Iran cảnh báo các nước Vùng Vịnh không đứng về phía Mỹ

Iran ngày 26/6 tái khẳng định quyền kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo các quốc gia Vùng Vịnh không nên đứng về phía Mỹ trong các vấn đề liên quan đến an ninh khu vực.

Tuyên bố được đưa ra sau khi một tàu hàng bị tấn công trong lúc di chuyển qua eo biển Hormuz tại khu vực gần bờ biển Oman.

Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), con tàu báo cáo bị một vật thể phóng trúng vào mạn phải khi đang ở vị trí cách cảng Dahit của Oman 14 km về phía đông nam.

Một nguồn tin an ninh hàng hải cho biết con tàu nhiều khả năng bị máy bay không người lái tấn công, song hiện chưa xác định được bên thực hiện vụ việc.

Theo các chuyên gia, dù nguyên nhân vẫn chưa được làm rõ, vụ tấn công đã cho thấy tính mong manh của thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột.

Động thái mới của Tehran cũng được xem là phản ứng trước tuyên bố chung mà Iran cho là "can thiệp, vô trách nhiệm và khiêu khích" giữa Mỹ và 6 quốc gia Vùng Vịnh.

Tuyên bố này bác bỏ đề xuất của Tehran về khả năng thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran, ông Kazem Gharibabadi, nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz không thể dựa trên những thỏa thuận mơ hồ, các tuyến hàng hải thay thế hoặc những quyết định không tính đến vai trò của Iran với tư cách quốc gia ven biển.

Cùng ngày, Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin 3 tàu chở dầu nước ngoài bị buộc phải quay đầu sau khi nhận cảnh báo từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Theo Tehran, các tàu này đang tìm cách thực hiện hoạt động đi lại trái phép qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía Iran không công bố thêm chi tiết về vụ việc.

Trong khi đó, giá dầu thế giới giảm hơn 3% trong ngày 26/6, hướng tới mức giảm mạnh trong cả tuần, bất chấp những đánh giá khác nhau về thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran cũng như việc lưu thông qua eo biển Hormuz vẫn diễn ra chậm.

Dữ liệu vận chuyển cho thấy Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco đã nối lại hoạt động bốc dỡ dầu thô tại cảng Ras Tanura, cảng xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới, sau gần 4 tháng tạm dừng.

Sau chuyến công du các nước Vùng Vịnh, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố nếu Iran đe dọa hoặc ngăn cản tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz thì "chúng ta sẽ gặp vấn đề".

Trong tuyên bố chung, Mỹ và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) kêu gọi bảo đảm quyền tự do hàng hải vô điều kiện và không hạn chế tại eo biển Hormuz, đồng thời phản đối mọi nỗ lực thu phí hoặc giành quyền kiểm soát tuyến hàng hải này.

Đáp lại, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Vùng Vịnh mới là nguyên nhân gây mất ổn định trong khu vực, đồng thời cho rằng eo biển Hormuz phải do Iran và Oman cùng quản lý theo các điều khoản của thỏa thuận tạm thời.

Tehran cũng cảnh báo phản đối mọi chính sách mà nước này cho là thù địch và can thiệp vào khu vực.