IPO đình đám, lợi nhuận nhà đầu tư cổ phiếu Điện Máy Xanh vẫn nhanh chóng 'bốc hơi'

DMX chính thức giao dịch trên HoSE từ ngày 6/8 với giá tham chiếu 80.000 đồng/cp, đúng bằng giá IPO. Đây là một trong những thương vụ IPO có quy mô lớn nhất thị trường Việt Nam trong nhiều năm, với hơn 179,5 triệu cổ phiếu được chào bán và giá trị huy động theo phương án ban đầu lên tới 14.360 tỷ đồng.

Cổ phiếu DMX đang ở sát mức giá chào bán IPO.

Sức hút của thương vụ thể hiện qua lượng đăng ký mua. Kết thúc đợt IPO, Điện Máy Xanh phân phối thành công khoảng 166,44 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 93% lượng chào bán.

Những phiên giao dịch đầu tiên càng củng cố kỳ vọng của nhà đầu tư. DMX từng tăng lên 90.000 đồng/cp, cao hơn 12,5% so với giá IPO. Tuy nhiên, hiệu ứng này không kéo dài.

Ngày 25/8, DMX giảm phiên thứ tư liên tiếp, đóng cửa tại 77.500 đồng/cp - mức thấp nhất kể từ khi lên sàn và thấp hơn khoảng 3,1% so với giá IPO.

Nếu tính từ vùng đỉnh 90.000 đồng/cp, thị giá đã giảm khoảng 14%. Khoản lãi mà nhà đầu tư IPO từng có trong tay vì thế nhanh chóng bị thu hẹp.

Như vậy, phần lớn lợi nhuận đến từ diễn biến giá đã bị bào mòn, nhưng tổng mức sinh lời của người mua IPO và tiếp tục nắm giữ vẫn còn dương nhẹ trước thuế, bao gồm tính cả cổ tức tiền mặt 4.000 đồng/cp.

Diễn biến của DMX không phải cá biệt khi đặt cạnh một số thương vụ IPO lớn gần đây. Chẳng hạn, TCX của CTCP Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) từng gây chú ý khi huy động hơn 10.800 tỷ đồng từ IPO với giá chào bán 46.800 đồng/cp. Cổ phiếu này bắt đầu giao dịch trên HoSE từ tháng 10/2025 với chính mức giá tham chiếu 46.800 đồng/cp. Đến ngày 25/8/2026, TCX đóng cửa tại 40.300 đồng/cp, thấp hơn khoảng 13,9% so với giá IPO.

Trường hợp VPX của Chứng khoán VPBank còn rõ nét hơn. VPBankS chào bán 375 triệu cổ phiếu với giá 33.900 đồng/cp, tương ứng quy mô huy động khoảng 12.713 tỷ đồng. Khi lên HoSE, mức giá tham chiếu cũng được xác lập ở 33.900 đồng/cp, đưa vốn hóa doanh nghiệp lên khoảng 64.000 tỷ đồng.

Sau hơn 8 tháng giao dịch, VPX đóng cửa phiên 25/8 ở 25.300 đồng/cp, thấp hơn khoảng 25,4% so với giá IPO.

HPA của CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát cũng là một ví dụ đáng chú ý. Doanh nghiệp chào bán 30 triệu cổ phiếu với giá 41.900 đồng/cp trước khi niêm yết trên HoSE vào đầu tháng 2/2026. Đến phiên 25/8, HPA đóng cửa tại 28.600 đồng/cp, thấp hơn khoảng 31,7% so với giá IPO.

Trong khi đó, GEL của Hạ tầng Gelex lại cho thấy một diễn biến khác. Doanh nghiệp đấu giá thành công 100 triệu cổ phiếu với giá trúng bình quân 28.820 đồng/cp. Khi lên HoSE, GEL có giá tham chiếu 28.800 đồng/cp, gần như tương đương giá IPO.

Như vậy, nếu lấy giá đóng cửa ngày 25/8 so với giá IPO, thị giá DMX giảm khoảng 3%, F88 giảm khoảng 6% so với giá chào bán, TCX giảm gần 14%, VPX giảm hơn 25%, trong khi HPA giảm hơn 31%. GEL gần như quay về sát giá IPO.

F88 là trường hợp đặc biệt vì doanh nghiệp đang thực hiện chào bán ra công chúng trong năm 2026 thay vì một thương vụ IPO gắn ngay với niêm yết trên HoSE. F88 chào bán hơn 22 triệu cổ phiếu với giá 71.000 đồng/cp, nhưng đến ngày 7/8, thị giá F88 trên UPCoM chỉ còn 66.600 đồng/cp, thấp hơn khoảng 6,6% so với giá chào bán.

Điểm đáng chú ý là những diễn biến trên xảy ra ngay cả với các doanh nghiệp có thương hiệu lớn, quy mô vốn hóa hàng chục nghìn tỷ đồng và từng thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của nhà đầu tư.

Nhìn từ các thương vụ này, câu chuyện đáng chú ý không hẳn là “IPO thất bại”, mà là khoảng cách giữa sức nóng của một thương vụ chào bán và khả năng duy trì mức định giá sau khi cổ phiếu bước vào giao dịch bình thường.

Trong giai đoạn IPO, nhà đầu tư thường bị thu hút bởi câu chuyện tăng trưởng, thương hiệu, quy mô doanh nghiệp và kỳ vọng về một “tân binh” lớn trên sàn. Nhưng sau khi cổ phiếu niêm yết, những yếu tố này dần được thay thế bằng các câu hỏi thực tế hơn: doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận đủ nhanh hay không, định giá hiện tại tương ứng với P/E bao nhiêu, dòng tiền có đủ mạnh và cổ tức có hấp dẫn hay không. DMX cũng đang bước vào chính giai đoạn này.

Trước IPO, lãnh đạo Điện Máy Xanh từng cho rằng mức giá 80.000 đồng/cp là hấp dẫn nếu kết quả kinh doanh tiếp tục duy trì tích cực, khi P/E thực tế có thể giảm về quanh 10 lần.

Về hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp vẫn có những luận điểm tăng trưởng đáng kể. Vì vậy, việc DMX quay về dưới giá IPO chưa thể được xem là tín hiệu cho thấy nền tảng kinh doanh đã xấu đi. Vấn đề nằm ở chỗ kỳ vọng tăng trưởng đã được phản ánh vào giá đến đâu.

Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa DMX và những thương vụ IPO khác. Mức giảm khoảng 3% so với giá chào bán khiến DMX đang giữ giá tốt hơn TCX, VPX hay HPA. Tuy nhiên, nếu tính từ mức đỉnh 90.000 đồng, cổ phiếu đã mất phần lớn khoản “premium” mà nhà đầu tư từng có được chỉ sau vài tuần.

Diễn biến này cũng cho thấy một thực tế khác: ngay cả một thương vụ IPO đình đám với quy mô huy động hơn 13.000 tỷ đồng cũng không thể duy trì mãi hiệu ứng “hàng mới lên sàn”.

Sau khi dòng tiền đầu cơ và hiệu ứng niêm yết lắng xuống, giá cổ phiếu sẽ phải quay về với câu chuyện cốt lõi: tăng trưởng lợi nhuận, định giá và khả năng tạo ra giá trị cho cổ đông. Với DMX, phép thử đó mới chỉ bắt đầu.