IOC khôi phục tư cách thành viên của Ủy ban Olympic Nga, mở đường cho khả năng trở lại Thế vận hội

Sau ba năm đình chỉ tư cách thành viên của Ủy ban Olympic Nga (ROC), IOC đã quyết định bãi bỏ, mở đường cho việc thể thao Nga quay trở lại đấu trường Olympic tại Thế vận hội Los Angeles 2028. Ảnh: Dongfang.

Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) ngày 7/7 đã thông báo tạm thời dỡ bỏ quyết định đình chỉ tư cách thành viên đối với Ủy ban Olympic Nga (ROC), vốn có hiệu lực từ ngày 12/10/2023. Động thái này đồng nghĩa với việc lệnh cấm đã được gỡ bỏ, mở đường để đoàn thể thao Nga có cơ hội trở lại đấu trường Olympic tại Thế vận hội Los Angeles 2028.

Trước đó, IOC đã đình chỉ vô thời hạn tư cách thành viên của ROC sau khi tổ chức này đơn phương sáp nhập các tổ chức thể thao tại một số vùng lãnh thổ của Ukraine do Nga kiểm soát vào hệ thống thành viên của mình. IOC cho rằng hành động này vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Olympic.

Vì quyết định trên của IOC, tại các kỳ đại hội Olympic Paris 2024 và Olympic mùa Đông Milan-Cortina 2026, các VĐV Nga chỉ được tham dự với tư cách "Vận động viên trung lập cá nhân" (AIN), không được đại diện cho quốc gia Nga.

Tư cách thành viên Ủy ban Olympic quốc tế của ROC đã được phục hồi. Ảnh: Getty.

Theo IOC, quyết định dỡ bỏ lệnh đình chỉ được đưa ra sau khi Ủy ban Olympic Nga đã loại bỏ toàn bộ các tổ chức thể thao tại những vùng lãnh thổ thuộc Ukraine khỏi danh sách thành viên của mình. Bên cạnh đó, IOC cũng đã điều chỉnh quy định, nhấn mạnh rằng các VĐV không nên bị trừng phạt vì hành động của chính phủ nước mình.

Tuy nhiên, IOC cho biết vẫn chưa quyết định liệu các vận động viên Nga có được thi đấu dưới quốc kỳ, màu cờ và quốc ca Nga tại Olympic Los Angeles 2028 hay không.

Ngoài ra, IOC khẳng định vẫn sẽ tiếp tục không tổ chức các sự kiện thể thao tại Nga, cũng như không mời các quan chức chính phủ Nga tham dự các sự kiện do IOC tổ chức. Riêng quyền quyết định có cho phép các VĐV hoặc đội tuyển Nga tham dự các giải đấu cụ thể hay không sẽ do các liên đoàn thể thao quốc tế và ban tổ chức từng giải tự xem xét.

Các VĐV Judo Nga đã được thi đấu trong màu cờ sắc áo quốc gia. Ảnh: Sina.

Phản ứng của Nga và các nước

Quyết định của IOC đã tạo ra những phản ứng rất trái chiều trên thế giới, gần như chia thành hai luồng quan điểm rõ rệt.

Nga hoan nghênh. Nga lập tức hoan nghênh động thái của IOC. Bộ trưởng Thể thao Nga nhận định đây là dấu hiệu cho thấy phong trào Olympic đang quay trở lại nguyên tắc "thể thao không bị chính trị hóa", đồng thời coi đây là bước đầu để các VĐV Nga thi đấu bình thường tại Olympic Los Angeles 2028.

Ukraine phản đối mạnh mẽ nhất. Ukraine cho rằng quyết định của IOC là "quá sớm và không có cơ sở", bởi chiến sự vẫn đang tiếp diễn. Ủy ban Olympic Ukraine tuyên bố việc mở đường cho Nga quay trở lại đã đi ngược các giá trị của phong trào Olympic về hòa bình và tôn trọng luật pháp quốc tế.

Vladyslav Heraskevych, VĐV môn skeleton nổi tiếng của Ukraine (môn trượt băng máng tại Thế vận hội Mùa đông) còn kêu gọi các Ủy ban Olympic quốc gia khác lập một liên minh để phản đối quyết định này, đồng thời cho rằng IOC đã gửi đi một tín hiệu sai lầm trong bối cảnh xung đột vẫn chưa kết thúc.

Anh và một số nước phương Tây vẫn chỉ trích, Tại Anh, Bộ trưởng Văn hóa Lisa Nandy cho rằng việc IOC nới lỏng các biện pháp với Nga là không phù hợp khi cuộc chiến ở Ukraine chưa chấm dứt và các vấn đề liên quan đến bê bối doping của Nga vẫn còn gây tranh cãi.

Quyết định của IOC được coi là bước đầu để các VĐV Nga thi đấu bình thường tại Olympic Los Angeles 2028. Ảnh: Getty.

Các liên đoàn thể thao quốc tế vẫn thận trọng. Dù IOC đã dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với ROC, điều này không đồng nghĩa tất cả các môn thể thao sẽ lập tức cho Nga trở lại. Một số liên đoàn quốc tế vẫn duy trì các quy định riêng.

Đáng chú ý, Liên đoàn Điền kinh thế giới (World Athletics, tên cũ là IAAF) vẫn chưa có dấu hiệu dỡ bỏ lệnh cấm đối với các VĐV Nga và Belarus ở các giải điền kinh quốc tế. IOC cũng nhấn mạnh mọi VĐV Nga muốn trở lại đều phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kiểm tra doping.

Dư luận quốc tế chia rẽ

Trên các diễn đàn và mạng xã hội quốc tế, phản ứng cũng rất phân hóa: Một bộ phận cho rằng IOC đã quay về đúng tinh thần Olympic: không nên trừng phạt các VĐV vì hành động của chính phủ họ.

Ngược lại, một số ý kiến chỉ trích IOC vì cho rằng quyết định này quá mềm mỏng khi chiến sự vẫn tiếp diễn. Một số còn đặt câu hỏi về sự nhất quán của IOC trong việc xử lý các xung đột quốc tế và các bê bối doping.

Điều đáng lưu ý là, quyết định hiện nay mới chỉ khôi phục tư cách thành viên của Ủy ban Olympic Nga, chứ chưa đồng nghĩa Nga sẽ được thi đấu đầy đủ dưới quốc kỳ và quốc ca tại Olympic Los Angeles 2028. IOC cho biết sẽ đưa ra quyết định về việc sử dụng quốc kỳ, quốc ca và màu cờ của Nga vào thời điểm thích hợp trước khi diễn ra Thế vận hội.