[interactive] TPBank: Bài kiểm tra 'độ sâu' của một ngân hàng số 'nổi'

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"

TPBank đang đi từ ngân hàng số thiên về giao diện sang ngân hàng số có chiều sâu vận hành. Ảnh: BCTN TPB 2025.

TPBank không còn chỉ là một “ứng dụng ngân hàng”

Nếu nhìn TPBank chỉ như một ngân hàng mạnh về app, LiveBank hay trải nghiệm số, có lẽ đó đã là một cách nhìn cũ.

Điều đáng chú ý hơn trong giai đoạn hiện nay là TPBank đang đi từ ngân hàng số thiên về giao diện sang ngân hàng số có chiều sâu vận hành. Báo cáo năm 2025 cho thấy TPBank đã nâng cấp các nền tảng số khá mạnh: eBankX đạt 971 tính năng, eBankBiz đạt 626 tính năng; ngân hàng đồng thời nâng cấp Open API, chuyển đổi Microservice đáp ứng TCKT 2.0 của Napas và đẩy nhanh ứng dụng AI/GenAI với các dự án như Tai’o Chatbot GenAI, AI voice bot cho call center và nền tảng GenAI Platform phase 1.

Điều đó cho thấy công nghệ ở TPBank không còn chỉ phục vụ marketing hay trải nghiệm người dùng, mà đang đi vào quy trình, hạ tầng và năng suất vận hành. Đây là một khác biệt quan trọng.

Ở phía mạng lưới, TPBank cũng cho thấy cách tiếp cận khá đặc thù. Đến cuối năm 2025, ngân hàng có hơn 422 điểm ATM+ trên cả nước, cùng mô hình đội bán tại các điểm LiveBank; đáng chú ý, TPBank cho biết 90% số LiveBank theo mô hình này đã bù đắp được chi phí vận hành và có lợi nhuận. Nói cách khác, ngân hàng số ở TPBank không chỉ nằm trong điện thoại, mà đã được thử nghiệm như một mô hình phân phối có khả năng tự nuôi mình.

Đó là nền để nhìn TPBank ở quý I/2026: không phải một ngân hàng đang “thử số hóa”, mà là một ngân hàng đã số hóa khá sâu và đang bước vào bài kiểm tra khó hơn – bài kiểm tra về hiệu quả quy mô.

Quy mô tiếp tục mở ra, nhưng cấu trúc nguồn vốn bắt đầu đáng để theo dõi

Tại ngày 31/3/2026, tổng tài sản hợp nhất của TPBank đạt 527.169 tỷ đồng, tăng khoảng 4,2% so với cuối năm 2025. Động lực chính tiếp tục đến từ tăng trưởng tín dụng: cho vay khách hàng ròng đạt 312.045 tỷ đồng, tăng khoảng 3,3% sau ba tháng đầu năm; nếu tính theo dư nợ cho vay khách hàng gộp, quy mô đã lên tới 316.042 tỷ đồng.

Đây là tín hiệu cho thấy TPBank vẫn duy trì được nhịp mở rộng tài sản sinh lời ngay từ đầu năm, thay vì chờ nửa cuối năm mới tăng tốc như một số ngân hàng khác.

Tuy nhiên, ở chiều nguồn vốn, bức tranh lại có sắc thái đáng chú ý hơn. Tiền gửi khách hàng giảm còn 267.038 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 4,3% so với cuối năm 2025. Phát hành giấy tờ có giá tăng nhẹ lên 59.646 tỷ đồng, trong khi tiền gửi và vay từ các tổ chức tín dụng khác tăng khá mạnh lên 134.160 tỷ đồng.

Diễn biến này gợi ý rằng trong quý đầu năm, TPBank đã phải linh hoạt hơn trong quản trị nguồn vốn, bù đắp sự sụt giảm của tiền gửi khách hàng bằng các nguồn vốn thị trường 2 và các công cụ nợ khác. Nếu cộng tiền gửi khách hàng với giấy tờ có giá, tổng nguồn vốn mang tính lõi vẫn ở mức đủ để phủ dư nợ cho vay khách hàng, với tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng + giấy tờ có giá vào khoảng 95,5%. Đây chưa phải mức gây áp lực lớn, nhưng cũng cho thấy biên an toàn thanh khoản không còn quá dày nếu ngân hàng muốn tiếp tục tăng trưởng tín dụng nhanh.

Nói cách khác, TPBank đang tăng quy mô theo hướng tích cực, nhưng để tăng trưởng đó duy trì lâu hơn, câu chuyện huy động vốn giá rẻ và ổn định hơn sẽ ngày càng quan trọng.

TPBank: quy mô tiếp tục mở rộng trong quý I/2026

Tổng tài sản và cho vay khách hàng tăng, trong khi tiền gửi khách hàng giảm; tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng cộng giấy tờ có giá nhích lên.

Nguồn: BCTC hợp nhất TPBank quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

Lợi nhuận giữ nhịp, nhưng phần “hay” nằm ở cấu trúc thu nhập

Trong quý I/2026, lợi nhuận trước thuế hợp nhất của TPBank đạt 2.105,8 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước. Nếu chỉ nhìn con số này, bức tranh có vẻ khá bình lặng. Nhưng đi sâu hơn, cấu trúc lợi nhuận của TPBank lại cho thấy nhiều chi tiết đáng phân tích.

>> Ai đang dẫn đầu cuộc đua lợi nhuận ngân hàng?

Thu nhập lãi thuần đạt 3.459,6 tỷ đồng, chỉ tăng khoảng 2,2% so với cùng kỳ. Mức tăng này không cao nếu đặt cạnh tốc độ mở rộng tín dụng, cho thấy dư địa cải thiện NIM có thể không còn quá rộng, hoặc chi phí vốn đang tạo sức ép nhất định lên biên sinh lời cốt lõi.

Ngược lại, lãi thuần từ dịch vụ đạt 1.252,4 tỷ đồng, tăng tới 37,6%. Đây là điểm sáng rõ nét, phản ánh khả năng chuyển hóa nền tảng số và cơ sở khách hàng thành doanh thu phí. Với một ngân hàng định vị mạnh về công nghệ và trải nghiệm, đây là mảng mà thị trường có quyền kỳ vọng TPBank sẽ tiếp tục mở rộng.

>> Dịch vụ ngân hàng: Miếng bánh đang nằm trong tay ai?

Lãi thuần từ hoạt động khác cũng tăng mạnh, đạt 270 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với cùng kỳ. Trong khi đó, mảng kinh doanh ngoại hối và đặc biệt là kinh doanh chứng khoán chưa thực sự tích cực; riêng lãi thuần từ mua bán chứng khoán kinh doanh ghi nhận âm.

Tổng hợp các mảng, tổng thu nhập hoạt động của TPBank quý I đạt gần 4.899 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí hoạt động 2.246,6 tỷ đồng, ngân hàng tạo ra lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng khoảng 2.652,8 tỷ đồng.

Điểm cần lưu ý là chi phí hoạt động tăng 19,2%, nhanh hơn đáng kể so với mức tăng của lợi nhuận thuần trước dự phòng. Điều này khiến CIR quý I/2026 vào khoảng 45,9%, cho thấy TPBank vẫn đang phải chi khá mạnh để duy trì bộ máy, đầu tư cho tăng trưởng và nuôi hệ sinh thái. Với một ngân hàng đang ở giai đoạn mở rộng chiều sâu công nghệ, điều này không bất thường; nhưng về dài hạn, thị trường sẽ đòi hỏi ngân hàng chứng minh rằng đầu tư hôm nay phải chuyển thành hiệu quả ngày mai.

Tóm lại, lợi nhuận của TPBank trong quý I không bứt phá, nhưng chất lượng cấu trúc thu nhập vẫn khá ổn: dịch vụ tăng tốt, lõi kinh doanh chưa suy yếu, còn áp lực chủ yếu đến từ chi phí và dự phòng.

TPBank: thu dịch vụ là điểm sáng trong cấu trúc thu nhập

Thu nhập lãi thuần chỉ tăng nhẹ, trong khi lãi thuần dịch vụ tăng mạnh so với cùng kỳ; một số mảng thị trường vốn chưa thật sự thuận lợi.

Nguồn: BCTC hợp nhất TPBank quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nợ xấu có thể thấp, nhưng “dấu chân” ngoại bảng nói một câu chuyện khác

Một trong những điểm hấp dẫn của TPBank nhiều năm qua là hình ảnh một ngân hàng có chất lượng tài sản tương đối tốt, kiểm soát rủi ro chặt và duy trì các tỷ lệ an toàn ở mức cao. Năm 2025, ngân hàng cho biết tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 ở mức 0,96%, trong khi CAR hợp nhất đạt 14,33% và ROE đạt 18,08%.

>> Ba lát cắt cho thấy sức khỏe thật của hệ thống ngân hàng

Sang quý I/2026, mặc dù chưa nhìn thấy đầy đủ bức tranh chi tiết của từng nhóm nợ trong bài toán công bố nhanh, dữ liệu dự phòng và ngoại bảng vẫn cho phép đọc ra một số tín hiệu quan trọng.

Trước hết, dự phòng rủi ro cho vay khách hàng trên bảng cân đối tăng từ 3.630 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 3.997 tỷ đồng vào cuối quý I/2026. Đồng thời, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong quý lên tới 547 tỷ đồng, tăng khoảng 11,7% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy TPBank vẫn giữ thái độ tương đối chủ động với rủi ro tín dụng, thay vì chạy theo lợi nhuận bằng cách nới tay dự phòng.

TPBank: lợi nhuận trước thuế đi ngang dù PPOP tăng nhẹ

Lợi nhuận hoạt động trước dự phòng nhích lên, nhưng chi phí dự phòng tăng khiến lợi nhuận trước thuế gần như đi ngang so với cùng kỳ.

Nguồn: BCTC hợp nhất TPBank quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng.

Nhưng điểm đặc biệt hơn nằm ở tài khoản ngoại bảng “Nợ khó đòi đã xử lý”, đã lên tới 25.551 tỷ đồng tại ngày 31/3/2026, tăng nhẹ so với mức 25.458 tỷ đồng cuối năm 2025. Nếu so với dư nợ cho vay khách hàng gộp 316.042 tỷ đồng, quy mô nợ khó đòi đã xử lý tương đương khoảng 8,1%.

>> Khi nợ xấu ngân hàng không chỉ nằm trên bảng cân đối

Con số này rất đáng chú ý. Nó không nhất thiết phản ánh rủi ro hiện tại bùng phát mạnh, nhưng phản ánh một thực tế rằng TPBank đã có một lịch sử xử lý nợ khá lớn, và phần tài sản đã đẩy ra ngoại bảng vẫn là một “di sản” cần tiếp tục thu hồi, quản trị và theo dõi. Ở góc tích cực, điều đó cho thấy ngân hàng chủ động làm sạch bảng cân đối thay vì để nợ xấu nằm lì trên sổ sách. Nhưng ở góc phân tích sâu hơn, nó cũng nói rằng phần công việc phía sau – thu hồi, tối ưu hóa xử lý tài sản, giảm chi phí tín dụng dài hạn – vẫn còn khá nặng.

Chính ở đây, việc TPBank thành lập TPBank AMC đầu năm 2026 trở nên có ý nghĩa hơn rất nhiều. Đây không chỉ là một bước đi về mặt tổ chức, mà còn là công cụ để ngân hàng xử lý sâu hơn “hậu trường” của chất lượng tài sản.

TPBank: nợ đã xử lý ngoại bảng vẫn là phần cần theo dõi

Nợ khó đòi đã xử lý tăng nhẹ trong quý I/2026; tỷ lệ trên dư nợ cho vay gộp vẫn quanh 8%, cho thấy phần việc thu hồi nợ còn dài.

Nguồn: BCTC hợp nhất TPBank quý I/2026, đơn vị: nghìn tỷ đồng và %.

Từ TPS đến AMC, TPBank đang mở rộng từ ngân hàng sang hệ sinh thái tài chính

Nếu chỉ nhìn vào bảng cân đối hay kết quả kinh doanh quý I, có thể thấy TPBank là một ngân hàng tăng trưởng tương đối đều. Nhưng câu chuyện dài hạn của nhà băng này không chỉ nằm ở tín dụng hay huy động.

Điểm đáng chú ý hơn là TPBank đang chủ động mở rộng hệ sinh thái tài chính.

Cuối năm 2025, TPBank đã nâng tỷ lệ sở hữu tại Chứng khoán Tiên Phong (TPS) lên 51%, đưa TPS trở thành công ty con. Đến đầu năm 2026, ngân hàng tiếp tục hoàn tất góp vốn thành lập Công ty TNHH MTV Quản lý nợ và Khai thác tài sản Ngân hàng Tiên Phong (TPBank AMC). Cùng với Công ty Quản lý quỹ Việt Cát, TPBank hiện đã có ba chân đỡ quan trọng ngoài ngân hàng lõi: chứng khoán - quản lý quỹ - AMC.

Đây là cấu trúc đáng chú ý, bởi nó cho phép TPBank đi theo hướng mà nhiều ngân hàng bán lẻ – công nghệ đang theo đuổi: không chỉ tạo doanh thu từ tín dụng, mà còn mở rộng sang dịch vụ đầu tư, phân phối sản phẩm tài chính, quản trị tài sản và xử lý nợ.

Với một ngân hàng đã có nền tảng khách hàng số rộng và hạ tầng công nghệ đủ mạnh, việc mở hệ sinh thái như vậy có thể tạo ra hiệu ứng cộng hưởng tốt hơn so với một ngân hàng truyền thống. Nhưng điều này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị tập đoàn tài chính: công nghệ có thể giúp mở rộng nhanh, song chính quản trị rủi ro, quản trị vốn và khả năng đồng bộ dữ liệu toàn hệ sinh thái mới quyết định TPBank có đi xa được hay không.

TPBank: từ ngân hàng số sang hệ sinh thái tài chính

TPBank đang mở rộng từ lõi ngân hàng sang chứng khoán, quản lý quỹ và xử lý nợ, tạo nền cho một hệ sinh thái tài chính sâu hơn.

Lõi ngân hàng

TPBank

Nền tảng ngân hàng số, LiveBank, eBankX, eBankBiz, Open API, AI/GenAI và mạng lưới ATM+.

51% Sở hữu tại Chứng khoán Tiên Phong, đưa TPS trở thành công ty con.

99,9% Sở hữu tại Công ty Quản lý quỹ Việt Cát.

100% Sở hữu TPBank AMC, công cụ xử lý nợ và khai thác tài sản.

3 lớp Ngân hàng lõi, đầu tư - chứng khoán và quản trị tài sản/xử lý nợ.

Nguồn: BCTN TPBank 2025 và BCTC hợp nhất TPBank quý I/2026.

Kế hoạch 2026 cho thấy tham vọng tăng thêm một nấc

Theo kế hoạch trình đại hội cổ đông, TPBank đặt mục tiêu năm 2026 với các chỉ số khá tham vọng: tổng tài sản hợp nhất khoảng 605.902 tỷ đồng, tiền gửi khách hàng và phát hành giấy tờ có giá 391.000 tỷ đồng, dư nợ cho vay và chứng khoán nợ của tổ chức kinh tế 360.000 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 10.300 tỷ đồng, đồng thời kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 2,5%.

Nếu đặt cạnh thực hiện quý I/2026, có thể thấy TPBank đã đi được một phần chặng đường tương đối chắc chắn, đặc biệt ở quy mô tài sản và lợi nhuận. Nhưng nửa chặng còn lại của năm sẽ quyết định chất lượng của câu chuyện tăng trưởng này.

Bởi để hoàn thành kế hoạch, TPBank không chỉ cần tăng tín dụng. Ngân hàng còn phải bảo vệ được biên sinh lời, kiểm soát chi phí vốn, duy trì chất lượng tài sản, đồng thời chứng minh rằng các khoản đầu tư vào công nghệ, mạng lưới số và hệ sinh thái tài chính thực sự đang chuyển hóa thành doanh thu, lợi nhuận và hiệu quả vốn.

TPBank đang bước vào bài kiểm tra của một ngân hàng lớn hơn

TPBank đang ở một điểm khá thú vị trong hành trình phát triển.

Bức tranh quý I/2026 cho thấy nhiều chất liệu tích cực: tổng tài sản và tín dụng tiếp tục mở rộng, thu nhập dịch vụ tăng mạnh, nền tảng công nghệ vẫn được đầu tư sâu, CAR cao, ROE năm 2025 ở mức tốt, và hệ sinh thái tài chính đang được hoàn thiện rõ ràng hơn. Nhưng đồng thời, những tín hiệu như áp lực nguồn vốn, chi phí hoạt động tăng, lợi nhuận đi ngang và số dư nợ khó đòi đã xử lý còn lớn cũng nhắc rằng hành trình phía trước không chỉ toàn màu hồng.

Ngân hàng này đã đi qua giai đoạn “gây chú ý” bằng hình ảnh một ngân hàng số khác biệt. Họ cũng đã đi qua giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ hiệu ứng đổi mới mô hình. Vấn đề của hiện tại không còn là chứng minh rằng TPBank có thể số hóa, mà là chứng minh rằng TPBank có thể lớn lên trên nền số hóa đó.

Nói cách khác, TPBank đang bước vào một bài kiểm tra mới: liệu một ngân hàng số đi trước có thể chuyển hóa ưu thế công nghệ thành một cấu trúc lợi nhuận bền, một bảng cân đối mạnh và một hệ sinh thái tài chính đủ sâu hay không.

Nếu trả lời được câu hỏi đó, TPBank sẽ không chỉ là một ngân hàng số thành công. Họ có thể trở thành một trong những định chế tài chính đáng chú ý nhất trong nhóm ngân hàng tư nhân thế hệ mới.

* Bài viết thuộc Chuyên đề "Toàn cảnh ngân hàng Việt Nam: Từ báo cáo tài chính đến mạch nhịp kinh tế"