Iran bác yêu cầu ngừng làm giàu uranium, chuẩn bị vận hành hệ thống nhiệt hạch nội địa đầu tiên

Ngày 15/11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei bác bỏ yêu cầu của Đức về việc Tehran chấm dứt hoạt động làm giàu uranium, khẳng định nước Cộng hòa Hồi giáo có quyền thực hiện hoạt động này với tư cách là thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

IAEA đã mất quyền tiếp cận các cơ sở hạt nhân của Iran sau cuộc xung đột với Mỹ và Israel, song khẳng định Tehran không đình chỉ các nghĩa vụ về an toàn hạt nhân. (Nguồn: World iin-24)

IAEA đã mất quyền tiếp cận các cơ sở hạt nhân của Iran sau cuộc xung đột với Mỹ và Israel, song khẳng định Tehran không đình chỉ các nghĩa vụ về an toàn hạt nhân. (Nguồn: World iin-24)

Theo Times of Israel, phát biểu tại cuộc họp báo, ông Baghaei nhấn mạnh: “Quyền làm giàu uranium của Iran không phải là điều mà Đức, Pháp hay các nước khác đã trao cho chúng tôi”.

Đại diện Bộ Ngoại giao Iran cũng chỉ trích Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vì những nhận định mà ông cho là “suy đoán phi kỹ thuật” về khả năng Iran xây dựng một cơ sở làm giàu uranium mới tại thành phố Isfahan, miền Trung nước này.

Ông Baghaei cho biết, IAEA đã mất quyền tiếp cận các cơ sở hạt nhân của Iran sau cuộc xung đột với Mỹ và Israel, song khẳng định Tehran không đình chỉ các nghĩa vụ về an toàn hạt nhân.

Trả lời câu hỏi về khả năng xảy ra một chiến dịch quân sự mới, ông tuyên bố Iran sẽ “đáp trả mọi cuộc tấn công nhằm vào đất nước chúng tôi”.

Quan chức ngoại giao Iran cũng cảnh báo, hợp tác giữa Iran và IAEA sẽ không thể cải thiện nếu tình trạng hiện nay tiếp diễn. Ông cho rằng IAEA đã thừa nhận các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran làm gián đoạn hoạt động của cơ quan này tại nước này, nhưng không nêu rõ các cuộc tấn công là nguyên nhân chính.

Người phát ngôn Iran cáo buộc IAEA đưa ra các báo cáo một chiều, làm tổn hại danh tiếng và uy tín của cơ quan này. Tuy nhiên, ông khẳng định Tehran vẫn sẽ nỗ lực thực hiện các nghĩa vụ theo NPT chừng nào còn là thành viên của hiệp ước.

Trước đó, theo Reuters, trong báo cáo ngày 13/11, IAEA bày tỏ quan ngại về việc thiếu thông tin liên quan kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao của Iran, cũng như việc cơ quan này không thể tiếp cận các cơ sở hạt nhân của nước này, trong đó có những địa điểm bị Mỹ và Israel tấn công.

IAEA cũng đề cập những quan ngại về một cơ sở làm giàu uranium tại tỉnh Isfahan mà Iran công bố năm 2025 nhưng chưa cho phép các thanh sát viên đến kiểm tra. Cơ quan này kêu gọi Tehran cung cấp thông tin về các cơ sở làm giàu và kho dự trữ urani, đồng thời cho phép các thanh sát viên trở lại những địa điểm bị tấn công.

Iran đình chỉ hợp tác với IAEA sau khi Israel và Mỹ tập kích các cơ sở hạt nhân của nước này hồi tháng 6/2025, với lý do lo ngại về an ninh và việc IAEA không lên án các cuộc tấn công.

Trong một diễn biến liên quan, cùng ngày 15/11, người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami cho biết, nước này đang chuẩn bị đưa vào vận hành hệ thống phản ứng tổng hợp hạt nhân (nhiệt hạch) đầu tiên do Iran tự phát triển.

Hãng thông tấn IRNA dẫn lời ông Eslami cho biết, các nhà khoa học Iran đã đạt được nhiều tiến bộ quan trọng và kỳ vọng hệ thống sẽ hoạt động theo đúng tiến độ. Dự án nhằm thể hiện năng lực khoa học và khả năng cạnh tranh của Tehran trong lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Theo ông Ali Nowrouzi, Giám đốc Công ty Công nghệ tiên tiến Iran, phản ứng tổng hợp hạt nhân là quá trình kết hợp hai đồng vị nhẹ trong những điều kiện vật lý đặc thù để tạo ra phản ứng nhiệt hạch. Bức xạ sinh ra từ quá trình này có thể được ứng dụng trong sản xuất dược phẩm phóng xạ và các hệ thống chẩn đoán y tế tiên tiến.

Về dài hạn, Iran đặt mục tiêu phát triển hệ thống tạo dòng điện cường độ lớn mà không gây tổn thất năng lượng, qua đó mở ra tiềm năng ứng dụng trong sản xuất điện.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN: https://baoquocte.vn/iran-bac-yeu-cau-ngung-lam-giau-uranium-chuan-bi-van-hanh-he-thong-nhiet-hach-noi-dia-dau-tien-469453.html