Hướng tới hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi

(Lưu ý: Ảnh chỉ dùng cho báo điện tử)

Chăm sóc người cao tuổi đã và đang được các cấp, ngành của thành phố Đà Nẵng quan tâm ở nhiều cấp độ, từ chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng, điều trị chuyên sâu, chăm sóc ban ngày đến chuẩn bị đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp. Trong đó, tuyến cơ sở giữ vai trò gần dân, giúp người cao tuổi tiếp cận dịch vụ ngay tại nơi sinh sống.

Đa dạng dịch vụ chăm sóc

Tại xã Bà Nà, ông Nguyễn Tấn Phát, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết trạm y tế lập danh sách người bệnh, người cao tuổi khó khăn trong đi lại để nhân viên y tế đến tận nhà thăm khám hằng tháng. Địa phương cũng chú trọng phát huy y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Còn theo bà Bùi Thị Thanh Phượng, phụ trách Phòng Dân số - Trẻ em - Bảo trợ xã hội, Trạm Y tế phường Cẩm Lệ, chăm sóc người cao tuổi cần được thực hiện chủ động, toàn diện trước khi bệnh tật trở thành gánh nặng. Từ quản lý sức khỏe tại cộng đồng, chăm sóc tại nhà đến kết nối với các bệnh viện, mạng lưới y tế cơ sở đang từng bước đưa dịch vụ đến gần hơn với người cao tuổi, phù hợp nhu cầu và khả năng tiếp cận của từng nhóm.

Từ chăm sóc ban đầu tại cơ sở, các dịch vụ dành cho người cao tuổi tiếp tục được phát triển theo hướng chuyên biệt tại các bệnh viện. Bệnh viện C Đà Nẵng xác định lão khoa là một trong những trụ cột chiến lược trong định hướng phát triển 10 năm tới, chuyển mạnh từ mô hình “bệnh viện đa khoa điều trị bệnh cấp tính” sang “trung tâm y học chuyên sâu tích hợp chăm sóc người cao tuổi toàn diện”.

Tại Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng, Phòng khám Sức khỏe tâm thần người cao tuổi được đưa vào hoạt động từ tháng 6/2025, với đội ngũ bác sĩ, y tá được đào tạo chuyên sâu về lão khoa. Phòng khám bố trí tại tầng 1, thuận tiện cho người cao tuổi đi lại.

Học viên thực hành kỹ năng tại lớp chăm sóc người cao tuổi của Trung tâm Dạy nghề hướng nghiệp Á Âu chi nhánh Đà Nẵng. Ảnh: TRÂM ANH

Cùng với việc mở rộng dịch vụ, nhu cầu nhân lực chăm sóc người cao tuổi cũng được các cơ sở đào tạo nghề đón đầu. Từ tháng 5/2026, Trung tâm Dạy nghề hướng nghiệp Á Âu chi nhánh Đà Nẵng mở lớp chăm sóc người cao tuổi. Đến nay, đơn vị đã tổ chức hai lớp với khoảng 30 học viên.

Qua đào tạo và kết nối việc làm, bà Trần Thị Hải Lý, Phó Giám đốc trung tâm nhận thấy nhu cầu nhân lực đang tăng từ các cơ sở chăm sóc, viện dưỡng lão đến các gia đình cần người chăm sóc tại nhà. Yêu cầu đối với người làm nghề cũng ngày càng chuyên nghiệp.

Người chăm sóc cần kiến thức về sức khỏe, dinh dưỡng, bệnh lý thường gặp, tâm lý người cao tuổi; biết nhận diện dấu hiệu bất thường, phòng ngừa té ngã, sơ cứu, hỗ trợ phục hồi chức năng và chăm sóc người sa sút trí tuệ. Vì vậy, chương trình đào tạo chú trọng thực hành, đồng thời rèn thái độ nghề nghiệp, sự kiên nhẫn, trách nhiệm và kỹ năng giao tiếp với người cao tuổi.

Học viên thực hành kỹ năng tại lớp chăm sóc người cao tuổi của Trung tâm Dạy nghề hướng nghiệp Á Âu chi nhánh Đà Nẵng. Ảnh: TRÂM ANH

Thích ứng nhu cầu ngày càng lớn

Bên cạnh các dịch vụ chuyên biệt, hình thức chăm sóc cũng ngày càng đa dạng. Các mô hình chăm sóc ban ngày đang được nhiều bệnh viện triển khai, như: “Đơn vị chăm sóc người cao tuổi ban ngày” (Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng), Trung tâm Daycare (Bệnh viện 199). Các mô hình kết hợp khám, điều trị, phục hồi chức năng và nghỉ dưỡng, mở thêm lựa chọn chăm sóc người cao tuổi vào ban ngày.

Ở một mắt xích khác, tháng 6/2026, Hội Lão khoa được thành lập nhằm kết nối đội ngũ chuyên gia, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật trong lĩnh vực lão khoa.

Hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi cần kết nối nhiều mắt xích, từ gia đình, cộng đồng đến y tế cơ sở và điều trị chuyên sâu. Ảnh: TRÂM ANH

Những dịch vụ đang được mở rộng là một phần của bài toán khi Đà Nẵng bước vào quá trình già hóa dân số. Số liệu thống kê chuyên ngành dân số năm 2026 ghi nhận thành phố có khoảng 418.632 người cao tuổi, chiếm 13,65% dân số.

Địa bàn trải từ đô thị, đồng bằng đến miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, với nhu cầu và điều kiện tiếp cận dịch vụ khác nhau. Vì vậy, chăm sóc người cao tuổi không chỉ dừng ở khám, chữa bệnh mà còn mở rộng đến chăm sóc tại nhà, cộng đồng, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn. Khi nhu cầu ngày càng lớn và đa dạng, các dịch vụ cũng cần được kết nối để hình thành hệ thống chăm sóc phù hợp.

Cách tiếp cận chăm sóc ở nhiều cấp độ cũng được thể hiện trong định hướng thích ứng với già hóa dân số ở cấp quốc gia. Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 23/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ xác định công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Các giải pháp trải từ chăm sóc tại nhà, cộng đồng đến phát triển trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng, câu lạc bộ người cao tuổi; đồng thời khuyến khích các cơ sở kết hợp chăm sóc, y tế và phục hồi chức năng.

Tại Đà Nẵng, Kế hoạch số 72/KH-UBND ngày 25/2/2026 của UBND thành phố về tăng cường công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số tiếp tục cụ thể hóa Chỉ thị số 35/CT-TTg. Thành phố định hướng phát triển chăm sóc tại nhà, tại cộng đồng; nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, tăng cường vai trò y tế cơ sở và chăm sóc dài hạn. Đồng thời rà soát cơ sở vật chất để phát triển trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng và câu lạc bộ người cao tuổi phù hợp thực tế.