, nhiều quyết sách mang tính cách mạng đã được ban hành và tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, mở ra không gian phát triển mới.

Với ngành Giáo dục, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo được xem là dấu mốc quan trọng, thể hiện rõ tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược của Đảng đối với sự nghiệp trồng người. Nghị quyết không chỉ tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của giáo dục - đào tạo, mà còn cụ thể hóa khát vọng đưa giáo dục Việt Nam bứt phá, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thực tiễn triển khai cho thấy, nhiều chủ trương lớn của Đảng đã từng bước đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý, tổ chức dạy học và định hướng phát triển nguồn nhân lực. Giáo dục phổ thông tiếp tục đổi mới theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học; giáo dục đại học từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, gắn với nhu cầu thị trường lao động và yêu cầu phát triển khoa học - công nghệ.

Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ XIII là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin xã hội, đồng thời tạo tiền đề cho việc hoạch định các chính sách lớn trong giai đoạn tiếp theo.

Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và giáo dục STEM như những trụ cột nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh quốc gia.

Tin tưởng vào quyết sách kiến tạo nhân lực công nghệ cao

Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước đứng trước không ít khó khăn, thách thức, trong đó nguy cơ tụt hậu về công nghệ và rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu chuyển dịch từ lao động giá rẻ sang nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực công nghệ cao, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cần sớm ban hành khung định hướng chung về tuyển sinh các ngành STEM. Ảnh: CTV

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao như dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng, giáo dục cần đóng vai trò dẫn dắt trong đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng cao, nhất là ở các ngành nền tảng và STEM. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là chiến lược lâu dài gắn với sức cạnh tranh và vị thế quốc gia.

Từ thực tiễn quản lý và đào tạo, ông Nguyễn Tiến Thảo cho rằng cần sớm ban hành khung định hướng chung về tuyển sinh các ngành STEM, bảo đảm chất lượng đầu vào, tính minh bạch và sự phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước. Chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt, nhưng vẫn bảo đảm chuẩn đầu ra, trong đó chú trọng rèn luyện kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp và năng lực làm việc trong môi trường công nghệ cao.

Cùng với đó, việc tăng cường gắn kết giữa cơ sở giáo dục đại học với doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo. Các mô hình đào tạo “kép”, kết hợp giữa nhà trường - doanh nghiệp - tổ chức đánh giá độc lập, nếu được thí điểm và nhân rộng, sẽ giúp người học sớm tiếp cận thực tiễn, nâng cao khả năng thích ứng với thị trường lao động.

Cùng quan điểm này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), đánh giá cao và kỳ vọng vào dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV khi xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên như STEM, công nghệ cao, kinh tế số. Theo ông, đây là định hướng thể hiện tầm nhìn chiến lược, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới và yêu cầu cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các quốc gia.

Ông Trần Thành Nam cho rằng, để tạo đột phá trong phát triển nguồn nhân lực, trước hết cần có dự báo dài hạn về nhu cầu lao động chất lượng cao theo từng giai đoạn phát triển. Trên cơ sở đó, Nhà nước cần có chính sách đầu tư trọng điểm cho các ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, kỹ thuật số thông qua học bổng, chương trình đào tạo tinh hoa và hệ thống viện nghiên cứu mạnh.

Không chỉ dừng lại ở giáo dục đại học, giáo dục STEM và giáo dục trải nghiệm cũng cần được tăng cường từ sớm, gắn chặt với thực tiễn sản xuất - kinh doanh. Việc tổ chức dạy học theo hướng lấy thực hành làm trọng tâm, tăng cường liên kết với doanh nghiệp sẽ giúp người học hình thành năng lực nghề nghiệp vững chắc, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số.

Hướng tới Đại hội XIV của Đảng, những ý kiến tâm huyết từ các nhà giáo thể hiện rõ niềm tin và kỳ vọng vào các quyết sách sắp tới. Trên nền tảng những thành tựu đạt được trong nhiệm kỳ XIII, cùng với tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược, giáo dục được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực then chốt, góp phần kiến tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Thống Nhất