Hủy bản án 11 năm tù đối với cựu Phó giám đốc Dương Tấn Thiện, Bạc Liêu

Chiều nay, 19-6, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm Tòa án tỉnh Cà Mau đã tuyên án đối với vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) TP Bạc Liêu. Phiên tòa phúc thẩm được mở từ chiều ngày 12-6, sau một buổi xét xử, HĐXX quyết định nghị án kéo dài đến chiều hôm nay mới đưa ra phán quyết cuối cùng.

Tòa tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm số 57/2025/HS-ST ngày 26-9-2025 của Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cà Mau (tỉnh Cà Mau), để điều tra, xét xử lại. HĐXX cũng Quyết định tiếp tục tạm giam bị cáo Dương Tấn Thiện cho đến khi Viện kiểm sát thụ lý lại vụ án.

Hai bị cáo Dương Tấn Thiện và Lê Hoàng Nhạc nghe Tòa tuyên án chiều nay 19-6-2026. Ảnh: TRẦN VŨ

Nguyên nhân dẫn đến quyết định hủy án sơ thẩm được HĐXX phân tích chỉ rõ là do thiếu căn cứ buộc tội.

Bản án sơ thẩm tuyên phạt mức án nghiêm khắc

Trước đó, tại Bản án hình sự sơ thẩm số 57/2025/HS-ST ngày 26-9-2025, Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cà Mau (tỉnh Cà Mau) đã tuyên bố các bị cáo Dương Tấn Thiện (cựu Phó Giám đốc Chi nhánh VPĐKĐĐ TP Bạc Liêu) và Lê Hoàng Nhạc (cựu nhân viên kỹ thuật) phạm tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Theo án sơ thẩm, vào năm 2019, trong quá trình xử lý hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nuôi trồng thủy sản sang đất ở tại đô thị đối với hai thửa đất số 113 và 114 (tách từ thửa 262 cũ, khóm 3, phường 2, TP Bạc Liêu) của vợ chồng ông Nguyễn Văn Tường và bà Trần Thị Xuân Đào, các bị cáo đã có hành vi làm trái công vụ. Dù hồ sơ thể hiện các thửa đất này tiếp giáp với thửa 115 vốn nằm mặt tiền đường quy hoạch Châu Thị Tám và cùng một chủ sử dụng, bị cáo Thiện vẫn chỉ đạo bị cáo Nhạc lập phiếu chuyển thông tin xác định nghĩa vụ tài chính đất đai với vị trí là "đất ở tối thiểu" thay vì "vị trí 1". Sai sót này dẫn đến việc Chi cục Thuế áp mức giá 320.000 đồng/m² thay vì đơn giá quy định, gây thiệt hại, thất thu cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 4,2 tỉ đồng.

Cấp sơ thẩm đã xử phạt bị cáo Dương Tấn Thiện 11 năm tù và bị cáo Lê Hoàng Nhạc 10 năm tù. Bản án cũng kiến nghị cơ quan Thuế và các đơn vị liên quan phối hợp truy thu số tiền thuế thất thoát từ ông Tường, bà Đào. Sau đó, các bị cáo đồng loạt kêu oan, đề nghị tuyên vô tội. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vợ chồng ông Tường cũng kháng cáo xin không buộc nộp thêm tiền sử dụng đất.

Hủy án sơ thẩm vì thiếu hụt chứng cứ nền tảng

Tại phiên tòa phúc thẩm, sau khi nghiên cứu toàn diện hồ sơ và tiến hành tranh tụng, HĐXX phúc thẩm nhận định quá trình điều tra, xét xử ở cấp sơ thẩm còn nhiều điểm chưa rõ ràng, mâu thuẫn về mặt chứng cứ và thủ tục tố tụng mà cấp phúc thẩm không thể tự mình bổ sung, làm rõ.

Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau. Ảnh: TRẦN VŨ

Cụ thể, đối với hành vi bị cáo buộc "làm trái công vụ", cơ quan điều tra cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ và làm rõ các văn bản, thủ tục nền tảng liên quan đến quy trình cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định tại Điều 69 và Điều 70 của các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai. Trong chuỗi hành vi tố tụng, quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất mang tính chất hành vi nền tảng; do đó, việc chỉ tập trung xử lý khâu sau (xác định nghĩa vụ tài chính của cơ quan đăng ký đất đai) mà bỏ qua khâu ban đầu (quyết định cho phép của UBND) là thiếu tính toàn diện, có nguy cơ bỏ lọt trách nhiệm hoặc dồn toàn bộ hậu quả pháp lý lên các bị cáo.

Đặc biệt, HĐXX phúc thẩm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định thiệt hại thực tế trong vụ án. Tại tòa, các bị cáo và luật sư bào chữa đều chứng minh có sự khác biệt rõ rệt giữa bản đồ quy hoạch giấy và hiện trạng thực địa (đường Châu Thị Tám thực tế còn cách thửa đất một khoảng cách khá xa). Do vậy, việc trưng cầu cơ quan chuyên môn tiến hành đo đạc độc lập, thẩm định lại tại chỗ để xác định chính xác ranh giới, vị trí thực tế của các thửa đất số 113, 114 là cần thiết nhằm có căn cứ vững chắc kết luận có thiệt hại thực tế xảy ra hay không.

Ngoài ra, hồ sơ sơ thẩm cũng bộc lộ mâu thuẫn nội tại khi vừa nhận định các bị cáo "không thừa nhận hành vi phạm tội" trong suốt quá trình xét xử, vừa áp dụng tình tiết giảm nhẹ "thành khẩn khai báo" (điểm s khoản 1 Điều 51 BLHS). Việc áp dụng pháp luật thiếu thống nhất này làm giảm tính thuyết phục của bản án sơ thẩm.

Từ các căn cứ trên, HĐXX phúc thẩm quyết định áp dụng điểm c khoản 1 Điều 355 và khoản 1 Điều 358 Bộ luật Tố tụng hình sự, tuyên chấp nhận một phần kháng cáo của các bị cáo và người liên quan, hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 57/2025/HS-ST ngày 26-9-2025 của Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cà Mau.

Đồng thời, Tòa tuyên chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Cà Mau để điều tra lại theo thủ tục chung.