IEA: Xung đột leo thang trở lại có thể đảo lộn kịch bản thế giới thừa dầu trong 2027

Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới có thể thừa một lượng dầu lớn trong năm 2027, nhưng sự leo thang trở lại trong cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran có thể đảo lộn kịch bản này...

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Dự báo này được IEA đưa ra sau khi nguồn cung dầu toàn cầu hồi phục mạnh trong tháng 6 nhờ eo biển Hormuz mở cửa trở lại, nhưng vẫn còn thấp hơn so với trước chiến tranh.

Tháng 6 vừa qua, tình trạng thắt chặt nguồn cung trên thị trường dầu mỏ toàn cầu đã được giải tỏa phần nào, khi thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran cho phép mở lại eo biển Hormuz. Ở giai đoạn đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đóng cửa, nguồn cung dầu toàn cầu đã thiệt hại tới 14 triệu thùng dầu mỗi ngày .

Theo IEA, nguồn cung dầu toàn cầu đã tăng 4,1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 6, nhưng vẫn thấp hơn 9,4 triệu thùng mỗi ngày so với mức trước chiến tranh.

Cũng trong báo cáo được công bố vào ngày 10/7, IEA nhấn mạnh rằng một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Washington và Tehran là điều cần thiết để thị trường dầu toàn cầu trở lại trạng thái bình thường. “Tuy nhiên, đợt leo thang các hành động thù địch vào hôm 7-8/7 đã phủ bóng lên triển vọng phục hồi nguồn cung dầu và có thể đảo lộn dự báo cho rằng thị trường dầu sẽ chuyển sang trạng thái dư cung trong năm tới”, báo cáo viết.

Định chế có trụ sở ở Paris dự báo nguồn cung dầu toàn cầu sẽ tăng thêm 7,5 triệu thùng mỗi ngày trong năm tới sau khi giảm 3,7 triệu thùng mỗi ngày trong năm nay, nhưng sự phục hồi như vậy sẽ phụ thuộc vào việc lưu thông qua eo biển Hormuz có được cải thiện hay không.

Dự báo của IEA về năm 2027 cho thấy nguồn cung dầu sẽ vượt nhu cầu 4,62 triệu thùng mỗi ngày, từ chỗ thiếu hụt 860.000 thùng mỗi ngày trong năm nay, với điều kiện các nhà sản xuất dầu có thể khởi động lại các mỏ và các nhà máy lọc dầu có thể tiếp tục vận chuyển sản phẩm một cách bình thường.

IEA cũng dự báo nhu cầu dầu toàn cầu sẽ giảm 1 triệu thùng mỗi ngày trong năm nay, trước khi phục hồi và tăng 2 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2027.

Trong ngắn hạn, IEA dự báo mùa cao điểm tiêu thụ nhiên liệu trong những tháng hè, cùng với giá dầu thấp hơn, sẽ nâng mức tiêu thụ dầu toàn cầu tăng khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày so với mức thấp nhất vào tháng 5 trong thời kỳ căng thẳng nhất của cuộc khủng hoảng.

"Giá dầu thấp hơn nhiều so với mức đỉnh trong thời gian chiến tranh cũng đang thúc đẩy tăng trưởng nhu cầu dầu, bên cạnh triển vọng kinh tế sáng sủa hơn”, IEA cho biết trong báo cáo.

Do căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại trong tuần này, giá dầu thô Brent giao sau tại thị trường London đã tăng khoảng 5% cả tuần và giá dầu WTI giao sau tại New York tăng khoảng 4%.

Chốt phiên ngày thứ Sáu (10/7), giá dầu Brent giảm 0,4%, còn 76,01 USD/thùng. Giá dầu WTI giảm 0,95, còn 71,41 USD/thùng.

So với xuất khẩu dầu thô, hoạt động lọc dầu và vận chuyển sản phẩm dầu đã phản ứng chậm hơn với việc mở lại eo biển Hormuz - IEA cho biết. Độ trễ này kết hợp với mùa cao điểm nhu cầu nhiên liệu trong mùa hè đã dẫn tới tình trạng thắt chặt nguồn cung thị trường nhiên liệu tinh chế và đẩy lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu lên cao.

"Sự ngắt kết nối giữa một bên là thị trường dầu thô có nguồn cung đang phục hồi tốt và một bên là thị trường nhiên liệu vẫn thắt chặt đã dẫn tới tăng giá nhiên liệu và lợi nhuận của hoạt động lọc dầu tăng lên mức cao nhất trong 4 năm trở lại đây vào đầu tháng 7 này”, báo cáo của IEA cho biết.

Mối lo ngại về thiếu hụt nhiên liệu máy bay đã được thay thế bằng lo ngại về nguồn cung xăng và dầu diesel thắt chặt - IEA bổ sung.

Nguồn cung trên thị trường dầu diesel ở khu vực Đại Tây Dương rơi vào tình trạng thắt chặt nhanh chóng trong những tuần gần đây do sản lượng hạn chế từ Trung Đông cộng thêm sự sụt giảm chóng mặt trong xuất khẩu diesel của Nga, khi Ukraine tăng cường tấn công vào cơ sở hạ tầng lọc dầu của nước này.

Trong khi đó, dòng chảy dầu thô trên biển gia tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại đã đưa tồn trữ dầu toàn cầu tăng lần đầu tiên trong 4 tháng vào tháng 6 vừa qua, với mức tăng 21 triệu thùng - theo IEA. Trước đó, tồn trữ dầu toàn cầu đã giảm tổng cộng 360 triệu thùng trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5.