Infantino đến Việt Nam, cơ hội nào thực sự mở ra?

Chủ tịch FIFA, Infantino đến Hà Nội trong một thời điểm đặc biệt. Tuyển Việt Nam vừa bảo vệ chức vô địch Đông Nam Á, Mỹ Đình kín khán giả và hình ảnh bóng đá Việt Nam xuất hiện trên các kênh truyền thông quốc tế với một câu chuyện tích cực.

Người đứng đầu LĐBĐ thế giới không giấu sự hài lòng. Trên trang chính thức của FIFA, ông gọi chiến thắng của Việt Nam là kết quả của quá trình làm việc dài hạn từ liên đoàn, chính phủ và những người phát triển bóng đá trong nước. Infantino cũng nhắc lại thông điệp quen thuộc của ông: FIFA muốn đưa bóng đá phát triển ở mọi nơi, thay vì chỉ tập trung nguồn lực vào những quốc gia giàu và mạnh nhất.

Với Việt Nam, điều đáng quan tâm vì thế không nằm ở những lời khen. Một chuyến thăm của người đứng đầu FIFA sẽ nhanh chóng trở thành sự kiện mang tính nghi thức nếu sau đó không có thay đổi nào. Cơ hội thực sự nằm ở việc Việt Nam có thể biến thời điểm này thành lợi thế trong quan hệ với tổ chức quyền lực nhất bóng đá thế giới hay không.

Giá trị lớn nhất nằm ở nguồn lực và vị thế

FIFA có 211 liên đoàn thành viên. Về nguyên tắc, Việt Nam chỉ là một trong số đó. Nhưng trên thực tế, mức độ quan tâm và khả năng tiếp cận nguồn lực phát triển giữa các nền bóng đá không bao giờ hoàn toàn giống nhau.

Đó là lý do sự xuất hiện trực tiếp của Infantino đáng chú ý. Một chủ tịch FIFA đến xem đội tuyển thi đấu, chứng kiến sân vận động đầy khán giả và tận mắt cảm nhận sức hút của bóng đá tại một thị trường hơn 100 triệu dân sẽ có một hình dung khác so với việc chỉ đọc báo cáo từ Zurich (Thuỵ Sĩ).

Trong hệ thống FIFA hiện nay, nguồn lực phát triển không chỉ là tiền mặt. Nó có thể bao gồm hỗ trợ xây dựng sân tập, học viện, bóng đá trẻ, đào tạo HLV, quản trị liên đoàn, bóng đá nữ hay các chương trình thi đấu dành cho những cấp độ chưa được đầu tư đúng mức.

Infantino đang đẩy mạnh thông điệp FIFA cần thu hẹp khoảng cách nguồn lực giữa những nền bóng đá giàu với phần còn lại của thế giới.

Infantino vừa công khai nhấn mạnh rằng FIFA phải thu hẹp khoảng cách giữa các nền bóng đá lớn với phần còn lại. Reuters dẫn lời ông cho rằng những quốc gia ít nguồn lực hơn cần được tạo thêm cơ hội tiếp cận đầu tư và phát triển.

Việt Nam nằm đúng trong nhóm có thể hưởng lợi từ triết lý đó.

Đây là một nền bóng đá có thị trường lớn, lượng khán giả cao và thành tích khu vực tương đối ổn định, nhưng vẫn thiếu nhiều điều kiện để tiến thêm một bậc ở châu Á. Khoảng cách với Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia hay Saudi Arabia không chỉ nằm ở chất lượng một thế hệ cầu thủ. Nó nằm ở số lượng sân tập, chuẩn đào tạo trẻ, trình độ HLV, khoa học thể thao và khả năng tạo ra cầu thủ chất lượng với quy mô đủ lớn.

Một khoản hỗ trợ được sử dụng đúng có thể không giúp tuyển Việt Nam thắng Nhật Bản ngày mai. Song, một hệ thống đào tạo HLV tốt hơn hoặc thêm vài trung tâm bóng đá trẻ đạt chuẩn có thể tạo ra khác biệt sau 5-10 năm.

Đó mới là loại lợi ích đáng theo đuổi.

Song chuyến đi của Infantino còn có một tầng nghĩa khác. Nó giúp Việt Nam tăng hiện diện trong mạng lưới quyền lực bóng đá quốc tế. Khi người đứng đầu FIFA trực tiếp tới Hà Nội và dành những lời đánh giá tích cực, Việt Nam ít nhất đã có thêm một điểm tiếp xúc ở cấp cao nhất. Trong thế giới bóng đá hiện đại, nơi quyền đăng cai, nguồn tài trợ phát triển và những chương trình quốc tế đều được quyết định qua nhiều tầng quan hệ, điều đó không hề vô nghĩa.

Việt Nam phải biết mình muốn gì từ FIFA

Tuy nhiên, sẽ là sai lầm nếu nhìn chuyến thăm này theo hướng Việt Nam sắp được FIFA ưu ái.

Infantino cũng có những lợi ích của riêng ông.

Chủ tịch FIFA đang trải qua một trong những giai đoạn khó khăn nhất kể từ khi nắm quyền. Kế hoạch đưa một phần tài sản thương mại của FIFA vào một cấu trúc có vốn đầu tư tư nhân đã gây phản ứng dữ dội. UEFA, CONCACAF và AFC từng công khai chỉ trích cách FIFA xử lý vấn đề, trong khi nhiều liên đoàn châu Âu rút lại sự ủng hộ dành cho Infantino trước cuộc bầu cử năm 2027.

UEFA thậm chí đang chuẩn bị các bước pháp lý liên quan tới vụ việc, còn một số liên đoàn Bắc Âu đã tuyên bố mất niềm tin vào người đứng đầu FIFA.

Trong bối cảnh chịu sức ép trước cuộc bầu cử FIFA năm 2027, việc Infantino tăng cường quan hệ với các liên đoàn ngoài châu Âu cũng mang ý nghĩa chính trị đáng kể.

Trong bối cảnh đó, việc Infantino tăng cường xuất hiện tại những khu vực ngoài trung tâm quyền lực truyền thống của bóng đá châu Âu có ý nghĩa chính trị rất rõ. Reuters cho biết chiến dịch của ông đang nhấn mạnh mạnh hơn vào việc hỗ trợ các liên đoàn "khiêm tốn" về tài chính, đồng thời củng cố quan hệ với những thành viên có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc bầu cử FIFA tiếp theo.

Điều ấy không làm chuyến thăm Việt Nam mất giá trị. Ngược lại, nó cho thấy quan hệ này có tính hai chiều.

Infantino cần chứng minh FIFA của ông mang nguồn lực tới những nền bóng đá bên ngoài nhóm giàu nhất. Việt Nam lại cần đầu tư, kiến thức và cơ hội quốc tế. Khi lợi ích gặp nhau, khoảng trống để đàm phán luôn lớn hơn.

Vấn đề là Việt Nam phải bước vào quan hệ ấy với những yêu cầu đủ cụ thể.

Nếu muốn thêm nguồn lực cho bóng đá trẻ, cần có dự án rõ ràng về số lượng trung tâm, cách đào tạo và tiêu chuẩn đầu ra. Nếu muốn nâng trình độ HLV, cần xây một lộ trình cấp bằng, đào tạo và cập nhật kiến thức đủ dài hạn. Nếu hướng đến đăng cai các giải FIFA, Việt Nam phải biết mình phù hợp với giải nào trước khi nghĩ tới những sự kiện quá lớn.

Các giải trẻ, futsal hoặc bóng đá nữ là những mục tiêu thực tế hơn nhiều so với việc chạy theo những tham vọng mang tính biểu tượng. FIFA ngày càng mở rộng hệ thống thi đấu dành cho các nền bóng đá đang phát triển, trong đó Infantino gần đây còn nhấn mạnh kế hoạch tạo thêm cơ hội thi đấu quốc tế cho cầu thủ trẻ từ toàn bộ 211 liên đoàn thành viên.

Việt Nam có một lợi thế quan trọng trong cuộc cạnh tranh ấy: khán giả. Một sân Mỹ Đình đầy người trong trận chung kết khu vực cho FIFA thấy rằng tổ chức một sự kiện tại đây không đồng nghĩa với những khán đài trống. Với một tổ chức ngày càng đặt nặng giá trị truyền hình, tài trợ và khả năng tạo bầu không khí cho giải đấu, đó là tài sản đáng kể.

Nhưng lượng khán giả không thể bù cho sân vận động xuống cấp, hệ thống đào tạo chưa đồng bộ hay chất lượng quản trị còn hạn chế. Nếu Việt Nam muốn bước từ vị thế một thị trường bóng đá hấp dẫn sang một đối tác đáng tin cậy của FIFA, những phần việc đó mới quyết định kết quả.

Chuyến thăm của Infantino vì vậy không phải phần thưởng cho chức vô địch Đông Nam Á, cũng chưa phải dấu hiệu Việt Nam sắp nhận một đặc quyền nào từ FIFA.

Giá trị lớn nhất của nó là mở ra một cánh cửa.

Đi qua được cánh cửa ấy hay không phụ thuộc vào việc bóng đá Việt Nam xin gì, chuẩn bị gì và sử dụng những nguồn lực có được ra sao. Nếu chỉ dừng ở những cái bắt tay và lời khen, chuyến thăm rồi cũng sẽ trở thành một bức ảnh lưu niệm. Nếu tận dụng đúng, nó có thể là điểm khởi đầu cho những thứ hữu ích hơn nhiều: một hệ thống tốt hơn, nhiều cơ hội quốc tế hơn và vị thế lớn hơn của Việt Nam trong bóng đá châu Á.