Indonesia cân nhắc tham khảo mô hình eo biển Hormuz, áp thuế tàu thuyền qua eo biển Malacca
Indonesia đang xem xét khả năng áp dụng một khoản phí đối với các tàu đi qua eo biển Malacca có tầm quan trọng chiến lược, trong bối cảnh chính phủ tìm cách khai thác nguồn thu từ một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới.

Eo biển Malacca nhìn từ Malacca, Malaysia. Ảnh: THX/TTXVN
Theo báo Jakarta Globe tối 22/4, Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa cho rằng đề xuất này phù hợp với chỉ đạo của Tổng thống Prabowo Subianto nhằm đưa Indonesia trở thành một trung tâm quan trọng trong thương mại toàn cầu thay vì chỉ là một nền kinh tế bên lề.
Phát biểu tại một hội thảo do Sarana Multi Infrastruktur tổ chức ở Jakarta hôm thứ Tư (22/4), Bộ trưởng Tài chính Sadewa tuyên bố: “Indonesia không phải là một quốc gia bên lề. Chúng tôi nằm trên một tuyến thương mại và năng lượng toàn cầu quan trọng, nhưng các tàu đi qua eo biển Malacca lại không bị thu phí”.
Eo biển Malacca, tiếp giáp với Indonesia, Malaysia và Singapore, là một huyết mạch thiết yếu của thương mại toàn cầu, nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, được coi là một “điểm nghẽn” kinh tế quan trọng, tương đương với eo biển Hormuz, kênh đào Suez và kênh đào Panama.
Ông Purbaya cho rằng bất kỳ khoản phí nào cũng cần được triển khai thông qua sự phối hợp với các quốc gia láng giềng, đồng thời nhấn mạnh rằng Indonesia kiểm soát phần lớn tuyến đường thủy này.
Bộ trưởng Tài chính Indonesia cũng đề cập đến các cuộc thảo luận tại Iran về việc thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz như một mô hình tham khảo.
Tuy nhiên, ý tưởng này đi ngược lại lập trường của Singapore. Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan cho biết việc đi lại qua eo biển Malacca và eo biển Singapore phải luôn mở và tự do đối với tất cả các bên sử dụng.
Theo báo The Edge, phát biểu tại sự kiện Tuần lễ Hàng hải 2026 (Singapore Maritime Week 2026), ông Balakrishnan nhấn mạnh: “Quyền quá cảnh được bảo đảm cho tất cả mọi người” và Singaore “sẽ không tham gia vào bất kỳ nỗ lực nào nhằm đóng cửa, ngăn chặn hay áp đặt phí qua lại trong khu vực của mình”.
Bản thân Bộ trưởng Tài chính Indonesia cũng thừa nhận rằng đề xuất thu phí qua eo biển Malacca vẫn đang ở giai đoạn rất sớm và khó có khả năng được triển khai trong thời gian gần, do sự phức tạp trong việc đạt được đồng thuận giữa các quốc gia ven biển cũng như khả năng vấp phải phản ứng từ ngành vận tải biển toàn cầu.
Ông Purbaya nói: “Với tất cả các nguồn lực chúng ta có, chúng ta không nên suy nghĩ theo hướng phòng thủ. Chúng ta cần bắt đầu suy nghĩ chủ động hơn, nhưng theo cách có cân nhắc”.

Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN
Theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 22/4, vào tháng trước, Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran được cho là đã thông qua một dự luật áp phí quá cảnh đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, hiện vẫn đang chờ phê chuẩn lập pháp tiếp theo.
Tuy nhiên, Mỹ và nhiều quốc gia khác phản đối việc áp bất kỳ khoản phí nào đối với tàu thuyền đi qua eo biển chiến lược này, nơi mà theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua đây, chiếm gần một phần tư thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu.











