[Interactive] SHB đang ở đâu khi muốn kể một câu chuyện mới?

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

"Câu chuyện mới" của SHB tại cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên năm 2026

Một câu chuyện mới cần nhiều hơn một bộ nhận diện mới

SHB đang cố kể một câu chuyện mới với thị trường.

Không phải câu chuyện về một ngân hàng tăng quy mô đơn thuần. Cũng không chỉ là câu chuyện cổ phiếu thanh khoản cao, thuộc nhóm VN30, vốn hóa lớn và được nhiều nhà đầu tư chú ý. Điều SHB muốn đặt ra cho giai đoạn mới là hình ảnh của một ngân hàng hiệu quả hơn, số hóa hơn, bán lẻ hơn, gắn với hệ sinh thái hơn và có khả năng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị của nền kinh tế.

Tài liệu thường niên 2025 cho thấy tham vọng này khá rõ. SHB đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành ngân hàng số 1 về hiệu quả, ngân hàng số được yêu thích nhất, ngân hàng bán lẻ tốt nhất và là ngân hàng top đầu cung ứng vốn, sản phẩm, dịch vụ tài chính cho khách hàng doanh nghiệp chiến lược có hệ sinh thái, chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị và phát triển xanh.

Từ cuối năm 2025, ngân hàng cũng bắt đầu dự án làm mới nhận diện thương hiệu, với định hướng xây dựng hình ảnh hiện đại, năng động và hội nhập. Nhưng với một định chế tài chính, thương hiệu mới chỉ là phần nhìn thấy. Điều quan trọng hơn nằm ở các chỉ số tài chính: CASA có cải thiện không, thu dịch vụ có bền không, nợ xấu có giảm không, lợi nhuận có ít phụ thuộc hơn vào tín dụng không.

Quý I/2026 vì vậy là một lát cắt đáng chú ý. Nó cho thấy SHB đang có nền tảng để kể câu chuyện mới, nhưng cũng cho thấy ngân hàng còn nhiều việc phải chứng minh.

SHB: Quy mô tiến sát mốc 1 triệu tỷ đồng

Tổng tài sản và dư nợ cho vay khách hàng của SHB giai đoạn 2021 - quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTN SHB 2025 và BCTC SHB quý I/2026.

Quy mô đã rất lớn, nhưng câu hỏi là quy mô tạo ra hiệu quả thế nào

Tại cuối quý I/2026, tổng tài sản hợp nhất của SHB đạt khoảng 931.000 tỷ đồng, tăng so với mức 892.009 tỷ đồng cuối năm 2025. Cho vay khách hàng đạt hơn 628.000 tỷ đồng, còn tiền gửi khách hàng đạt hơn 600.000 tỷ đồng, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026.

Như vậy, SHB đã tiến sát nhóm ngân hàng có tổng tài sản 1 triệu tỷ đồng. Đây là cột mốc không nhỏ. Năm 2026, theo kịch bản cao, SHB đặt mục tiêu tổng tài sản đạt 1.028.381 tỷ đồng, dư nợ tín dụng 716.148 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 19.165 tỷ đồng. Ở kịch bản thấp hơn, ngân hàng đặt mục tiêu tổng tài sản 974.773 tỷ đồng, dư nợ tín dụng 681.103 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 17.665 tỷ đồng.

Nhưng với SHB, quy mô không còn là điểm phải chứng minh nhiều nhất. Ngân hàng đã ở nhóm lớn. Câu hỏi quan trọng hơn là quy mô đó đang tạo ra hiệu quả gì.

Ở đây, SHB có một lợi thế nổi bật: chi phí vận hành thấp. Năm 2025, CIR của ngân hàng ở mức 22,1%, thuộc nhóm thấp nhất ngành theo chính báo cáo của SHB. Đây là một lợi thế rất đáng kể, bởi với ngân hàng, chi phí hoạt động thấp tạo ra vùng đệm lợi nhuận trước dự phòng lớn hơn.

Tuy nhiên, hiệu quả vận hành chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là chất lượng tài sản và chất lượng nguồn vốn. Một ngân hàng có thể vận hành gọn, nhưng nếu CASA thấp, chi phí vốn cao hoặc nợ xấu tăng, phần hiệu quả đó sẽ bị bào mòn.

CASA thấp là điểm nghẽn trong tham vọng ngân hàng số

Một trong những điểm cần nhìn kỹ nhất ở SHB là cơ cấu tiền gửi.

Cuối quý I/2026, tiền gửi khách hàng của SHB đạt khoảng 600.195 tỷ đồng, tăng so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, tiền gửi không kỳ hạn giảm so với đầu năm, trong khi tiền gửi có kỳ hạn tăng. Điều này khiến tỷ lệ CASA của SHB vẫn ở mức thấp so với nhiều ngân hàng tư nhân lớn có lợi thế vốn rẻ.

Đây là điểm đáng chú ý khi đặt cạnh tham vọng Future Bank. Một ngân hàng số mạnh không chỉ được đo bằng ứng dụng mới, giao diện mới hay số lượng tính năng. Nó phải thể hiện được khả năng giữ khách hàng giao dịch thường xuyên, giữ dòng tiền trên tài khoản thanh toán, tạo vòng lặp giữa thanh toán, dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ.

SHB đã đầu tư nhiều vào chuyển đổi số. Báo cáo thường niên nêu các dự án như SHB SAHA, SHB Corporate, giải pháp thanh toán tích hợp cho trường học, bệnh viện, đơn vị hành chính sự nghiệp; đồng thời mô tả chuyển đổi số là nền tảng để tái định hình mô hình ngân hàng theo hướng linh hoạt và vận hành dựa trên dữ liệu.

Nhưng các khoản đầu tư số cần được chuyển hóa thành số liệu tài chính. Với SHB, CASA chính là một trong những thước đo quan trọng nhất để kiểm nghiệm điều đó. Nếu CASA cải thiện, câu chuyện ngân hàng số sẽ thuyết phục hơn nhiều. Nếu CASA tiếp tục thấp, thị trường có lý do để xem chuyển đổi số là một chiến lược dài hạn nhưng chưa tạo hiệu ứng rõ lên chi phí vốn.

SHB: Tiền gửi tăng nhưng CASA thu hẹp

Tiền gửi không kỳ hạn giảm trong khi tiền gửi có kỳ hạn tăng, khiến CASA cuối quý I/2026 về quanh 6,6%.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC SHB quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

Lợi nhuận quý I có điểm sáng, nhưng chất lượng nguồn thu cần được kiểm chứng thêm

Quý I/2026, SHB ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 4.656 tỷ đồng, tăng so với cùng kỳ. Với kết quả này, ngân hàng đã đi được khoảng một phần tư kế hoạch lợi nhuận cả năm, tùy kịch bản 2026 được áp dụng.

Điểm đáng chú ý là cấu trúc lợi nhuận. Thu nhập lãi thuần quý I/2026 đạt khoảng 5.497 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân nằm ở việc chi phí lãi tăng nhanh, phản ánh áp lực chi phí vốn trong bối cảnh cạnh tranh huy động.

Trong khi đó, thu nhập ngoài lãi lại là điểm sáng. Lãi thuần từ dịch vụ tăng mạnh, đạt khoảng 1.289 tỷ đồng. Thu nhập khác cũng cải thiện. Nhờ đó, tổng thu nhập hoạt động và lợi nhuận trước dự phòng của SHB tăng tích cực hơn so với thu nhập lãi thuần.

Đây là tín hiệu tốt, bởi một ngân hàng muốn giảm phụ thuộc vào tín dụng cần tăng dần vai trò của dịch vụ, thanh toán, quản lý dòng tiền và các giải pháp tài chính cho hệ sinh thái khách hàng. Điều này cũng phù hợp với định hướng SHB công bố: không chỉ cung ứng vốn truyền thống mà còn cung cấp giải pháp tổng thể kết hợp tín dụng, thanh toán, quản lý dòng tiền, ngân hàng số và dịch vụ tài chính – công nghệ.

>> Dịch vụ ngân hàng: Miếng bánh đang nằm trong tay ai?

Tuy nhiên, một quý chưa đủ để khẳng định xu hướng. Thu dịch vụ bứt phá là điểm sáng, nhưng để trở thành “câu chuyện mới”, SHB cần lặp lại kết quả này trong nhiều quý, chứng minh rằng thu ngoài lãi không chỉ là biến động nhất thời mà là kết quả của mô hình kinh doanh mới.

SHB: Lợi nhuận vận hành tăng, nhưng dự phòng cũng tăng mạnh

So sánh tổng thu nhập hoạt động, lợi nhuận trước dự phòng, chi phí dự phòng và lợi nhuận trước thuế quý I/2025 - quý I/2026.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC SHB quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Danh mục tín dụng: bất động sản là điểm cần soi kỹ

Nếu nhìn vào bảng cân đối, SHB là ngân hàng có quy mô tín dụng lớn. Nhưng nếu nhìn vào cấu trúc danh mục, câu hỏi về chất lượng tăng trưởng trở nên rõ hơn.

Theo dữ liệu thuyết minh BCTC quý I/2026 đã tổng hợp, bất động sản là một trong những cụm dư nợ lớn nhất của SHB, với quy mô hơn 210.000 tỷ đồng, tương đương khoảng một phần ba tổng dư nợ cho vay khách hàng. Bán buôn – bán lẻ và xây dựng cũng là các cụm đáng kể.

>> Tín dụng bất động sản: Góc khuất ở Big 3 và chuyển động của phần còn lại

Điều này không nhất thiết là tiêu cực. Với một ngân hàng có quan hệ đối tác rộng, tài trợ các dự án và doanh nghiệp lớn, bất động sản, xây dựng, hạ tầng và chuỗi cung ứng có thể là các mảng tạo quy mô. Nhưng đây là các lĩnh vực có độ nhạy chu kỳ cao, phụ thuộc vào pháp lý dự án, thanh khoản thị trường tài sản và dòng tiền của doanh nghiệp.

Trong tài liệu của Ban điều hành báo cáo Đại hội đồng cổ đông 2026, SHB cho biết định hướng năm 2026 là tăng trưởng tín dụng có chọn lọc, gắn với các danh mục bền vững, phát triển dựa trên hệ sinh thái và chuỗi giá trị của khách hàng chiến lược. Đây là định hướng hợp lý. Nhưng dữ liệu các quý tới sẽ cho biết mức độ thực thi: tín dụng mới có dịch chuyển sang các phân khúc rủi ro thấp hơn, tạo dòng tiền tốt hơn hay không.

Vì vậy, với SHB, tăng trưởng tín dụng không phải vấn đề lớn nhất. Câu hỏi là tín dụng tăng vào đâu và có làm giảm độ nhạy rủi ro của bảng cân đối hay không.

Danh mục cho vay SHB: bất động sản là cụm lớn nhất

Cơ cấu dư nợ theo ngành kinh tế tại cuối quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nguồn: Thuyết minh BCTC SHB quý I/2026.

Nợ xấu là phép thử khó nhất của câu chuyện mới

Điểm nhạy cảm nhất trong bức tranh SHB vẫn là nợ xấu.

Quý I/2026, nợ xấu nội bảng của SHB theo dữ liệu đã tổng hợp ở mức khoảng 2,6% dư nợ cho vay khách hàng, cao hơn mục tiêu kiểm soát không quá 2% mà ngân hàng đặt ra cho năm 2026. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu quanh vùng 71-72%, không phải quá mỏng nhưng cũng chưa phải bộ đệm phòng thủ dày so với những ngân hàng có chất lượng tài sản tốt nhất hệ thống.

Ở chiều tích cực, nợ cần chú ý giảm so với cuối năm 2025. Đây là tín hiệu cho thấy dòng cảnh báo sớm có thể đã bớt căng. Nhưng tổng nợ xấu vẫn tăng, nghĩa là quá trình xử lý chất lượng tài sản chưa thể xem là hoàn tất.

Báo cáo của Ban điều hành nhấn mạnh SHB tiếp tục hoàn thiện khung quản trị rủi ro, triển khai Risk Datamart, nâng cao năng lực phân tích dữ liệu, giám sát chất lượng danh mục tín dụng và kiểm soát rủi ro theo chuẩn mực quốc tế. Đây là các nền tảng cần thiết, nhưng thị trường sẽ chỉ bị thuyết phục khi chúng phản ánh vào các chỉ số: nợ xấu giảm, dự phòng đủ dày hơn, chi phí rủi ro ổn định hơn.

Ngoài nợ xấu nội bảng, số dư nợ khó đòi đã xử lý ở ngoại bảng cũng là phần cần tiếp tục theo dõi. Đây là các khoản đã được xử lý bằng dự phòng và đưa ra ngoài bảng cân đối, nhưng về bản chất vẫn là phần rủi ro tín dụng quá khứ mà ngân hàng cần thu hồi trong dài hạn.

Nếu SHB muốn kể câu chuyện mới, nợ xấu là chương bắt buộc phải viết lại.

SHB: Nợ nhóm 2 giảm, nhưng nợ xấu vẫn tăng

Nợ cần chú ý giảm trong quý I/2026, nhưng nợ xấu nhóm 3-5 tăng; tỷ lệ bao phủ nợ xấu duy trì quanh 71-72%.

Nguồn: Tổng hợp từ BCTC SHB quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

SHBFinance, VIFC và các quyền chọn chiến lược

Một phần quan trọng trong câu chuyện mới của SHB nằm ở các quyền chọn chiến lược.

Trước hết là SHBFinance. SHB đang tiến tới hoàn tất chuyển nhượng 100% vốn tại SHBFinance cho Krungsri, thành viên thuộc MUFG. Theo báo cáo thường niên, đây là bước cuối cùng trong lộ trình chuyển nhượng, có thể mang lại nguồn thặng dư vốn lớn, nâng cao năng lực tài chính và giúp ngân hàng tập trung hơn vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi, đồng thời tiếp tục hợp tác với Krungsri trong mảng bán lẻ trên nền tảng công nghệ và sản phẩm hiện đại.

Đây là một điểm đáng chú ý. Việc thoái vốn khỏi công ty tài chính tiêu dùng giúp SHB giải phóng nguồn lực và giảm bớt độ phức tạp hợp nhất. Nhưng quan trọng hơn, nó đặt ngân hàng trước yêu cầu tái định nghĩa tăng trưởng bán lẻ: không còn dựa vào công ty tài chính tiêu dùng như một mũi nhọn riêng, mà phải phát triển bán lẻ từ chính ngân hàng mẹ, hệ sinh thái đối tác và nền tảng số.

Thứ hai là VIFC. Tài liệu thường niên cho biết SHB, với vai trò thành viên sáng lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, dự kiến thành lập ngân hàng thương mại TNHH MTV do SHB sở hữu toàn bộ vốn tại VIFC. Chủ trương này nhằm mở rộng nhận diện thương hiệu, kết nối hệ sinh thái tài chính – công nghệ, liên kết với định chế tài chính và nhà đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, cả SHBFinance lẫn VIFC đều nên được nhìn như quyền chọn chiến lược, không phải lợi nhuận chắc chắn ngay lập tức. Giá trị của chúng sẽ phụ thuộc vào cách SHB sử dụng nguồn lực mới để cải thiện vốn, công nghệ, khách hàng, CASA và thu nhập phí.

Cổ phiếu SHB: định giá thấp hay thị trường đang đòi bằng chứng?

SHB là một trong những cổ phiếu ngân hàng có thanh khoản cao nhất thị trường. Báo cáo thường niên nhấn mạnh SHB thuộc nhóm VN30, thanh khoản top đầu, thu hút sự tham gia của nhiều quỹ và nhà đầu tư tổ chức; đồng thời cổ phiếu được kỳ vọng hưởng lợi nếu Việt Nam được nâng hạng và SHB đáp ứng tiêu chí vào các rổ chỉ số toàn cầu.

Về định giá, SHB thường được nhìn như một cổ phiếu ngân hàng không đắt so với quy mô và ROE. Nhưng với ngân hàng, rẻ hay đắt không thể tách khỏi chất lượng tài sản và chất lượng nguồn vốn.

Điểm hấp dẫn của SHB là quy mô lớn, CIR thấp, thanh khoản cổ phiếu cao, kế hoạch tăng trưởng rõ và các quyền chọn chiến lược từ SHBFinance, VIFC, chuyển đổi số. Điểm khiến thị trường có thể còn chiết khấu là CASA thấp, nợ xấu cao hơn mục tiêu, bộ đệm dự phòng chưa thật dày và câu hỏi về tính bền vững của thu dịch vụ.

Vì vậy, SHB đang ở vị trí khá đặc biệt: có đủ chất liệu để được định giá lại, nhưng chưa đủ dữ liệu để khẳng định việc định giá lại sẽ xảy ra. Muốn thị trường tin vào câu chuyện mới, ngân hàng cần chứng minh bằng chỉ số, không chỉ bằng chiến lược.

>> Thị trường đang định giá các ngân hàng thế nào?

SHB đang ở đâu?

SHB đang ở giữa hai hình ảnh.

Một bên là hình ảnh đã quen thuộc: ngân hàng quy mô lớn, tăng trưởng bảng cân đối nhanh, cổ phiếu thanh khoản cao, có hệ sinh thái đối tác rộng và vai trò nhất định trong các chuỗi vốn của nền kinh tế.

Bên kia là hình ảnh mà SHB muốn hướng tới: ngân hàng hiệu quả, số hóa, bán lẻ mạnh, cung cấp giải pháp tài chính theo hệ sinh thái, có năng lực quản trị rủi ro dựa trên dữ liệu và tăng trưởng bền vững hơn.

Quý I/2026 cho thấy SHB đã có một số nền tảng để đi từ hình ảnh thứ nhất sang hình ảnh thứ hai. Lợi nhuận vẫn tăng, CIR thấp, thu dịch vụ bứt phá, tổng tài sản tiến sát mốc 1 triệu tỷ đồng và các quyền chọn chiến lược đang dần hiện rõ.

Nhưng cũng chính quý I cho thấy các điểm cần chứng minh còn không ít. CASA thấp cho thấy câu chuyện ngân hàng số chưa phản ánh rõ vào nguồn vốn rẻ. Nợ xấu cao hơn mục tiêu 2026 khiến chất lượng tài sản vẫn là phép thử lớn. Thu dịch vụ tăng mạnh nhưng cần thêm thời gian để xác nhận tính bền vững.

Vì vậy, câu trả lời cho câu hỏi “SHB đang ở đâu khi muốn kể một câu chuyện mới?” có lẽ là: SHB đang ở ngưỡng chuyển pha.

Ngân hàng đã có quy mô, có tham vọng, có nền tảng công nghệ và có một số chất xúc tác chiến lược. Nhưng để câu chuyện mới trở nên thuyết phục, SHB cần chứng minh rằng hiệu quả không chỉ đến từ chi phí thấp, chuyển đổi số không chỉ nằm ở tuyên ngôn, và tăng trưởng không đi kèm áp lực nợ xấu dai dẳng.

Nói cách khác, SHB không thiếu câu chuyện để kể. Điều thị trường chờ đợi là các quý tới sẽ xác nhận câu chuyện đó bằng dữ liệu.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"