Huỳnh Lập có nỗ lực nhưng vẫn chưa thoát khỏi 'web-drama'

Huỳnh Lập là một trường hợp tương đối đặc biệt của điện ảnh Việt Nam những năm trở lại đây. Xuất thân từ một người chuyên làm web-drama, nam đạo diễn thực chất hiếm khi được đánh giá cao về khả năng tạo được một câu chuyện có ngôn ngữ và cấu trúc điện ảnh chuẩn mực. Song những tác phẩm của Huỳnh Lập vẫn nhận được sự đón nhận lớn, đặc biệt là với những khán giả tìm đến điện ảnh như một hoạt động để giải trí đơn thuần.

Sự hài hước, duyên dáng trong các mảng miếng, khả năng tạo sự đồng cảm, cùng việc khai thác chất liệu tâm linh gần gũi với đời sống là những điểm giúp phim của Huỳnh Lập dễ tiếp cận số đông.

Sau con số kỷ lục của Nhà gia tiên, Huỳnh Lập cũng không giấu tham vọng hướng đến những cột mốc lớn hơn, mà như anh đã chia sẻ, quyết tâm lớn nhất vẫn là “dự án sau phải doanh thu cao hơn dự án trước”.

Và ở Nghỉ hè sợ nghỉ hưu, tham vọng đó đã được cụ thể hóa thông qua việc mở rộng chủ đề, khi Huỳnh Lập đan xen câu chuyện về gia đình cùng với lòng yêu nước, một tổ hợp có khả năng chạm tới số đông, song cũng không dễ xử lý.

Tham vọng của Huỳnh Lập

Nghỉ hè sợ nghỉ hưu xoay quanh Trí Bình (Cody Nam Võ), một chàng trai trẻ đang ấp ủ kế hoạch khởi nghiệp với quán cà phê tự thiết kế. Vì thiếu vốn, Bình bèn trở về quê tìm ông nội là ông Thời (NSƯT Cao Minh), một cựu chiến binh sống nguyên tắc và khép kín, với hy vọng mượn căn nhà của ông để thực hiện dự định.

Trong thời gian ở lại, Bình bắt đầu nhận ra ông nội có nhiều biểu hiện bất thường, đặc biệt vào ban đêm. Những lời đồn trong làng cùng hàng loạt sự việc khó lý giải khiến Bình nghi ngờ ông Thời đang bị một thế lực tâm linh đeo bám. Từ đó, cậu bắt đầu lần theo những dấu hiệu bất thường diễn ra trong căn nhà.

Song càng đi sâu, Bình càng chạm đến một phần quá khứ mà ông nội chưa từng kể. Những ký ức về chiến tranh, đồng đội đã hy sinh và mất mát kéo dài hàng chục năm vẫn âm thầm ám ảnh ông Thời. Từ câu chuyện tưởng như chỉ xoay quanh xung đột giữa hai ông cháu, bộ phim dần mở rộng sang hành trình của Bình khi bước vào thế giới của một thế hệ từng đi qua chiến tranh.

Nghỉ hè sợ nghỉ hưu pha trộn nhiều thể loại, từ hài, tâm linh đến gia đình và chính kịch.

Dễ thấy, Nghỉ hè sợ nghỉ hưu có những tiền đề đầy tiềm năng. Ở đó có xung đột thế hệ, ký ức chiến tranh, một cuộc truy tìm sự thật xuất hiện dưới dáng dấp của những hiện tượng tâm linh, và cả sự hài hước - vốn là thế mạnh của Huỳnh Lập. Tất thảy đều có sự thú vị riêng và mối liên hệ nhất định với nhau.

Nghỉ hè sợ nghỉ hưu vẫn có những khoảnh khắc cho thấy Huỳnh Lập khá nhạy với không khí của từng thể loại phim. Ở mảng hài, tác phẩm đôi lúc xây dựng được nhịp điệu tốt, biết cách đẩy sự cường điệu đúng điểm để tạo tiếng cười. Với kinh dị, một số phân đoạn cũng đủ sức tạo cảm giác bất an nhờ cách dàn dựng, âm thanh và lựa chọn thời điểm tung ra cú hù dọa.

Ở những trường đoạn tear-jerking (chủ động lấy nước mắt) cuối phim, câu chuyện dần tập trung nhiều hơn vào những mất mát và dư âm chiến tranh để lại. Đây cũng là lúc tác phẩm chạm đến các chất liệu vốn khá gần gũi với khán giả Việt như tình thân, sự hy sinh hay nỗi đau chia lìa. Nhờ vậy, phần cảm xúc ở nửa sau nhìn chung dễ tiếp nhận hơn, tạo được sự đồng cảm nhất định.

Dù vậy, những điểm sáng riêng lẻ ở một số phân đoạn là chưa đủ để giúp nam đạo diễn tạo nên một tác phẩm thực sự thuyết phục. Đó nay, Huỳnh Lập vốn có xu hướng làm phim khá tự do, ít chịu ràng buộc bởi một khuôn khổ thể loại cố định. Ở Nghỉ hè sợ nghỉ hưu, sự tự do ấy đôi lúc bị đẩy quá xa, khi các thể loại kinh dị, tâm linh, hài, gia đình, chính kịch liên tục đan xen, phần nào làm không khí phim bị đứt gãy.

Trong phần lớn thời lượng, diễn biến phim cũng có phần thiếu mạch lạc, rối rắm khi cùng lúc theo đuổi quá nhiều mâu thuẫn và chủ đề khác nhau, từ sang chấn chiến tranh, mâu thuẫn giữa những người bạn, xung đột cha con, hoàn cảnh của hai đứa trẻ bị bỏ rơi cho đến lòng yêu nước. Quá nhiều vấn đề cùng được đặt ra khiến thời lượng dành cho từng tuyến trở nên hạn chế, nhiều mâu thuẫn vì thế chưa kịp được đào sâu đã phải nhường chỗ cho những diễn biến khác.

Phim đã thu gần 42 tỷ đồng, tiếp tục dẫn đầu phòng vé Việt.

Huỳnh Lập chưa thoát được web-drama

Thực tế, không thể phủ nhận những nỗ lực của Huỳnh Lập trong việc giúp bộ phim thoát khỏi dáng dấp “web-drama” vốn từng bị nhắc đến ở các tác phẩm trước. Ở Nghỉ hè sợ nghỉ hưu, phần hình ảnh được chăm chút hơn, cách lựa chọn góc máy cũng đa dạng và có chủ ý hơn trong việc tạo không khí cho từng phân đoạn. Âm thanh cũng bắt đầu tham gia rõ hơn vào quá trình kể chuyện, dẫn dắt cảm xúc, dù phần nhiều vẫn đóng vai trò minh họa.

Song ở cách kể chuyện, Huỳnh Lập vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi dấu vết của web-drama. Nghỉ hè sợ nghỉ hưu dồn dập lời thoại, mảng miếng, punchline, các cú twist và những cao trào nhỏ nối tiếp nhau. Nhịp phim vì thế khá nhanh, gần như luôn có tình huống mới để giữ sự chú ý của người xem. Cách làm này khiến phim thiếu những khoảng lặng để khán giả suy ngẫm, đồng thời cũng khó hình thành đường dây kịch tính đủ chặt chẽ.

Bên cạnh đó, phim đôi lúc vẫn sa đà vào lối minh họa, diễn giải hơn mức cần thiết. Nhân vật thường nói rõ điều mình nghĩ, kể lại quá khứ hoặc phát biểu thông điệp thay vì để hình ảnh và tình huống tự gợi ra. Nhiều chi tiết trong quá khứ lại được kể gần như hoàn toàn qua các đoạn flashback. Cách kể này giúp khán giả dễ theo dõi, nhưng đôi lúc cũng thiếu khoảng trống để người xem tự cảm nhận.

Về diễn xuất, đây có thể xem là một trong những điểm sáng tương đối rõ của phim. NSƯT Cao Minh tạo được sự chân thành trong vai ông Thời, nhất là ở những phân đoạn nhân vật đối diện với ký ức chiến tranh và những nỗi niềm khó nói. Cody Nam Võ, trong lần đầu chạm ngõ điện ảnh, cũng khá hợp vai Bình ở nửa đầu với vẻ ngô nghê, hồn nhiên. Tuy vậy, khi câu chuyện đòi hỏi nhiều hơn về khả năng xử lý tâm lý, sự non kinh nghiệm của nam diễn viên bắt đầu lộ ra, một số phản ứng còn vụng và cường điệu.

Hứa Vĩ Văn và Hồng Ánh trong vai cặp vợ chồng mang nhiều lo toan, khúc mắc nhìn chung hoàn thành vai ở mức ổn. Ở hồi đầu, đôi chỗ cả hai tương đối tự nhiên, phần nào cũng đến từ cách tình huống được đẩy khá nhanh. Sang nửa sau, khi câu chuyện dành nhiều khoảng trống hơn cho những giãi bày trong gia đình, cả hai dần tìm lại được sự chân thành và tạo ra một số khoảnh khắc cảm xúc.

Với Nghỉ hè sợ nghỉ hưu, Huỳnh Lập vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi cách kể chuyện kiểu web-drama.

Trong khi đó, Huỳnh Lập vẫn phát huy tốt sở trường ở các mảng miếng hài, với cách tung hứng duyên và khả năng tạo tiếng cười khá tự nhiên. Song ở một số phân đoạn, lối diễn vẫn hơi cường điệu, phảng phất tính sân khấu, nhất là khi biểu cảm và động tác được đẩy lên khá rõ để nhấn vào tình huống.

Với doanh thu của Nghỉ hè sợ nghỉ hưu hiện tại, Huỳnh Lập lần nữa cho thấy bản thân vẫn là một nhà làm phim có khả năng nắm bắt thị hiếu, biết cách tạo ra tác phẩm dễ tiếp cận. Song rõ ràng, nếu muốn tiến xa hơn ở màn ảnh rộng, ghi dấu như một đạo diễn điện ảnh thực thụ, anh có lẽ vẫn cần hoàn thiện thêm về cách kể chuyện và tìm ra một ngôn ngữ điện ảnh cho bản thân.