Hướng tới Đại hội XIV: 'Động cơ' tăng trưởng mới nhìn từ Nghị quyết 57
Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã đặt khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào đúng vị trí 'động cơ trung tâm' của mô hình tăng trưởng mới, giúp nền kinh tế đạt tốc độ phát triển nhanh nhưng vẫn bảo đảm tính bền vững.
Trên tinh thần đó, Nghị quyết 57 nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện khung thể chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thiết kế các chính sách ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu, phát triển, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Thực tiễn tăng trưởng cho thấy định hướng này đang dần được hiện thực hóa. Nhiều ngành then chốt như điện tử, thiết bị điện, ô tô, dược phẩm không chỉ mở rộng sản xuất mà còn hình thành các trung tâm R&D tại Việt Nam, cho thấy xu hướng dịch chuyển từ “công xưởng gia công” sang mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi sản xuất toàn cầu.
Dù mức chi cho khoa học – công nghệ hiện mới đạt khoảng 0,53% GDP, song điểm đáng chú ý là tốc độ tăng chi bình quân trên 10% mỗi năm. Quan trọng hơn, bước xoay trục chiến lược của mô hình tăng trưởng từ phụ thuộc vào lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên sang dựa trên tri thức, công nghệ và sáng tạo là tín hiệu đầy tích cực.
Nếu các cải cách được triển khai một cách thực chất và nhất quán, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ trở thành trụ cột nâng cao năng suất nhân tố tổng hợp lên mức 4–5% mỗi năm. Đây không chỉ là thước đo chất lượng tăng trưởng, mà còn là điều kiện tiên quyết để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026–2030, tạo nền tảng vững chắc cho một nền kinh tế tự chủ, hiện đại và có sức cạnh tranh cao.
