iQIYI gỡ 14 tập 'Playboyy': Nhãn 18+ không phải giấy thông hành

Ngày 29.9, Cục Điện ảnh yêu cầu Công ty iQIYI International Singapore PTE. LTD gỡ mùa 1 phim Playboyy: Trò đùa nguy hiểm khỏi website và ứng dụng cung cấp cho người dùng tại Việt Nam. Thời hạn thực hiện là 24 giờ kể từ 11 giờ cùng ngày; báo cáo kết quả phải gửi trước 12 giờ ngày 30.9.

Ảnh minh hoạ: AI

Thông tin cập nhật tối 29.9 cho biết iQIYI đã hoàn thành việc gỡ toàn bộ 14 tập trên ứng dụng và website đối với người truy cập từ lãnh thổ Việt Nam. Phạm vi này cần được hiểu rõ: đây là việc ngừng phổ biến tại Việt Nam, không phải thông tin về việc bộ phim bị xóa trên toàn thế giới.

Từ T18 đến mức C

Tại thời điểm kiểm tra, cả 14 tập đã được phổ biến, với nhãn T18 do iQIYI tự phân loại. Mức này xác định đối tượng người xem từ đủ 18 tuổi.

Tuy nhiên, kết quả kiểm tra của Cục Điện ảnh xác định phim có hình ảnh, âm thanh và lời thoại thô tục, mô tả chi tiết hành vi tình dục với thời lượng kéo dài, tần suất liên tục. Cơ quan quản lý phân loại phim ở mức C, căn cứ điểm i khoản 1 Điều 9 Luật Điện ảnh năm 2022.

Sự khác biệt nằm ở bản chất của hai mức phân loại. T18 trả lời tác phẩm dành cho người xem ở độ tuổi nào. Mức C xác định tác phẩm không được phép phổ biến. Vì thế, gắn nhãn dành cho người trưởng thành không thể thay thế việc đáp ứng yêu cầu về nội dung.

Đối với khán giả, đây là một phân biệt cần thiết. Khi thấy nhãn 18+, người xem có thể hiểu phim chứa những yếu tố không phù hợp với trẻ em. Nhưng nhãn đó không phải lời bảo đảm rằng mọi nội dung xuất hiện trong phim đều đã được cơ quan quản lý chấp thuận.

Cũng cần tránh đi đến kết luận ngược lại rằng mọi phim T18 đều đáng nghi ngại. Phân loại theo tuổi có vai trò giúp khán giả lựa chọn. Vấn đề trong vụ việc này là sự khác biệt giữa kết quả tự phân loại của nền tảng và đánh giá sau kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền đối với một tác phẩm cụ thể.

Trách nhiệm bắt đầu trước khi phim lên màn hình

Việc gỡ phim đã xử lý tình trạng tiếp tục cung cấp tác phẩm trên dịch vụ tại Việt Nam. Tuy nhiên, câu chuyện quản lý không nên chỉ được nhìn ở thời điểm nội dung biến mất khỏi danh mục.

Tự phân loại cần được xem là một công việc chuyên môn có trách nhiệm, thay vì thao tác gắn biểu tượng lên giao diện. Nếu người xem dựa vào nhãn để quyết định, độ chính xác của nhãn trở thành một phần chất lượng dịch vụ.

Nền tảng vì vậy cần giải thích và thực hiện nhất quán cách đánh giá nội dung, cách hiển thị cảnh báo, cách tiếp nhận phản ánh. Người sử dụng không có điều kiện tự kiểm tra toàn bộ quy trình trước mỗi lần bấm xem. Họ cần một hệ thống phân loại đủ đáng tin và một kênh phản hồi có tác dụng khi phát hiện vấn đề.

Trong yêu cầu chấn chỉnh hoạt động phổ biến phim trực tuyến, Cục Điện ảnh đã đề cập việc thông báo danh sách phim và kết quả phân loại, hiển thị cảnh báo, áp dụng biện pháp kỹ thuật bảo vệ trẻ em và cho phép người dùng báo cáo phim có dấu hiệu vi phạm.

Những yêu cầu ấy cần được nhìn từ trải nghiệm thực tế: cảnh báo có dễ nhận biết không, công cụ kiểm soát có dễ sử dụng không, phản ánh có được tiếp nhận và xử lý không. Một biểu tượng rõ ràng nhưng nội dung phân loại thiếu chính xác vẫn không giúp người xem lựa chọn đúng.

Với Playboyy, diễn biến đã rõ ở hai điểm: cơ quan quản lý xác định phim không được phép phổ biến và nền tảng đã gỡ tại Việt Nam. Điều còn lại đáng bàn là độ tin cậy của cơ chế tự phân loại. Nhãn 18+ chỉ có giá trị khi đi cùng một quá trình đánh giá nghiêm túc, nó không thể trở thành cách chuyển toàn bộ trách nhiệm sang người bấm nút xem.