Hướng tới kinh tế biển xanh, bền vững

Kế thừa, điều chỉnh để phù hợp giai đoạn mới

Trước đó, Nghị quyết số 255/2019/NQ-HĐND ngày 11-7-2019 của HĐND thành phố Đà Nẵng (cũ) đã tạo nền tảng quan trọng cho việc hỗ trợ ngư dân phát triển sản xuất. Qua hơn 5 năm triển khai, chính sách đã hỗ trợ 1.449 lượt tàu cá của 1.287 chủ tàu, với tổng kinh phí gần 29 tỷ đồng, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác hải sản, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện hoạt động trên biển, từng bước hướng tới bảo vệ nguồn lợi và phát triển bền vưng ngành thủy sản. Việc tiếp tục ban hành chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản giai đoạn 2026-2030 không chỉ đáp ứng yêu cầu thực tiễn mà còn phù hợp với chủ trương phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Theo UBND thành phố, các nội dung chính sách trình HĐND lần này cơ bản kế thừa những quy định còn phù hợp của Nghị quyết số 255/2019/NQ-HĐND, đồng thời điều chỉnh, bổ sung nhằm phù hợp với quy định pháp luật hiện hành, tình hình thực tiễn và khả năng cân đối ngân sách của thành phố sau hợp nhất. Đáng chú ý, chính sách lần này mở rộng đối tượng áp dụng cho thành phố Đà Nẵng mới, bao gồm các chủ sở hữu tàu cá được đăng ký tại thành phố Đà Nẵng và tàu cá đã đăng ký tại Đà Nẵng và Quảng Nam trước đây. Bên cạnh đó, bổ sung trách nhiệm của chủ tàu cá trong việc bảo đảm tính chính xác, trung thực của hồ sơ đề nghị hỗ trợ. Một số nội dung hỗ trợ được điều chỉnh theo hướng tập trung, hiệu quả hơn như: chỉ hỗ trợ mua bảo hiểm thân tàu đối với tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên; giảm mức hỗ trợ mua mới thiết bị giám sát hành trình xuống còn 50% nhưng không quá 11 triệu đông/thiết bị, áp dụng đến hết năm 2027, nhằm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách trong điều kiện số lượng tàu cá nhiều hơn trước đây.

Thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh

Hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế biển xanh, bền vững, thành phố đề xuất nhiều chính sách mang tính định hướng lâu dài. Trong đó, việc hỗ trợ cước phí thuê bao dịch vụ cho hệ thống Nhật ký khai thác thủy sản và Nhật ký thu mua, chuyển tải thủy sản điện tử được xem là giải pháp quan trọng nhằm khuyến khích ngư dân tuân thủ quy định, nâng cao tính minh bạch trong quản lý hoạt động khai thác. Cùng với đó, thành phố tiếp tục hỗ trợ xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, thông qua các hình thức hủy, phá dỡ tàu cá; hỗ trợ thay thế máy chính không đủ điều kiện đăng kiểm; tạo điều kiện cho ngư dân cải hoán, nâng cấp tàu cá đáp ứng quy định hiện hành. Các chính sách này được áp dụng đến hết năm 2027, góp phần từng bước cơ cấu lại đội tàu cá theo hướng hiện đại, an toàn và hiệu quả hơn.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề từ nghề lưới kéo - nghề khai thác có nguy cơ cao gây suy giảm nguồn lợi - sang các nghề khai thác khác không thuộc danh mục nghề cấm được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong hoạt động khai thác thủy sản, giảm áp lực lên nguồn lợi ven bờ, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao thu nhập cho ngư dân, tạo sinh kế ổn định, đồng thời kiểm soát chặt chẽ để hướng tới khai thác thủy sản bền vững. Theo đó, ngư dân được hỗ trợ mua mới ngư cụ, trang thiết bị, cải hoán tàu cá với mức hỗ trợ không quá 50 triệu đồng/tàu, qua đó góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển bền vững hoạt động khai thác.

Giải pháp để chính sách đi vào cuộc sống

Để các chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản giai đoạn 2026-2030 thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả bền vững, việc triển khai đồng bộ các giải pháp là yêu cầu cấp thiết. Trong đó, công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện cần được xác định là nguyên tắc xuyên suốt, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng mức và đúng quy định pháp luật, qua đó ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách và bảo đảm công bằng trong thụ hưởng.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế thực hiện, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh nhằm giúp ngư dân nắm rõ nội dung, điều kiện và thời hạn hưởng chính sách, đặc biệt là các chính sách chỉ áp dụng đến hết ngày 31-12-2027. Việc tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ, thủ tục không chỉ góp phần hạn chế sai sót mà còn rút ngắn thời gian giải quyết, tạo điều kiện thuận lợi để chính sách sớm phát huy tác dụng. Song song đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác thủy sản, nhất là trong quản lý đăng ký, đăng kiểm, cấp phép tàu cá, chứng nhận an toàn thực phẩm và lắp đặt, đồng bộ thiết bị giám sát hành trình. Việc cập nhật đầy đủ, kịp thời dữ liệu vào Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ công tác theo dõi, giám sát và hoạch định chính sách.

Bên cạnh công tác quản lý, việc nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân giữ vai trò quan trọng. Ngư dân cần chủ động chuyển đổi nghề phù hợp, thực hiện lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, cải hoán tàu cá theo quy định và tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng trong phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đồng thời, xem xét đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý, giám sát hoạt động khai thác, gắn với phát triển và tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực cho ngư dân yên tâm bám biển, góp phần xây dựng ngành thủy sản Đà Nẵng phát triên theo hướng hiện đại, bền vững và kinh tế biển xanh.

MINH SƠN